e enjte, 03 dhjetor 2009

L’Indipendenza dell’Albania


Dr. Alban Daci

In questo materiale , ho messo alcuni articoli pubblicati dal quotidiano italiano “IL SECOLO XIX” durante il mese di novembre dell’anno 1912 dedicati all’Indipendenza dell’Albania. Agli articoli raccolti in questo materiale è rispettato cento per cento l’autenticità, compresi anche gli errori grammatici. Tutti gli articoli del giornale italiano “IL SECOLO XIX” scritti in epoca e raccolti in questo materiale sotto il titolo “28 novembre 1912, il giorno dell’Indipendenza dell’Albania” sono scavati personalmente da me dagli archivi della Biblioteca Universitaria di Genova. La curiosità di sapere l’opinione degli altri sui nostri momenti di grande valore storica e nazionale mi ha spinto di fare questo lavoro.
Tutti i diritti sono riservati. Nessuna parte di questa pubblicazione può essere fotocopiata, riprodotta, archiviata, memorizzata o trasmessa in qualsiasi forma o mezzo – elettronico, meccanico, reprografico, digitale, se non i termini previsti dalla legge che tutela il Diritto d’Autore.



28 novembre 1912, il giorno
dell’Indipendenza dell’Albania


L’autonomia dell’Albania
Una questione di diritto
Giovedì, 14 novembre 1912


Il discorso pronunciato a Fucechio dall’on Buicciardini è commentato a Montecitorio molto favorevolmente. Le sue parole sono saggi e giuste. La pari della Grecia, della Bulgaria, della Serbia e del Montenegro, l’Albania ha tutto il diritto di rivendicare anch’essa la sua libertà e la sua indipendenza e deve rivendicarle.
I quattro popoli balcanici, però hanno ragione di ricordare e notare che l’Albania è abitata da due milioni e mezzo di musulmani e da mezzo milione di cristiani, fu sempre uno dei baluardi della denominazione turca, tanto vero, che mentre prima della guerra gli albanesi erano tutti in armi contro Costantinopoli per ottenere l’autonomia, scoppiato la guerra essi diressero le stesi armi contro gli eserciti alleati, quali nuovi invasori.
Ciò nonostante anche l’Albania ha pieno diritto di affrancarsi da ogni dominio e pieno diritto al proprio riscatto.
L’Europa non può disintegrarsi della sua sorte e l’Italia porterà certamente nella questione il suo concorso efficace nelle questioni, con pieno gradimento degli Stati balcanici alleati «Perché la Serbia, una volta che avrà ottenuto - come infine otterrà – il suo sbocco sul mare» conversare – ne converranno gli altri alleati – che anche l’Albania ha diritto di essere rispettata per gli stessi principi di nazionalità in base ai quali essi costituriscono la loro alleanza.

L’infelice Albania
L’ appello e protesta della colonia
di Piano dei Greci
Il 17 novembre 1912


Il sindaco di Piano dei Greci, a nome del comitato albanese, ha diramato la seguente protesta.
La colonia albanese di Piano dei Greci in Provincia di Palermo dopo circa cinque secoli di vita nelle ospitali terre italiane, pur seguendo le sorti della grande patria Italiana attraverso il suo camino di doloro e di gloria, non ha dimenticato la sua patria di origine l’infelice Albania.
Essa mantiene ancora i costumi , le tradizioni, il rito greco e la lingua di origine, e non poco ha contribuito con i suoi della lingua albanese.

Un vibrato proclama
degli albanesi d’Italia
Il 28 novembre 1912


I 30 comuni albanesi d’Italia pubblicarono un vibrato proclama in cui dicono:
- l’Albania deve essere lasciata agli albanesi. Se qualcuno aspira al possesso delle montagne Skiptare, sappia che gli albanesi, seppure sparsi nel mondo, sono uniti da un incorruttibile vincolo di sangue e che nessun indizio di pace completo sarà possibile nei Balcani se prima non sia riconosciuto la nazionalità albanese, libera e indipendente entro i confini che i suoi secolari diritti e le sacre regioni etniche la assegnano.
Invitiamo il governo e il popolo d’Italia, per la cui libertà gli albanesi non risparmiarono né la vita né gli averi, a impedire che si compio una tanto ingiustizia.

Pro Albania
L’Albania agli albanesi
Giovedì, 28 novembre 1912


Il personale dirigente ed i professori del collegio italo-albanese di San Demetrio Corona, che fu in ogni tempo focolare di libertà e santuario di aspirazioni di indipendenza per la Patria albanese, inviarono ai giornali un telegramma chiedendo di appoggiare la protesta solenne contro l’eventuale spartizione del territorio albanese, atto inqualificabile e contrario al diritto delle genti.
Gli albanesi fanno bene a gettare l’allarme. Ma loro Patria e sotto la protezione delle potenze e nessun pericolo corre.
Perché se è scaro il grido: I Balcani ai popoli balcanici. Sacro altrettanto è il grido: l’Albania degli albanesi!


L’indipendenza albanese
proclamata a Durazzo
29 novembre 1912


LONDRA 28- S. Telegrafano da Durazzo al “Daily Telegraph” in data 27, ore 4.50 pomeridiane.
La bandiera nazionale albanese è stata innalzata senza cerimonie sugli edifici del governo.
È stata data ai funzionari la facoltà di scegliere fra l’accettazione del nuovo regime e la partenza.
Delle fortezze sono state abbassate tutte le bandiere turche. La bandiera albanese ha un’aquila nera su sfondo rosso.
Questa formazione del Daily Telegraph è confermata da Costantinopoli col seguente telegramma ufficiale.
COSTANTINOPOLI 28- Ufficiale - I capi albanesi hanno proclamato l’autonomia dell’Albania.

Ismail Kemal bey ed altri 80
capi inviati a Vallona


Vallona 28- S- È giunto Ismail Kemal bey ed ha fatto visita ai consoli d’Italia e di Austro – Ungheria. Si annuncia che oggi l’Assemblea proclamerà qui l’indipendenza e la neutralità dell’Albania, costituendo un governo provvisorio e inalberando la bandiera albanese.
Una commissione sarò inviato, al più presto ai governi europei, comunicando quello italiano per chiedere il riconoscimento dell’Albania. I delegati albanesi fin qui giunti sono 80, se ne attendono altri, fra cui Isa Boletinaz con forze armate.
Si assicuro che Ismail Kemal bey, nel colloquio avuto con i consoli d’Italia e d’Austro – Ungheria abbia rilevato che l’indipendenza dell’Albania si basa sul principio dell’integrità territoriale e della neutralità dell’Albania confida sulla benevolenza di tutte le potenze e sull’appoggio dell’Italia e dell’Austro – Ungheria.

Per l’indipendenza albanese
L’Assemblea Nazionale
Chiede il riconoscimento dell’Albania
Il 20 novembre 1912


Un telegramma all’on. Di San Giuliano
Vallona 29- S- Il presidente del governo provvisorio Ismail Kemal bey ha inviato al ministro degli esteri d’Italia, on. Di San Giuliano il seguente telegramma.
L’Assemblea nazionale, composto di delegati di tutte le contrade albanesi senza distinzione di religione, riunì oggi nella città di Vallona ha proclamato l’indipendenza politica dell’Albania e costituito un governo provvisorio incaricato di difendere il diritto dell’esistenza del popolo albanese, minacciato dall’esercito serbo, e di liberare sua nazione dall’invasione degli eserciti degli alleati.
Essendo a cognizione di V.E quanto precede la l’onore di pregare il governo di S.M. il Re di voler riconoscere questo cambiamento di vita politica della nazione albanese. Gli albanesi entrati nella famiglia dei popoli orientali di cui sono orgogliosi di essere primogeniti, e non avendo che il solo unico scopo di vivere in pace con tutti gli stati alleati e divenire un elemento di equilibrio sono convinti che il mondo civile, accorderanno loro benevola accoglienza, proteggendoli contro qualsiasi attentato alla loro esistenza del loro territorio.

I particolari dello sbarco a Durazzo
di Ismail Kemal bey
A bordo il «Brunn»


Roma 29 – S.T. La «tribuna» ha da Corfù i seguenti particolari interno allo sbarco a Durazzo di Ismail Kemal bey – il 18 corrente parti da Trieste il piroscafo del Lloyd austriaco «Brunn» con a bordo vari passeggeri, fra i quali Ismail Kemal bey accompagnato dal suo seguito.
Il piroscafo invece di andare direttamente a Brindisi cambiò rotta e prosegue per Durazzo. Allorché fu in porto quale prese posto Kemal che portava fra l’altro dieci cassette ben confezionate e suggellate, che erano molto piccole per contenere armi e munizioni.
Persona in grado di sapere assicurare che le dieci cassette contenevano oro.
Il piroscafo «Brunn» scambiati alcuni segnali con lo stazionario austriaco dhe si trova ancorato nelle acque di Durazzo, riparti alla volta di Brindisi. Giunsero dopo nel porto di Durazzo due torpediniere greche nell’interno di far prigioniero Ismail Kemal bey, ma arrivarono troppo tardi.
Sulla banchina si trovava a ricevere il capo albanese il kaimakan, che un atto di rispetto e di omaggio aveva fatto schierare sul porto 80 soldato disarmati.
Dopo poche ore Kemal adunò alcuni capi albanesi della sua venuta a Vallona per proclamare l’indipendenza albanese.

L’indipendenza dell’Albania
Il governo provvisorio
Una garanzia per l’equilibrio
Dell’Adriatico
Il 1 dicembre 1912


Roma, 30 – S.T. A proposito dei recenti avvenimenti svoltesi in Albania il Popolo Romano scrive:
La nota saliente delle ultime 24 ore è la proclamazione fatta a Vallona, dell’indipendenza completa dell’Albania e la costituzione del relativo governo provvisorio che ha proclamato la neutralità territoriale e libertà religiose affermandola nella partecipazione fatta alle potenze per l’indipendenza dandone una prova nella sua stessa costituzione. Infatti, mentre il presidente Kemal bey è musulmano, il vice-presidente e il segretario sono cattolici. Non è dunque esatto che sorga uno stato musulmano, bensì uno stato sulla base del principio di nazionalità e di libertà religiosa, dove posso trovare le maggiori garanzie cattolici, ortodossi e musulmani. La neutralità territoriali è affermato nell’indirizzo inviato ai governi delle grandi potenze in cui, a proposito dell’avvenuto occupazione di Durazzo e di Elassona da parte delle truppe alleate, si avverte che il governo provvisorio non intende opporsi con le armi, poiché, proclamato la neutralità dell’Albania, spetta alle potenze di garantire la neutralità stessa. Siamo lieti di questa soluzione provvisorio fuori di ogni competizione mentre mira di garantire l’equilibrio attuale dell’Adriatico da qualunque pericolo presente e futuro.

Ismail Kemal bey

Dobbiamo salutare con sincera soddisfazione la nascita di un nuovo stato albanese, avvenuto per opera di un Dieta che era presieduto da Kemal bey, un uomo che in passato si mostrò sempre animato da sentimenti di viva amicizia per l’Italia e che tentò a più riprese di guadagnare il governo italiano alla causa della riscossa albanese.
Anche adesso, il primo atto di Ismail Kemal bey, proclamato presidente del governo provvisorio albanese, fu quello di inviare al nostro ministro degli esteri un telegramma chiedente il riconoscimento nostro della proclamata autonomia albanese. Il telegramma chiede anzi di più poiché attraverso la domanda d’appoggio fatta all’Italia, viene a proporre quasi al nostro governo al tutela della nuova Albania.
Questa domanda è tanto più significante in quanto che contemporaneamente alla notizia che gli albanesi hanno proclamato la propria indipendenza, giunge l’altra che annunzia la marcia dei serbi su Durazzo. La questione albanese entra cosi nella sua fese acuta e in queste condizioni, l’iniziativa di Sir Grey – d’una riunione degli ambasciatori – ha un forte argomento d’opportunità da far valere presso le cancellerie. I governi affidano delle conferenze, perché in esse possono sorgere o risorgere pericolose questioni latenti o sopite: ma quando il pericolo è già alle porte, anche una conferenza può servire al mantenimento della pace.
Per tornare a Ismail Kemal bey che oltre alla presidenza del gabinetto assume anche il portafoglio degli esteri, diremo che da molti armi egli è riconosciuto come il legittimo rappresentante della causa albanese presso i gabinetti europei.
Da giovane fu governatore a Costanza quando questa città era turca: fu poi governatore a Tripoli ma sospettato di liberalismo sotto Abdul - Hamidi fuggi e visse esule a Londra, a Roma, a Napoli, a Parigi, a Bucarest. Tornò a Costantinopoli dopo la rivoluzione e si messe a capo dei decentralisti facendo opposizioni ai Giovani Turchi.
Il ministro delle finanze sarà probabilmente Nasif pascià della nota famiglia albanese dei Brioni. Il ministro dell’istruzione sarà assunto dal pubblicista Luigi Guracuchi, figlio di un console italiano di nazionalità albanese a Scutari. Al famoso capobanda Issa Boletinaz sarà provvisoriamente affidata la cura dell’esercito. Non si conosce ancora il nome del ministro dell’interno.


Il nuovo Console a Durazzo

Il nuovo Console italiano a Durazzo cav. Dott. Giovanni Dolfin prende a possesso della sua nuova destinazione in momento storico per l’Albania. Egli è salpato infatti da Ancona per Durazzo, col piroscafo “Caprera” ieri l’altro a ventiquattrore di distanza dalla proclamazione dell’indipendenza albanese fatta contemporaneamente a Durazzo e a Vallona. L’ora presente, grave ancora di conflitti e di insolute questioni, rende arduo il compito di questo rappresentante del governo italiano in Albania. La proclamazione dell’indipendenza è un fatto che senza dubbio risponde cosi alle direttive della nostra politica ufficiale come alle vedute dell’opinione italiana. Ma accanto a questo fatto un altro se ne verifica contemporaneamente ed è l’iniziativa di Sir Grey per una riunione d’ambasciatori di Potenze. Si va dunque verso la conferenza ed è certo che se questa avverrà, la questione albanese, proclamazione d’autonomia compresa verrà sottoposta a un esame più tranquillo. Che cosa ne risulterà? L’Italia dovrà sostenere nella probabile conferenza interessi propri legati alla organizzazione interna dello stato albanese e alla sistemazione definitiva dei suoi rapporti internazionali. Questioni gravissima poiché dalla loro soluzione dipenderà se l’Albania verrà a essere indipendente di fatto oltre che di nome. L’Italia vuole per l’Albania una indipendenza vera ed effettiva e non soltanto nominale e a ottenere questo dovrà mirare prossimamente la sua azione diplomatica confortata dalla collaborazione che dovrà essere efficace e potrà essere preziosa del nuovo rappresentate dell’Italia a Durazzo, il console Dolfin.

e premte, 30 tetor 2009

Shoqëri jo reale me njerëz real


Dr. Alban Daci
Botuar tek Gazeta Tema
03.11.2009

Ndodhesha për darkë tek një mik i imi diku në një qytetet të Italisë, i cili në fillim të viteve 90-të, për shkak të vështirësive të shumta që po kalonte familja e tij ashtu si shumë familje të tjera shqiptare, vendos të marrë rrugën për një jetë më të mirë, për të ndërtuar një të ardhme më të qetë, të sigurt dhe më normale. Familja e mikut tim, është një familje e nderuar, me një trashëgimi të mirë intelektuale dhe me formim edukues për tu marrë shembull nga shumë familje të tjera. Ai bashkë me anëtarët e familjes së tij, pas një periudhe me sakrifica dhe sfida të mëdha, tashmë është plotësisht i integruar në shoqërinë italiane. Ai vetë punon në një firmë serioze ndërtimi, ku të gjithë koleget kanë një respekt të veçantë për të. Ai është një person shumë i sjellshëm, sepse përshëndet këdo; është human, sepse ndihmon këdo që gjendet në vështirësi. Nusja e tij, është një njeri i mrekullueshëm, edhe ajo është plotësisht e integruar në shoqërinë italiane, punon me ndershmëri si dhe tashmë ka filluar një shkollë dy vjeçare për tu bërë estetiste. Ndërsa dy vajzat studiojnë në shkollë dhe dallohen për sjellje shembullore dhe për rezultate të larta në mësime.
Pse bëra këtë parantezë duke marr si shembull këtë familje të mrekullueshme, që ka ardhur në Itali nga një zonë e Shqipërisë me probleme serioze ekonomik të trashguara ndër vite, ku breza të ndryshëm politikanësh nga të dyja anët e spektrit politik kanë ardhur dhe kanë ikur pa bërë asgjë? Sepse, në darkë, duke ndjekur misionet e lajmeve në televizionet shqiptare, dëgjojmë një histori që jo vetëm na shokoj, por na futi në një reflektim të thellë njerëzore. Skandali, kishte të bënte, me një rast të zbuluar diku në një fshat të Dibrës, ku për një periudhe prej 20 vjetësh, babai me justifikimin se vajzat e tija kanë probleme të rënda mendore i ka mbajtur të lidhura me zinxhir, sikur të ishin qenë të dënuar nga padroni i tyre.
Shumë herë kam shkruar, ku vëmendjen time e kam përqendruar në realitete njerëzore që ne i kemi të pranishme çdo ditë, por për faktin, se ato janë larg portës dhe oborri tonë, nuk na intereson t’i tregojmë, t’i bëjmë publike si dhe të përpiqemi t’i ndryshojmë nga të papranueshëm dhe të mjerueshëm, në normal dhe të pranueshëm.
Në fillim, me të drejtë trajtova si shembull familjen e mikut tim, e cila për koincidencë edhe ajo është nga Dibra, por që nuk ka asnjë gjë të përbashkët me rastin e skandalit televiziv, ku babai trajton në mënyrë çnjerëzore për 20 vjet vajzat e tija, për faktin se ata kanë probleme mendore.
Nëse njohim mirë realitetin e këtyre zonave të thella të Shqipërisë, mund të themi se deri diku, këto dy familje që i kemi marrë si shembuj të dy ekstremeve të një realiteti human, mund të themi se: ato në origjinë kanë të përbashkët mjerimin dhe braktisjen e institucioneve që i ka shoqëruar për dekada e dekada me radhë. Për ta kuptuar më mirë, se për çfarë mjerimi e kam fjalën, do ju jap shembuj që i kam inspektuar drejtpërdrejt në terren. Në shumë fshatra, ka familje që jetojnë jo vetëm nën mesataren e pranuar, por në një mjerim të thellë. Shumë prej këtyre familjeve, nuk kanë asnjë lloj të ardhurash mujore, sepse nuk posedojnë prona (Nëse i posedojnë, nuk mund të garantojnë prodhime bujqësore, sepse nuk kanë ujë për t’i vaditur, nuk kanë mjete për t’i punuar etj) dhe nuk kanë asnjë lloj profesioni apo zanati për të siguruar punë.
Gjithashtu, nuk kanë të garantuar edhe mbështetjen e institucioneve lokale dhe qendrore. Ekziston, përkrahja sociale për familjet nën nevojë, e cila administrohet dhe shpërndahet nga Komunat. Por, për shkak të korrupsionit të thellë që i ka kapur për fyti Komunat, marrin asistencë sociale familjet që nuk kanë nevojë, por që janë ndoshta të afërt me përfaqësuesit e Komunave, dhe nuk marrin ose marrin shuma qesharake, familjet që me të vërtetë kanë nevojë, por që nuk kanë asnjë të njohur apo familjarë që punon në Komunë. Po ju tregoj një histori të vërtetë: në një fshat të një komune të Dibrës, shkon kryefamiljari i një familje të varfër për të tërhequr asistencën e tij sociale dhe punonjësi i Komunës i thotë, se për këtë muaj të takojnë vetëm 2000 mijë lekë të vjetra. Fshatari, i thotë, se kjo shumë nuk kryen asnjë hall. Prandaj, po t’i jap prap ty që të pish një kafe, sepse ndoshta nuk ke!
Rastet e abuzimit të kësaj natyre, në këto fshatra kanë ndodhur gjatë dy dekadave të fundit dhe vazhdojnë të ndodhin edhe sot, në qetësin absolute, duke mos e çarë kokën as për përgjithësinë morale dhe ligjore, përderisa sa janë persona që punojnë në hapësirën publike me qellim për të ndjekur dhe mbrojtur të drejtën e përbashkët të gjithë banorëve. Politikanët e nivelit lokal dhe qendrore, kujtohen se në këto zona ka njerëz që jetojnë në kushtet e një braktisje të madhe dhe të një mjerimi migjenian, vetëm kur kanë për të bërë fushata dhe për siguruar votat. Sapo mbyllet tregu i votave, mbyllet edhe mundësia për të realizuar premtimet false që politikanët kanë bërë. Është për të ardhur keq, se si këto bashkëqytetarët tonë, këto njerëz si ne, nuk kanë kushtet më minimale të jetesës, sepse Shteti i ka harruar plotësisht, duke i braktisur në një realitet absurd të pa imagjinueshëm dhe të pa krahasueshëm me asnjë realitet tjetër normal jetësor.
Realiteti i këtyre zonave ka edhe shumë elementë të tjerë, të cilat ndoshta do t’i zbulojmë çdo e ditë e nga pak përmes skandaleve ditore. Përse do të ndodh kjo? Sepse, në këto 20 vitet e fundit, politika shqiptare nuk ka bërë asgjë për këto zona. Në këto 20 vitet e fundi, fshatrat e zonave të thella malore, për shkak të migrimit të brendshëm (Personat me formimin më të mirë akademik, profesional dhe intelektual, për një jetë më të mirë janë larguar o në drejtim të Shqipërisë së mesme ose kanë vendosur të emigrojnë jashtë vendit) dhe për shkak të vështirësive ekonomike, kanë prodhuar le të themi breza të tërë rinjsh pa formim elementarë shkollorë.
Pjesa më e madhe e të rinjve, të gjinisë mashkullore, sapo mbarojnë klasën e nëntë, duke mos pasur asnjë bazë ekonomike për të vazhduar më tej si dhe duke mos parë asnjë të ardhme në vendin e tyre, marrin rrugën e emigrimit, kurse vajzat, sapo mbaroj klasën e nëntë, për shkak të fanatizmit të prindërve të tyre, të arsyeve ekonomike, braktisin shkollën dhe mbyllen në shtëpi, derisa “fati” në një moshë shumë të re, do ju jap mundësinë të gjejnë një burrë, të martohen dhe shpejt e shpejt të bëjnë edhe fëmijë.
Në disa fshatra, gruaja akoma konsiderohet si një qenie që duhet të qëndrojë me “macen te vatra”, duhet të zbatoj urdhra, duhet vetëm të punoj për fëmijët, burrin, familjen, duhet të punoj dhe nuk duhet të bëj zë, ka të drejtë të zbatoj urdhra dhe nuk duhet të guxoj të kërkoj të drejta. Në këto fshatra, historikisht është zbatuar ligji kanunor, se gruaja duhet të përdoret si kafshë shtëpiake, duhet të ngarkohet me ngarkesë sikur të ishte kalë, me pretekstin se burri e ka blerë, kur ka shkuar t’i marr dorën në shtëpinë e prindërve. Për të vërtetuar këto, mjafton që të kalosh qoftë edhe njëherë përmes këtyre fshatrave, dhe menjëherë do të jepet rasti të shikosh një grua të re apo të moshuar, që është e ngarkuar me jonxhë në shpinë dhe se duhet të bëj një orë udhë në këmbë e ngarkuar ashtu nga ara deri tek shtëpia.
Duke qenë se në këto 20 vitet e fundit nuk është investuar aspak në formim arsimorë të brezave të rinj, të cilët të pa shkolluar dhe të pa integruar, marrin si të vërtetë dhe si shembull për tu vënë në zbatim, rregullat e baballarëve të tyre, të cilët jetojnë me vizionet dhe mendimet e periudhës mesjetare. Të rinj e këtyre zonave, në këto rrethana, nuk munden të shkëputen nga realiteti i vjetruar që i rrethon, sepse ato nuk janë në kontakt me botën reale as përmes diturisë dhe as përmes kontaktit të drejtpërdrejt, ngaqë nuk kanë pasur mundësinë të lëvizin as edhe për pak për kohë për të shkuar në botën e qytetëruar, ku gruaja dhe burri janë të barabartë dhe së bashku bashkëpunojnë për një të ardhme të përbashkët. Shumë femra, të këtyre zonave, vuajnë dhunën e prindërve kur janë vajza dhe vuajnë ndoshta edhe dhunën çnjerëzore fizike të burrit, kur martohen. Në këto zona, të keqtrajtosh një grua bën pjesë në normalitet, në rregullin e shkruar, se burri mund t’i bëjë gjithçka gruas së tij dhe ajo nuk mund të gëzoj asnjë lloj të drejte mbi vetën e saj.
Aktualisht, nuk ka asnjë lloj organizmi qoftë qeveritar apo dhe jo qeveritar, që mund të marr në mbrojtje të drejtat e këtyre femrave, të cilat punojnë pa pushim, durojnë dhunën psikologjike dhe fizike të burrave të tyre, nuk gëzojnë asnjë të drejtë. Gjithashtu, vajzat nuk sigurojnë as mbrojtjen e prindërve, sepse ato për shkak të kodit të mbajtjes së fjalës dhe të respektimit të miqësisë, nuk mund ti mbrojnë vajzat e tyre edhe kur ato kanë plotësisht të drejtë.
Vajzat e këtyre fshatrave, në një moshë fare të re, kur ndoshta nuk janë as të vetëdijshme për hapat që po bëjnë, fejohen dhe martohen nga prindërit e tyre, pa pasur të drejtë të shfaqin asnjë lloj gjykimi qoftë pozitiv apo edhe negativ. Ato, duhet të pranojnë të martohen me persona që nuk i njohin, që nuk i kanë takuar asnjëherë me parë. Pra, edhe një ndër të drejtat themelore, siç është ajo që çdo person duhet ta ndërtoj jetën ashtu siç mendon dhe dëshiron vetë, i mohohet. Ka pasur raste, që maskarenj që kanë emigruar jashtë dhe që kanë bërë para në mënyra jo legjitime, paraqiten në familje të varfra për t’iu kërkuar dorën e vajzës, duke ju treguar shuma parash dhe makina luksoze. Prindërit e këtyre vajzave, duke qenë të paformuar dhe në varfëri, mashtrohen dhe ua besojnë vajzën. Maskarenjtë, për ta bërë sa më të besueshëm qëllimin e tyre, bëjnë dhe ceremoni martesore, dhe pastaj i marrin në Itali, me pretekstin se tashmë ajo është nusja e tyre dhe duhet të jetojnë bashkë, por në të vërtetë sapo i sjellin në Itali, i nxjerrin në rrugë për t’i shfrytëzuar si prostituta.
Rasti, i skandali të fundit, i cili për nga natyra është monstruoz, çnjerëzor, i papranueshëm, nuk është i rastësishëm dhe i izoluar, që mund të personifikohet vetëm me një vend apo zonë të Shqipërisë. Ky është një rast, i cili ve para përgjithësisë të gjithë sistemin tonë shoqëror që kemi ndërtuar gjatë kësaj periudhe. Ne kemi në Tiranë, njerëz pa profesion të mirëfilltë dhe pa të ardhura fikse dhe të deklaruar që lëvizin me makina të tipit Humer, BMV X6, Mercedez, ne kemi kryetar Komunash, që para se të zgjidheshin ishin njerëz normal, por pasi mbarojnë mandatin janë njerëz shumë të pasur, me makina luksoze, me shtëpi moderne. Nga ana tjetër, kemi intelektual të vërtetë që kanë mbaruar universitete, ushtrojnë profesionin e tyre prej vitesh, por që nuk kanë arritur të sigurojnë edhe një shtëpi. Kjo është shoqëria jo reale, por me njerëz real që ne kemi ndërtuar në këto dekada. Kjo është e vërtetë, sepse po të qëndrosh pranë një rruge në Shqipëri, shikon aq shumë makina luksoze sa të krijohet bindja, se e gjithë Shqipëria qenka kështu, dhe se të gjithë shqiptarët jetojnë si në parajsë. Kjo është shoqëria jo reale, sepse mjafton të largohesh vetëm pak orë më larg dhe para syve të shfaqen realitete që të ngrejnë përpjetë qimet e kokës.
Në këto realitete që shfaqen në horizontin tonë, shikon njerëz që jetojnë pa të ardhura minimale, shikon që femrat trajtohen akoma sikur të ishte kulmi i periudhës mesjetare, shikon njerëz që nuk kanë asnjë lloj forme integrimi në botën moderne, shikon njerëz që nuk kanë asnjë profesion dhe nuk besojnë tek e ardhmja që i pret. Këto janë njerëz real, që jetojnë në shoqërinë tonë, por që ne nuk i shikojmë ato, sepse ato janë jashtë oborrit tonë, jashtë jetës tonë. Këto njerëz janë real, sepse janë të prekshëm; janë real sepse ekzistojnë; janë real sepse përpiqen të jetojnë edhe pse larg një jete normale dhe të pranueshme. Ne duhet, të shkojmë t’i ndihmojmë, duhet të jemi të sinqertë dhe të ndershëm me ta, duhet t’i trajtojmë si qytetarë me drejta të plota, duhet ta përqendrojmë vëmendjen dhe forcën tonë që edhe ata të kenë mundësinë për të njohur progresin, lirinë individuale pa dallim seksi.
Ato kanë nevojë, për politikanë të përgjegjshëm, për një shoqëri aktive që ka për objektiv qenien njerëzore, të drejtat dhe dinjitetin e saj. Mendoj, se ka ardhur momenti t’i jap fund ndjenjës individualiste, e cila në këto dekada na fundosur në një realitet të vështirë njerëzor. Në rast se mendojmë vetëm për vetën tonë, atëherë shoqëria jonë në kompleks do të jetë shumë e vështirë dhe e egër në të njëjtën kohë, duke na krijuar vizione jo reale para syve tanë.