Ky është blogu zyrtar i Alban Daci. albandaci@gmail.com
Tuesday, August 25, 2009
Sunday, August 9, 2009
A jemi një shoqëri e dhunshme
Dr. Alban Daci
Botuar me 11.08.2009
Gazeta "Tirana Observer"
Pak ditë më parë, në Durrës, ranë në krye të detyrës katër policë, të cilët po luftonin kundër krimit, devijancës, të keqes dhe jo njerëzores. Nisur nga kjo ngjarje, që është e rëndë për shoqërinë tonë dhe e dhimbshme për familjet e dëshmorëve, mendoj se ne duhet ta analizojmë në shumë plane evoluimin e shoqërisë tonë në këto vitet e fundit.
Kohë më parë, gjatë periudhës time universitare, po ndiqja leksionet e lëndës «Historia e Amerikës», të cilën na e jepte një pedagog italian, që kishte kaluar një periudhë të gjatë jetese në shoqërinë amerikane dhe që vazhdonte të mbante marrëdhënie të ngushta me shoqërinë amerikane për interesa akademike. Ai na tregoi, se shoqëria amerikane është një shoqëri e dhunshme në të gjitha nivelet dhe për të na vërtetuar një gjë të tillë na tregon një histori nga jeta e tij personale. Profesori ynë na shpjegoi se shoqëria amerikane është në origjinë një shoqëri e dhunshme, se akoma sot beson tek drejtësia individuale. Për këtë arsye edhe në ditët e sotme shumë qytetarë amerikan mbajnë armë me leje si shenjë sigurie si dhe në respekt me të drejtat individuale.
Po shoqëria shqiptare a është e dhunshme? Nëse po, përse? Vrasja e katër policëve, të cilët ranë dëshmor në krye të detyrës nuk paraqet vetëm konsumimin e një vepre penale, por një masakër, sepse e keqja jo vetëm vazhdon të jetë e pranishme në shoqërinë tonë, por shumë herë ajo vendos edhe fatet e të mirës.
Mendoj se shoqëria shqiptare është një shoqëri e dhunshme, e mbushur me probleme dhe me konflikte të të gjitha natyrave. Ajo është e dhunshme për disa arsye si më poshtë.
1. Shoqëria shqiptare në fillimin e viteve 90-të u përball me ndryshime të mëdha të panjohura më parësi si:
a) emigracionin, ku shumë shqiptarë patën kontakte të drejtpërdrejta me botën e zhvilluar perëndimore pa pasur ndonjë kualifikim konkret për të qenë koherent me proceset e saj. Prandaj, kjo kategori emigrantësh në një moshë fare të re, pa pasur eksperienca jetësore, kualifikime ose profesione të mirëfillta nuk arritën asnjëherë të bënin një integrim të mirëfilltë dhe serioz në këto shoqëri. Në këto, kushte dhe për shkak të etjes së madhe që kishin për privilegje, para dhe për krenari, e cila u kishte munguar, u munduan me të gjitha mënyrat, kryesisht të paligjshme, që të integroheshin dhe të ndjeheshin të barabartë me qytetarët e vendeve që kishin emigruar.
b) Për shkak të emigracionit, shumë të rinj nuk patën mundësi të shkolloheshin deri në nivelet më të larta të arsimit as brenda në Shqipëri dhe as në vendet që kishin emigruar. Shumë shqiptarë, që në fillim të viteve 90-të, si dhe gjatë ciklit të tranzicionit, u gjendën në një moshë që kishin nevojë të arsimoheshin dhe të edukoheshin me vlerat e qytetarisë dhe me normat e larta të moralit, por proceset e shpejta që po ndodhnin në mënyrë të ç’rregullt dhe të pa kontrolluara i privuan dhe i ushqyen me devijancë të fortë jo qytetare, si e vetmja mundësi për t’i mbizotëruar kohës bashkë me proceset e saj.
2. Për shkak të ndryshimit rrënjësor që ndodhi me përmbysjen e një regjimi të hekurt dhe mizor dhe me imitimin e një regjimi demokratik të modelit perëndimor për ta instaluar në vend, u krijuan parajsa për kultivuar të keqen, mizoren, çnjerëzoren. Mungesa e ligjit, ose e institucioneve të shtetit, krijuan një atmosferë mosbesimi tek qytetarët, të cilët filluan të silleshin dhe të jetonin sikur të ishin “Far West”, ku një pjesë e mirë e tyre u armatosën dhe të gjithë filluan të besonin tek drejtësia personale dhe tek larja e hesapeve.
3. Gjithashtu, në këto rrethana, për fatin tonë të keq, gjatë gjithë periudhës së tranzicionit edhe politika bashkë me politikanët, që mund të konsiderohen elita e një vend në një dimension të gjerë kulturor, politik dhe qytetar na dhuruan vetëm skena dhune, dy luftime, beteja të përgjakshme. Në parlamentin shqiptar, që duhet të jetë çerdhja ku ligj duhet të lind i shëndosh, të aplikohet dhe të korrigjohet, gjatë periudhës së tranzicionit kemi parë vetëm një sallë që ngjan shumë më shumë me një amfiteatër gladiatorësh, ku parlamentarët tanë përlesheshin mes tyre sikur të ishin luan të savaneve afrikane.
Në këto rrethana, shoqëria shqiptare u shndërrua një shoqëri, ku më i respektuar se sa ligji i shtetit është ligji i xhunglës. Shoqëria shqiptare mendoj se është jo vetëm e dhunshme, por mbi të gjitha një shoqëri aspak tolerante. Për ta vërtetuar këtë dua t’iu jap disa shembuj që për fatin tonë të keq janë shumë aktual në shoqërinë tonë:
1. Në Shqipëri, sot një i ri mund të vritet nga një injorant ç’njerëzor duke e akuzuar rëndomtë, se përse e shikon.
2. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse pa qëllim dhe rastësisht i gërvisht makinën dikujt.
3. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse ti po udhëton me makinë dhe shikon para teje se dy makina të tjera janë ndalur në mesin e rrugës për të bërë muhabet për shtatë palë qejfe, duke shkelur çdo lloj rregullore të qarkullimit rrugor. Po t’iu kërkosh me të drejtë që të të hapin rrugën, ata të përgjigjen me breshëri armësh, duke të thënë se kush je ti që na kërkon një gjë të tillë.
4. Në Shqipëri, mund të humbësh jetën, sepse ti kalon në vijat e bardha të rrugës, dhe një rrugaç me makinë luksoze pa respektuar normat e shpejtësisë të asfalton në rrugë pa e pasur problem aspak dhe pa u shqetësuar për askënd.
5. Mund të rrezikosh jetën, sepse pa dashje, duke ecur rrugës prek në shpatull ndonjë person tjetër dhe ti i thua më fal, kurse ai të përgjigjet si një kafshë e vërtetë duke të thënë se: kush je t’i që më kërkon të falur.
Vrasja e katër policëve, të cilët ishin djem nënash, që luftuan kundër së keqes, na shqetëson të gjithëve duke na treguar se sa larg botës së civilizuar jemi. Mendoj se ka ardhur momenti që këtyre fenomeneve t’iu përgjigjemi të gjithë së bashku. Duhet të krijojmë organizata jo qeveritare, të cilat duhet të paraqesin programe dhe të veprojnë në terren që brezat e rinj të mos edukohen me ligjin e xhunglës, por të ushqehen me normat e qytetarisë si dhe të respektojnë ligjin.
Duhet ta pranojmë të gjithë se jemi një shoqëri e dhunshme dhe për të mos qenë të tillë duhet të forcojmë fortë ligjin si edhe ata që e zbatojnë atë. Mendoj, se ligji duhet të jetë i pamëshirshëm përballë çdo lloj formë kafshërore dhe ç’njerëzore, sepse vetëm në këtë mënyrë mund të jemi të sigurt. Për ta realizuar këtë shteti dhe institucionet e tij duhet të bashkëpunojnë ngushtë edhe me shoqërinë civile.
Botuar me 11.08.2009
Gazeta "Tirana Observer"
Pak ditë më parë, në Durrës, ranë në krye të detyrës katër policë, të cilët po luftonin kundër krimit, devijancës, të keqes dhe jo njerëzores. Nisur nga kjo ngjarje, që është e rëndë për shoqërinë tonë dhe e dhimbshme për familjet e dëshmorëve, mendoj se ne duhet ta analizojmë në shumë plane evoluimin e shoqërisë tonë në këto vitet e fundit.
Kohë më parë, gjatë periudhës time universitare, po ndiqja leksionet e lëndës «Historia e Amerikës», të cilën na e jepte një pedagog italian, që kishte kaluar një periudhë të gjatë jetese në shoqërinë amerikane dhe që vazhdonte të mbante marrëdhënie të ngushta me shoqërinë amerikane për interesa akademike. Ai na tregoi, se shoqëria amerikane është një shoqëri e dhunshme në të gjitha nivelet dhe për të na vërtetuar një gjë të tillë na tregon një histori nga jeta e tij personale. Profesori ynë na shpjegoi se shoqëria amerikane është në origjinë një shoqëri e dhunshme, se akoma sot beson tek drejtësia individuale. Për këtë arsye edhe në ditët e sotme shumë qytetarë amerikan mbajnë armë me leje si shenjë sigurie si dhe në respekt me të drejtat individuale.
Po shoqëria shqiptare a është e dhunshme? Nëse po, përse? Vrasja e katër policëve, të cilët ranë dëshmor në krye të detyrës nuk paraqet vetëm konsumimin e një vepre penale, por një masakër, sepse e keqja jo vetëm vazhdon të jetë e pranishme në shoqërinë tonë, por shumë herë ajo vendos edhe fatet e të mirës.
Mendoj se shoqëria shqiptare është një shoqëri e dhunshme, e mbushur me probleme dhe me konflikte të të gjitha natyrave. Ajo është e dhunshme për disa arsye si më poshtë.
1. Shoqëria shqiptare në fillimin e viteve 90-të u përball me ndryshime të mëdha të panjohura më parësi si:
a) emigracionin, ku shumë shqiptarë patën kontakte të drejtpërdrejta me botën e zhvilluar perëndimore pa pasur ndonjë kualifikim konkret për të qenë koherent me proceset e saj. Prandaj, kjo kategori emigrantësh në një moshë fare të re, pa pasur eksperienca jetësore, kualifikime ose profesione të mirëfillta nuk arritën asnjëherë të bënin një integrim të mirëfilltë dhe serioz në këto shoqëri. Në këto, kushte dhe për shkak të etjes së madhe që kishin për privilegje, para dhe për krenari, e cila u kishte munguar, u munduan me të gjitha mënyrat, kryesisht të paligjshme, që të integroheshin dhe të ndjeheshin të barabartë me qytetarët e vendeve që kishin emigruar.
b) Për shkak të emigracionit, shumë të rinj nuk patën mundësi të shkolloheshin deri në nivelet më të larta të arsimit as brenda në Shqipëri dhe as në vendet që kishin emigruar. Shumë shqiptarë, që në fillim të viteve 90-të, si dhe gjatë ciklit të tranzicionit, u gjendën në një moshë që kishin nevojë të arsimoheshin dhe të edukoheshin me vlerat e qytetarisë dhe me normat e larta të moralit, por proceset e shpejta që po ndodhnin në mënyrë të ç’rregullt dhe të pa kontrolluara i privuan dhe i ushqyen me devijancë të fortë jo qytetare, si e vetmja mundësi për t’i mbizotëruar kohës bashkë me proceset e saj.
2. Për shkak të ndryshimit rrënjësor që ndodhi me përmbysjen e një regjimi të hekurt dhe mizor dhe me imitimin e një regjimi demokratik të modelit perëndimor për ta instaluar në vend, u krijuan parajsa për kultivuar të keqen, mizoren, çnjerëzoren. Mungesa e ligjit, ose e institucioneve të shtetit, krijuan një atmosferë mosbesimi tek qytetarët, të cilët filluan të silleshin dhe të jetonin sikur të ishin “Far West”, ku një pjesë e mirë e tyre u armatosën dhe të gjithë filluan të besonin tek drejtësia personale dhe tek larja e hesapeve.
3. Gjithashtu, në këto rrethana, për fatin tonë të keq, gjatë gjithë periudhës së tranzicionit edhe politika bashkë me politikanët, që mund të konsiderohen elita e një vend në një dimension të gjerë kulturor, politik dhe qytetar na dhuruan vetëm skena dhune, dy luftime, beteja të përgjakshme. Në parlamentin shqiptar, që duhet të jetë çerdhja ku ligj duhet të lind i shëndosh, të aplikohet dhe të korrigjohet, gjatë periudhës së tranzicionit kemi parë vetëm një sallë që ngjan shumë më shumë me një amfiteatër gladiatorësh, ku parlamentarët tanë përlesheshin mes tyre sikur të ishin luan të savaneve afrikane.
Në këto rrethana, shoqëria shqiptare u shndërrua një shoqëri, ku më i respektuar se sa ligji i shtetit është ligji i xhunglës. Shoqëria shqiptare mendoj se është jo vetëm e dhunshme, por mbi të gjitha një shoqëri aspak tolerante. Për ta vërtetuar këtë dua t’iu jap disa shembuj që për fatin tonë të keq janë shumë aktual në shoqërinë tonë:
1. Në Shqipëri, sot një i ri mund të vritet nga një injorant ç’njerëzor duke e akuzuar rëndomtë, se përse e shikon.
2. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse pa qëllim dhe rastësisht i gërvisht makinën dikujt.
3. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse ti po udhëton me makinë dhe shikon para teje se dy makina të tjera janë ndalur në mesin e rrugës për të bërë muhabet për shtatë palë qejfe, duke shkelur çdo lloj rregullore të qarkullimit rrugor. Po t’iu kërkosh me të drejtë që të të hapin rrugën, ata të përgjigjen me breshëri armësh, duke të thënë se kush je ti që na kërkon një gjë të tillë.
4. Në Shqipëri, mund të humbësh jetën, sepse ti kalon në vijat e bardha të rrugës, dhe një rrugaç me makinë luksoze pa respektuar normat e shpejtësisë të asfalton në rrugë pa e pasur problem aspak dhe pa u shqetësuar për askënd.
5. Mund të rrezikosh jetën, sepse pa dashje, duke ecur rrugës prek në shpatull ndonjë person tjetër dhe ti i thua më fal, kurse ai të përgjigjet si një kafshë e vërtetë duke të thënë se: kush je t’i që më kërkon të falur.
Vrasja e katër policëve, të cilët ishin djem nënash, që luftuan kundër së keqes, na shqetëson të gjithëve duke na treguar se sa larg botës së civilizuar jemi. Mendoj se ka ardhur momenti që këtyre fenomeneve t’iu përgjigjemi të gjithë së bashku. Duhet të krijojmë organizata jo qeveritare, të cilat duhet të paraqesin programe dhe të veprojnë në terren që brezat e rinj të mos edukohen me ligjin e xhunglës, por të ushqehen me normat e qytetarisë si dhe të respektojnë ligjin.
Duhet ta pranojmë të gjithë se jemi një shoqëri e dhunshme dhe për të mos qenë të tillë duhet të forcojmë fortë ligjin si edhe ata që e zbatojnë atë. Mendoj, se ligji duhet të jetë i pamëshirshëm përballë çdo lloj formë kafshërore dhe ç’njerëzore, sepse vetëm në këtë mënyrë mund të jemi të sigurt. Për ta realizuar këtë shteti dhe institucionet e tij duhet të bashkëpunojnë ngushtë edhe me shoqërinë civile.
Saturday, August 1, 2009
PLATFORMA E KOHËS
Botuar me date 3 dhe 6 shtator
Gazeta "BOTA SOT"
PLATFORMA E KOHËS
“Të guxojmë për të ardhmen”
Lëvizjet sociale, janë konsideruar forma të veçanta të organizimit politik, përkrah partive dhe grupeve të presionit, përderisa shprehja e një aksioni kolektiv me vetëdije ka ndërmend të rithemeloj mbi baza etike, shoqërinë përmes formave të solidaritetit social.
Organizata shqiptare, “Gjenerata Re Shqiptare”, është një lëvizje sociale që ka lindur nga shoqëria civile, është rritur në labirintet e sferës sociale dhe për të përkrahur më së miri interesat e qytetarëve si brenda në Shqipëri edhe jashtë, në Diasporë.
“Të guxojmë për të ardhmen”
Lëvizjet sociale, janë konsideruar forma të veçanta të organizimit politik, përkrah partive dhe grupeve të presionit, përderisa shprehja e një aksioni kolektiv me vetëdije ka ndërmend të rithemeloj mbi baza etike, shoqërinë përmes formave të solidaritetit social.
Organizata shqiptare, “Gjenerata Re Shqiptare”, është një lëvizje sociale që ka lindur nga shoqëria civile, është rritur në labirintet e sferës sociale dhe për të përkrahur më së miri interesat e qytetarëve si brenda në Shqipëri edhe jashtë, në Diasporë.
Duam t’u tregojmë një histori shumë të bukur, reale, të prekshme dhe të mbushur me plot emocione, ëndrra, sakrifica dhe shumë përkushtim. Kjo është historia e disa qindrave/mijërave studentëve shqiptarë, që kanë kaluar detin, kanë lënë familjet e tyre dhe vendin e tyre për të marrë rrugën e gjatë të formimit universitar, që të pajisen në kulturën perëndimore, të themeluar mbi vlerat e demokracisë, me perspektivën për të siguruar një të ardhme më të mirë për vetën e tyre si individ, për familjet e tyre, për vendin e tyre, si qytetarë dhe bashkëkombës të tij.
Shumë të rinj vijnë nga Shqipëria për të studiuar në Itali, sepse kanë ndjekur programet televizive italiane, sepse duan kulturën italiane, sepse gjatë formimit shkollor të ulët dhe të mesëm kanë mësuar se Italia është një vend demokratik, ku ëndrrat bëhen realitet.
Sipas disa të dhënave jo zyrtare në Itali studiojnë rreth 12.000 studentë shqiptarë, ku 400 prej tyre kanë zgjedhur pikërisht Universitetin e Xhenovës.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në Itali, janë një burim shumë i madh intelektual jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për Italinë.
Historikisht Italia dhe Shqipëria kanë një miqësi tradicionale të gjatë në kuadrin e marrëdhënieve dy paleshe, por prania e një numri kaq të madh dhe të rëndësishëm studentësh shqiptarë do të kontribuoj në përforcimin e më tejshëm të urës së marrëdhënieve të mira mes dy vendeve.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në universitete të ndryshme italiane, janë organizuar në organizata studentore për të qenë të përfaqësuar në mënyrë demokratike në mjedise universitare dhe shoqërore, si dhe për të mbrojtur të drejtat e tyre legjitime. Kështu, më 28 nëntor të 2003, një grup i sapoardhur studentësh me iniciativën e të riut Alban Daci, i regjistruar asokohe në vit të parë në Shkenca Ndërkombëtare dhe Diplomatike, vendosën të themelojnë organizatën shqiptare “Gjenerata Re Shqiptare”. Vendosën ta quajnë kështu, sepse janë të rinj dhe nuk kanë aspak të bëjnë me të kaluarën e trishtueshme, por aspirojnë për integrimin e plotë të shoqërisë shqiptare në shoqëritë e tjera demokratike të botës.
“Gjenerata Re Shqiptare” ka qenë ndër të parat organizata që ka ngritur zërin kundër paragjykimeve të padrejta, që prej kohësh godisnin shqiptarët rezidentë në Itali. Organizata jonë ka organizuar takime, bashkëpunime, kërkime shkencore, kontakte me shtypin, aktivitete kulturore, si për shembull festa e “28 nëntorit” është organizuar për herë të parë në Xhenova brenda mjediseve të Fakultetit të Letërsisë dhe kishte objekt shkëmbimin ndërkulturor mes studentëve shqiptarë, italianë dhe erasmus (studentë nga të gjithë universitet evropiane që bëjnë pjesë në programin e ashtuquajtur erasmus, i cili ka për qëllim shkëmbimin e kulturave, ideve dhe njohurive).
Atë ditë, ishte bukur të shikoje se të gjithë komunikonin me një gjuhë të përbashkët, atë të kulturës, vëllazërisë dhe miqësisë mes popujve, ishte bukur të shikoje që studentët spanjoll mundoheshin të kërcenin vallet tradicionale shqiptare, ishte emocionuese të shikoje, që edhe pse nuk dinin shqip, studentët italianë përpiqeshin të këndonin këngët shqiptare, duke ndjekur ritmin e muzikës, ishte e paharrueshme të dëgjoje pjesëmarrësit, kur shpreheshin se “keni një muzikë të mrekullueshme”, “një kulturë të pasur dhe një gjuhë të ëmbël”.
Organizata “Gjenerata Re Shqiptare” për herë të parë në nivel kombëtar ka hartuar dhe ka paraqitur programin “Mirë se erdhët në Atdhe!” (Shteti shqiptar akoma nuk ka një program të tillë. Prandaj, do të ishte e drejtë dhe e domosdoshme që në linja kryesore të merrte për zbatim projektin e organizatës “Gjeneratës Re Shqiptare”) që ka si finalitet krijimin e oportuniteteve të drejta dhe të barabarta për të gjithë studentët shqiptarë, që pasi kryejnë studimet e larta jashtë vendit, të mund të kthehen në Shqipëri për të dhënë kontributin e tyre në procesin e integrimit të Shqipërisë në zonën euro-atlantike, përmes kompetencave të tyre intelektuale të grumbulluara në universitete, si dhe me eksperiencat e tyre jetësore të jetuara në shoqëritë demokratike perëndimore.
Ky projekt duhet vlerësuar me nota të larta pozitive dhe nga shteti italian, sepse studentët shqiptarë, që vendosin të kthehen në Shqipëri, janë miqtë e rinj të Italisë, të aftë për të prezantuar kulturën dhe modelin e shoqërisë italiane.
“Gjenerata Re Shqiptare”, ka vendosur mjaft raporte institucionale, si: marrëveshja që ka bërë me Universitetin e Xhenovës (kryesisht me Fakultetin e Drejtësisë dhe atë të Shkencave Politike) për realizimin dhe njohjen e stage-ve të studentëve shqiptarë.
Nga 2003 deri sot kanë kaluar 6 vjet dhe të gjithë ne, themeluesit e “Gjeneratës Re Shqiptare”, jemi rritur, jemi më të pjekur, më të fortë, më largpamës. Shumë nga ne janë diplomuar dhe të tjerët janë në pritje. Tani, falë punës, përpjekjeve tona, vullnetit dhe vendosmërisë tonë, “Gjenerata Re Shqiptare” është e respektuar për rolin që ka luajtur, është e nderuar për historinë që ka ndërtuar, është e domosdoshme për misionin që mbart në supe. Ajo, tashmë, është shumë e pranishme edhe në botën e pafundme të komunikacionit modern, duke pasur në rrjetin e internetit, faqen e saj zyrtare www.studenti.forum-2007.com, me mbi 1500 anëtarë (të gjithë kanë mbaruar ose vazhdojnë studimet universitare dhe pasuniversitare në universitet më të prestigjioze perëndimore), me plotë rubrika të pasura, ku publikohen materiale të karakterit akademik, kulturor, aktualitete dhe informacione mbi Shqipërinë, Italinë dhe për gjithçka që ndodh në botë.
Italia është një vend i mrekullueshëm, ku kemi jetuar rininë tonë, e respektojmë për mikpritjen dhe ndihmën që na ka ofruar dhe për këtë e falënderojmë, por ne kemi dhe një dashuri të madhe dhe të pafundme për vendin tonë që fizikisht ndodhet larg, por shpirtërisht dhe mendërisht qëndron në zemrat tona.
Ne, jemi krenar që jemi shqiptarë, sepse kemi një histori të madhe; jemi një ndër popujt më të lashtë në Ballkan dhe në Evropë, por jemi dhe të vetëdijshëm për të respektuar popujt e tjerë, duke krijuar marrëdhënie vëllazërore dhe miqësie.
Vlera me të cilat identifikohet “Gjenerata Re Shqiptare” janë: dinjiteti i personit, liria dhe përgjegjësia, drejtësia, legaliteti, solidariteti dhe susidarieteti. Këto janë vlerat e mëdha të demokracive perëndimore, të themeluara mbi pluralizmin demokratik, mbi shtetin e së drejtës, mbi jo diskriminimin, mbi tolerancën, mbi pronën private, mbi ekonominë sociale të tregut.
Shqipëria, tashmë, falë punës që ka bërë maxhoranca aktuale e ideuar, drejtuar dhe menaxhuar nga Partia Demokratike me në krye liderin e saj historik, prof. Dr. Sali Berisha, nga një vend i vogël, është kthyer në një zonjë të vërtetë që jo vetëm në muajin prill u bë anëtare me drejta të plota në NATO, por falë diplomacisë koherente, vigjilente dhe këmbëngulëse që ka realizuar në ambientet e salloneve të diplomacisë ndërkombëtare, ka arritur të mbroj me dinjitet dhe me sukses interesat tona kombëtare, duke dhënë kontributin e saj të çmuar dhe të domosdoshëm për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, si dhe për të qenë një faktor stabiliteti dhe prosperiteti për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare” që jemi lindur në vendin tonë, Shqipëri, por që jemi burrëruar, shkolluar në Perëndim, në këto momente mjaft të rëndësishme për vendin, ku shpresat dhe aspiratat tona janë për të vazhduar ndryshimin evropian në të mirë të qytetarëve, kemi vendosur të paraqesim vizionin tonë si një botë akademike për të dhënë kontributin tonë, që shpresa të luftoj dëshpërimin, guximi të sfidoj frikën dhe të vazhdoj rruga e integrimit në zonën euro-atlantike për të treguar se ne, nuk jemi sinonimi i kaosit dhe krizës me të cilën personifikohet opozita aktuale, por jemi rinia shqiptare që duam rrugë moderne dhe me standarde bashkëkohore që shqiptarët të mos kenë më barrikada mes tyre, por të komunikojnë, të shkëmbejnë dhe përforcojnë lidhjet e tyre historike dhe kombëtare, si dhe të jenë në marrëdhënie miqësore me fqinjët dhe popujt e tjerë.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, vijmë nga bota akademike, nga shoqëria civile dhe do të përfaqësojmë interesat e qytetarëve shqiptarë në të gjitha nivelet e pjesëmarrjes politike deri në nivelet më të larta të pushtetit drejtues.
Ne, do të punojmë gjithmonë me principin se shteti dhe institucionet politike duhet të jenë në shërbim të qytetarëve duke i udhëhequr ata në rrugën e drejtë, atë të zhvillimit, sigurisë, prosperitetit, lumturisë dhe shpresës. Ne mendojmë se politika duhet të jetë në shërbim të qytetarit dhe jo qytetari në shërbim të politikës, politika duhet të themelohet mbi vlera dhe jo mbi interesa.
Ne besojmë se: politika duhet të mbështes jetën dhe aktivitet e personave, familjeve, komuniteteve ndërmjetësuese dhe jo t’i shkatërroj dhe t’i gllabëroj.
Ne besojmë që shoqëria dhe shteti duhet të jenë në shërbim të personave dhe të mirës së përbashkët. Personat dhe komunitetet duhet të kenë të drejtën të realizojnë atë që mundin falë iniciativave të tyre. Pra, atë që organizatat e përmasave më të vogla nuk mund ta realizojnë duhet të besohen tek organizatat e nivelit më lartë: enteve lokale, Rretheve, Shtetit dhe organizatave mbishtetërore. Susidarieteti është formula më e mirë dhe më efikase që garanton funksionim e këtij mekanizmi shumë të rëndësishëm.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, mendojmë se: individi- me vlerat e tij dhe me principet, me moralin dhe me arsyen për të ekzistuar dhe t’u përmisuar-është principi dhe përfundimi i çdo komuniteti politik, i vetmi burim i legjitimitetit të tij.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare” duam: një shoqëri që kujdesët për më të varfrit dhe më të dobëtit. Nuk duam një shoqëri të ndarë mes më të pasurve dhe më të varfërve, mes të fortëve dhe më të dobëtëve. Ne, duam një shoqëri, ku të gjithë të gëzojnë një nivel jetese të përshtatshme. Besojmë se është detyrë themelore, si për shoqërinë ashtu edhe për Shtetin, të ndihmoj ato që nuk arrijnë këtë objektiv.
Pa ligje dhe pa rregulla nuk mund të ketë liri. “Gjenerata Re Shqiptare” beson se: liria e vërtetë është autonomia e përbashkët me përgjegjësi, liria e vërtetë bën çdo person të përgjegjshëm për aksionet në marrëveshje pikërisht me koshencën e tij përballë komunitetit, ku bën pjesë dhe për brezat e të ardhmes.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare”, vendosëm të bëhemi aktiv në shoqërinë shqiptare, sepse kemi mënyrën tonë për të imagjinuar. Ne besojmë se nuk mjafton të mbash/kesh një kundërshtim në nivelin e të menduarit.
Nuk mjafton të jesh vetëm kritik, në radhë të parë duhet të jemi aktiv, të reagojmë, kjo është ajo që bën diferencën sot në sferën sociale. Të kesh thjeshtë një mendim kritik, por të mos jesh kritik në praktik dhe në të jetuarin e përditshëm, pra të mos kesh kapacitetin për të transformuar zemërimin e vërtetë - në vendin e punës tënde, në familjen tënde, në ambientin tënd- është kjo që bën diferencën për të ndryshuar gjërat.
Të gjithë ne, të rinjtë shqiptarë, kemi energji dhe forcë për të dhënë kontributin tonë në realizimin e evolucionit social, që Partia Demokratike nisi në fillim të viteve 90, atëherë, kur shpresa dhe zhgënjimi ecnin paralel me njëra-tjetrën.
Ne duhet të japim kontributin tonë, që ky evolucion social të ndodh në të gjitha fushat e jetës së përditshme; në punën që dikush bën, në profesionin që dikush ushtron, në marrëdhëniet ndërpersonale dhe publike që dikush ndërton, në marrëdhëniet e barabarta dhe reciproke mashkull-femër (rëndësia për të kaluar maskilizmin, paternalizmin etj).
Gjithashtu, ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, përderisa jemi një forcë e re në moshë, mendime dhe në energji, si dhe duke njohur mirë situatën dhe nivelin e punësimit të të rinjve në vend, me anën e kësaj platforme duam të paraqesim disa pika në lidhje me këtë çështje, si më poshtë:
1. Të gjithë të rinjve duhet t’iu ofrohen oportunitete formuese, kualifikime, punësime ose Tirocinio-Stage (është formë punësimi dhe formimi, që zakonisht realizohet gjatë periudhës së studimeve të larta, ku universitet sipas programeve të studimeve realizojnë marrëveshje me institucione private dhe publike, që çdo student për një periudhë të caktuar të konvaliduar me kreditë formuese universitare mund të marrin eksperienca të drejtpërdrejta në sektor të ndryshëm punësimi). Universitetet shqiptare, deri tani, nuk kanë bërë asgjë në lidhje me këto çështje. Ne jemi të sigurt se universitet shqiptare kanë burime të mjaftueshme njerëzore për të realizuar një seri marrëveshjes si me institucionet publike dhe shtetërore, ku mund të dërgojnë studentët për të bërë praktika të drejtpërdrejta punësimi, që duhet të jetë pjesë e programit universitar (Tirocinio-Stage ose si aktivitete të tjera të konvaliduar me kreditë formues). Në Shqipëri, tashmë, ka një numër të konsideruar sipërmarrjes private që janë të gatshme të thithin në këtë formë intelektin shqiptar për t’i kthyer më vonë me kontrata të rregullta punësimi;
2. Për personat që kanë periudha më të gjata papunësie duhet t’iu ofrohet mundësia e një fillimi të ri, më në veçanti përmes një formimi vazhdues dhe një orientim në materien e karrierës në mënyrë që atyre t’iu rikrijohet mundësia për tu rikthyer në tregun e punës;
3. Personave që kanë një periudhë të paktën 5 vjeçare ose më të madhe, duhet t’u jepet mundësia për t’iu rikualifikuar sipas ofertave të kohës të punës, përmes masterave të shkurtër pa pagesë ose kurseve teorike dhe praktike;
4. Duhet të zvogëlohet taksa e braktisjes së shkollimit dhe duhet të përmirësohet sistemi ekzistues i sipërmarrjes përmes programeve të realizuar nga OJQ-të e specializuara në sektor dhe nga institucionet shtetërore.
Këto pika mund të përmbushen vetëm në se bashkëpunojnë fortë mbi bazën e interesave të përbashkëta organizatat e punësimit dhe ato të marrjes në punë (kryesisht sipërmarrjet e vogla, të mesme dhe të mëdha private) për të rritur numrin e Tirocinio-iove, mundësinë e rikualifikimeve, të përfitimit të kompetencave specifike.
Gjithashtu, tashmë, Shqipëria është bërë pjesë e sistemit Erasmus, por kjo nuk mjafton, sepse çdo fakultet i universiteteve shqiptare duhet të fillojë marrëveshjet bilaterale, unilaterale me fakultet e universiteteve evropiane. Tashmë, dy programet e rëndësishme të Bashkimit Evropian, Socrates dhe Leonardo da Vinçi, kanë promovuar me efikasitet një dimension ndërkombëtar në universitete dhe në shkollat e vendeve anëtare dhe për vendet kandidate në Bashkimin Evropian. Kualifikimet, si kompetencat linguistike dhe eksperiencat e punës në vendet e tjera, janë vitale për të ardhmen. Masat e Bashkimit Evropian janë ndërmarr për të hapur oportunitetet e sipërmarrjes për të gjithë, në Atdhe dhe jashtë, përmes partnershipit, sistemit të shkëmbimit dhe eliminimit të pengesave burokratike, që pengojnë njohjen e kualifikimeve të vendeve të tjera.
Sipas statistikave zyrtare më shumë se një milion persona kanë përfituar nga programet e promovuar nga Bashkimi Evropian. Tashmë, statusi i Shqipërisë si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, i jep mundësi të plotë për t’u bërë anëtare e këtyre dy programeve për të realizuar eksperienca ndërkombëtare linguistike, studimore dhe punësimi.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për oportunitete të barabarta mes gruas dhe burrit në karrierë dhe në punësim, si dhe për integrimin e personave me aftësi të kufizuar motorike në tregun e punësimit. Kjo mund të realizohet si më poshtë:
1. Të ndërmerren masa për të siguruar që një numër i madh i grave të hyjë në tregun e punës dhe të kenë mundësi hyrje në të gjitha sektorët e punësimit;
2. Përmisimin e strukturave për mbrojtjen e fëmijëve dhe të asistencës së të moshuarve për të inkurajuar që gratë të qëndrojnë ose të hyjnë në tregun e punës;
3. Të hiqen në mënyrë progresive pengesat që vështirësojnë kthimin e grave dhe të burrave në punë pas një shkëputje;
4. Të konsakrohet një vëmendje e veçantë për vështirësitë që kanë takuar ose takojnë disabilit.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve si më poshtë:
Të rinjtë nuk duhet të punojnë para se të kenë mbushur 15 vjeç dhe nuk mund të bëjnë punë të jashtëzakonshme ( me orare të zgjatura) para moshës 18 vjeç;
1. Punëtorët duhet të disponojnë 11 orë pushimi nga njëra ditë pune tek tjetra (ka përjashtime për disa sjellje);
2. Duhet të ndërmerren masa specifike në lëndën e shëndetësisë dhe të sigurimeve shëndetësore.
Pra, së bashku duhet të punojmë për të thyer ato kategori dominimi, që të ushqejmë jetën tonë me liri, tolerancë, respekt, mirëqenie, prosperitet, dashuri, guxim, punë, dinjitet, barazi dhe lumturi.
Ju bëjmë thirrje të gjithë të rinjve që studiojnë, ose kanë mbaruar studimet universitare dhe pasuniversitare brenda dhe jashtë vendit dhe që besojmë në idetë dhe aksionet tona e që duan të japin kontributin e tyre për të punuar për të tashmen dhe për të guxuar për të ardhmen.
Alban Daci
KRYETAR
Shumë të rinj vijnë nga Shqipëria për të studiuar në Itali, sepse kanë ndjekur programet televizive italiane, sepse duan kulturën italiane, sepse gjatë formimit shkollor të ulët dhe të mesëm kanë mësuar se Italia është një vend demokratik, ku ëndrrat bëhen realitet.
Sipas disa të dhënave jo zyrtare në Itali studiojnë rreth 12.000 studentë shqiptarë, ku 400 prej tyre kanë zgjedhur pikërisht Universitetin e Xhenovës.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në Itali, janë një burim shumë i madh intelektual jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për Italinë.
Historikisht Italia dhe Shqipëria kanë një miqësi tradicionale të gjatë në kuadrin e marrëdhënieve dy paleshe, por prania e një numri kaq të madh dhe të rëndësishëm studentësh shqiptarë do të kontribuoj në përforcimin e më tejshëm të urës së marrëdhënieve të mira mes dy vendeve.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në universitete të ndryshme italiane, janë organizuar në organizata studentore për të qenë të përfaqësuar në mënyrë demokratike në mjedise universitare dhe shoqërore, si dhe për të mbrojtur të drejtat e tyre legjitime. Kështu, më 28 nëntor të 2003, një grup i sapoardhur studentësh me iniciativën e të riut Alban Daci, i regjistruar asokohe në vit të parë në Shkenca Ndërkombëtare dhe Diplomatike, vendosën të themelojnë organizatën shqiptare “Gjenerata Re Shqiptare”. Vendosën ta quajnë kështu, sepse janë të rinj dhe nuk kanë aspak të bëjnë me të kaluarën e trishtueshme, por aspirojnë për integrimin e plotë të shoqërisë shqiptare në shoqëritë e tjera demokratike të botës.
“Gjenerata Re Shqiptare” ka qenë ndër të parat organizata që ka ngritur zërin kundër paragjykimeve të padrejta, që prej kohësh godisnin shqiptarët rezidentë në Itali. Organizata jonë ka organizuar takime, bashkëpunime, kërkime shkencore, kontakte me shtypin, aktivitete kulturore, si për shembull festa e “28 nëntorit” është organizuar për herë të parë në Xhenova brenda mjediseve të Fakultetit të Letërsisë dhe kishte objekt shkëmbimin ndërkulturor mes studentëve shqiptarë, italianë dhe erasmus (studentë nga të gjithë universitet evropiane që bëjnë pjesë në programin e ashtuquajtur erasmus, i cili ka për qëllim shkëmbimin e kulturave, ideve dhe njohurive).
Atë ditë, ishte bukur të shikoje se të gjithë komunikonin me një gjuhë të përbashkët, atë të kulturës, vëllazërisë dhe miqësisë mes popujve, ishte bukur të shikoje që studentët spanjoll mundoheshin të kërcenin vallet tradicionale shqiptare, ishte emocionuese të shikoje, që edhe pse nuk dinin shqip, studentët italianë përpiqeshin të këndonin këngët shqiptare, duke ndjekur ritmin e muzikës, ishte e paharrueshme të dëgjoje pjesëmarrësit, kur shpreheshin se “keni një muzikë të mrekullueshme”, “një kulturë të pasur dhe një gjuhë të ëmbël”.
Organizata “Gjenerata Re Shqiptare” për herë të parë në nivel kombëtar ka hartuar dhe ka paraqitur programin “Mirë se erdhët në Atdhe!” (Shteti shqiptar akoma nuk ka një program të tillë. Prandaj, do të ishte e drejtë dhe e domosdoshme që në linja kryesore të merrte për zbatim projektin e organizatës “Gjeneratës Re Shqiptare”) që ka si finalitet krijimin e oportuniteteve të drejta dhe të barabarta për të gjithë studentët shqiptarë, që pasi kryejnë studimet e larta jashtë vendit, të mund të kthehen në Shqipëri për të dhënë kontributin e tyre në procesin e integrimit të Shqipërisë në zonën euro-atlantike, përmes kompetencave të tyre intelektuale të grumbulluara në universitete, si dhe me eksperiencat e tyre jetësore të jetuara në shoqëritë demokratike perëndimore.
Ky projekt duhet vlerësuar me nota të larta pozitive dhe nga shteti italian, sepse studentët shqiptarë, që vendosin të kthehen në Shqipëri, janë miqtë e rinj të Italisë, të aftë për të prezantuar kulturën dhe modelin e shoqërisë italiane.
“Gjenerata Re Shqiptare”, ka vendosur mjaft raporte institucionale, si: marrëveshja që ka bërë me Universitetin e Xhenovës (kryesisht me Fakultetin e Drejtësisë dhe atë të Shkencave Politike) për realizimin dhe njohjen e stage-ve të studentëve shqiptarë.
Nga 2003 deri sot kanë kaluar 6 vjet dhe të gjithë ne, themeluesit e “Gjeneratës Re Shqiptare”, jemi rritur, jemi më të pjekur, më të fortë, më largpamës. Shumë nga ne janë diplomuar dhe të tjerët janë në pritje. Tani, falë punës, përpjekjeve tona, vullnetit dhe vendosmërisë tonë, “Gjenerata Re Shqiptare” është e respektuar për rolin që ka luajtur, është e nderuar për historinë që ka ndërtuar, është e domosdoshme për misionin që mbart në supe. Ajo, tashmë, është shumë e pranishme edhe në botën e pafundme të komunikacionit modern, duke pasur në rrjetin e internetit, faqen e saj zyrtare www.studenti.forum-2007.com, me mbi 1500 anëtarë (të gjithë kanë mbaruar ose vazhdojnë studimet universitare dhe pasuniversitare në universitet më të prestigjioze perëndimore), me plotë rubrika të pasura, ku publikohen materiale të karakterit akademik, kulturor, aktualitete dhe informacione mbi Shqipërinë, Italinë dhe për gjithçka që ndodh në botë.
Italia është një vend i mrekullueshëm, ku kemi jetuar rininë tonë, e respektojmë për mikpritjen dhe ndihmën që na ka ofruar dhe për këtë e falënderojmë, por ne kemi dhe një dashuri të madhe dhe të pafundme për vendin tonë që fizikisht ndodhet larg, por shpirtërisht dhe mendërisht qëndron në zemrat tona.
Ne, jemi krenar që jemi shqiptarë, sepse kemi një histori të madhe; jemi një ndër popujt më të lashtë në Ballkan dhe në Evropë, por jemi dhe të vetëdijshëm për të respektuar popujt e tjerë, duke krijuar marrëdhënie vëllazërore dhe miqësie.
Vlera me të cilat identifikohet “Gjenerata Re Shqiptare” janë: dinjiteti i personit, liria dhe përgjegjësia, drejtësia, legaliteti, solidariteti dhe susidarieteti. Këto janë vlerat e mëdha të demokracive perëndimore, të themeluara mbi pluralizmin demokratik, mbi shtetin e së drejtës, mbi jo diskriminimin, mbi tolerancën, mbi pronën private, mbi ekonominë sociale të tregut.
Shqipëria, tashmë, falë punës që ka bërë maxhoranca aktuale e ideuar, drejtuar dhe menaxhuar nga Partia Demokratike me në krye liderin e saj historik, prof. Dr. Sali Berisha, nga një vend i vogël, është kthyer në një zonjë të vërtetë që jo vetëm në muajin prill u bë anëtare me drejta të plota në NATO, por falë diplomacisë koherente, vigjilente dhe këmbëngulëse që ka realizuar në ambientet e salloneve të diplomacisë ndërkombëtare, ka arritur të mbroj me dinjitet dhe me sukses interesat tona kombëtare, duke dhënë kontributin e saj të çmuar dhe të domosdoshëm për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, si dhe për të qenë një faktor stabiliteti dhe prosperiteti për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare” që jemi lindur në vendin tonë, Shqipëri, por që jemi burrëruar, shkolluar në Perëndim, në këto momente mjaft të rëndësishme për vendin, ku shpresat dhe aspiratat tona janë për të vazhduar ndryshimin evropian në të mirë të qytetarëve, kemi vendosur të paraqesim vizionin tonë si një botë akademike për të dhënë kontributin tonë, që shpresa të luftoj dëshpërimin, guximi të sfidoj frikën dhe të vazhdoj rruga e integrimit në zonën euro-atlantike për të treguar se ne, nuk jemi sinonimi i kaosit dhe krizës me të cilën personifikohet opozita aktuale, por jemi rinia shqiptare që duam rrugë moderne dhe me standarde bashkëkohore që shqiptarët të mos kenë më barrikada mes tyre, por të komunikojnë, të shkëmbejnë dhe përforcojnë lidhjet e tyre historike dhe kombëtare, si dhe të jenë në marrëdhënie miqësore me fqinjët dhe popujt e tjerë.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, vijmë nga bota akademike, nga shoqëria civile dhe do të përfaqësojmë interesat e qytetarëve shqiptarë në të gjitha nivelet e pjesëmarrjes politike deri në nivelet më të larta të pushtetit drejtues.
Ne, do të punojmë gjithmonë me principin se shteti dhe institucionet politike duhet të jenë në shërbim të qytetarëve duke i udhëhequr ata në rrugën e drejtë, atë të zhvillimit, sigurisë, prosperitetit, lumturisë dhe shpresës. Ne mendojmë se politika duhet të jetë në shërbim të qytetarit dhe jo qytetari në shërbim të politikës, politika duhet të themelohet mbi vlera dhe jo mbi interesa.
Ne besojmë se: politika duhet të mbështes jetën dhe aktivitet e personave, familjeve, komuniteteve ndërmjetësuese dhe jo t’i shkatërroj dhe t’i gllabëroj.
Ne besojmë që shoqëria dhe shteti duhet të jenë në shërbim të personave dhe të mirës së përbashkët. Personat dhe komunitetet duhet të kenë të drejtën të realizojnë atë që mundin falë iniciativave të tyre. Pra, atë që organizatat e përmasave më të vogla nuk mund ta realizojnë duhet të besohen tek organizatat e nivelit më lartë: enteve lokale, Rretheve, Shtetit dhe organizatave mbishtetërore. Susidarieteti është formula më e mirë dhe më efikase që garanton funksionim e këtij mekanizmi shumë të rëndësishëm.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, mendojmë se: individi- me vlerat e tij dhe me principet, me moralin dhe me arsyen për të ekzistuar dhe t’u përmisuar-është principi dhe përfundimi i çdo komuniteti politik, i vetmi burim i legjitimitetit të tij.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare” duam: një shoqëri që kujdesët për më të varfrit dhe më të dobëtit. Nuk duam një shoqëri të ndarë mes më të pasurve dhe më të varfërve, mes të fortëve dhe më të dobëtëve. Ne, duam një shoqëri, ku të gjithë të gëzojnë një nivel jetese të përshtatshme. Besojmë se është detyrë themelore, si për shoqërinë ashtu edhe për Shtetin, të ndihmoj ato që nuk arrijnë këtë objektiv.
Pa ligje dhe pa rregulla nuk mund të ketë liri. “Gjenerata Re Shqiptare” beson se: liria e vërtetë është autonomia e përbashkët me përgjegjësi, liria e vërtetë bën çdo person të përgjegjshëm për aksionet në marrëveshje pikërisht me koshencën e tij përballë komunitetit, ku bën pjesë dhe për brezat e të ardhmes.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare”, vendosëm të bëhemi aktiv në shoqërinë shqiptare, sepse kemi mënyrën tonë për të imagjinuar. Ne besojmë se nuk mjafton të mbash/kesh një kundërshtim në nivelin e të menduarit.
Nuk mjafton të jesh vetëm kritik, në radhë të parë duhet të jemi aktiv, të reagojmë, kjo është ajo që bën diferencën sot në sferën sociale. Të kesh thjeshtë një mendim kritik, por të mos jesh kritik në praktik dhe në të jetuarin e përditshëm, pra të mos kesh kapacitetin për të transformuar zemërimin e vërtetë - në vendin e punës tënde, në familjen tënde, në ambientin tënd- është kjo që bën diferencën për të ndryshuar gjërat.
Të gjithë ne, të rinjtë shqiptarë, kemi energji dhe forcë për të dhënë kontributin tonë në realizimin e evolucionit social, që Partia Demokratike nisi në fillim të viteve 90, atëherë, kur shpresa dhe zhgënjimi ecnin paralel me njëra-tjetrën.
Ne duhet të japim kontributin tonë, që ky evolucion social të ndodh në të gjitha fushat e jetës së përditshme; në punën që dikush bën, në profesionin që dikush ushtron, në marrëdhëniet ndërpersonale dhe publike që dikush ndërton, në marrëdhëniet e barabarta dhe reciproke mashkull-femër (rëndësia për të kaluar maskilizmin, paternalizmin etj).
Gjithashtu, ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, përderisa jemi një forcë e re në moshë, mendime dhe në energji, si dhe duke njohur mirë situatën dhe nivelin e punësimit të të rinjve në vend, me anën e kësaj platforme duam të paraqesim disa pika në lidhje me këtë çështje, si më poshtë:
1. Të gjithë të rinjve duhet t’iu ofrohen oportunitete formuese, kualifikime, punësime ose Tirocinio-Stage (është formë punësimi dhe formimi, që zakonisht realizohet gjatë periudhës së studimeve të larta, ku universitet sipas programeve të studimeve realizojnë marrëveshje me institucione private dhe publike, që çdo student për një periudhë të caktuar të konvaliduar me kreditë formuese universitare mund të marrin eksperienca të drejtpërdrejta në sektor të ndryshëm punësimi). Universitetet shqiptare, deri tani, nuk kanë bërë asgjë në lidhje me këto çështje. Ne jemi të sigurt se universitet shqiptare kanë burime të mjaftueshme njerëzore për të realizuar një seri marrëveshjes si me institucionet publike dhe shtetërore, ku mund të dërgojnë studentët për të bërë praktika të drejtpërdrejta punësimi, që duhet të jetë pjesë e programit universitar (Tirocinio-Stage ose si aktivitete të tjera të konvaliduar me kreditë formues). Në Shqipëri, tashmë, ka një numër të konsideruar sipërmarrjes private që janë të gatshme të thithin në këtë formë intelektin shqiptar për t’i kthyer më vonë me kontrata të rregullta punësimi;
2. Për personat që kanë periudha më të gjata papunësie duhet t’iu ofrohet mundësia e një fillimi të ri, më në veçanti përmes një formimi vazhdues dhe një orientim në materien e karrierës në mënyrë që atyre t’iu rikrijohet mundësia për tu rikthyer në tregun e punës;
3. Personave që kanë një periudhë të paktën 5 vjeçare ose më të madhe, duhet t’u jepet mundësia për t’iu rikualifikuar sipas ofertave të kohës të punës, përmes masterave të shkurtër pa pagesë ose kurseve teorike dhe praktike;
4. Duhet të zvogëlohet taksa e braktisjes së shkollimit dhe duhet të përmirësohet sistemi ekzistues i sipërmarrjes përmes programeve të realizuar nga OJQ-të e specializuara në sektor dhe nga institucionet shtetërore.
Këto pika mund të përmbushen vetëm në se bashkëpunojnë fortë mbi bazën e interesave të përbashkëta organizatat e punësimit dhe ato të marrjes në punë (kryesisht sipërmarrjet e vogla, të mesme dhe të mëdha private) për të rritur numrin e Tirocinio-iove, mundësinë e rikualifikimeve, të përfitimit të kompetencave specifike.
Gjithashtu, tashmë, Shqipëria është bërë pjesë e sistemit Erasmus, por kjo nuk mjafton, sepse çdo fakultet i universiteteve shqiptare duhet të fillojë marrëveshjet bilaterale, unilaterale me fakultet e universiteteve evropiane. Tashmë, dy programet e rëndësishme të Bashkimit Evropian, Socrates dhe Leonardo da Vinçi, kanë promovuar me efikasitet një dimension ndërkombëtar në universitete dhe në shkollat e vendeve anëtare dhe për vendet kandidate në Bashkimin Evropian. Kualifikimet, si kompetencat linguistike dhe eksperiencat e punës në vendet e tjera, janë vitale për të ardhmen. Masat e Bashkimit Evropian janë ndërmarr për të hapur oportunitetet e sipërmarrjes për të gjithë, në Atdhe dhe jashtë, përmes partnershipit, sistemit të shkëmbimit dhe eliminimit të pengesave burokratike, që pengojnë njohjen e kualifikimeve të vendeve të tjera.
Sipas statistikave zyrtare më shumë se një milion persona kanë përfituar nga programet e promovuar nga Bashkimi Evropian. Tashmë, statusi i Shqipërisë si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, i jep mundësi të plotë për t’u bërë anëtare e këtyre dy programeve për të realizuar eksperienca ndërkombëtare linguistike, studimore dhe punësimi.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për oportunitete të barabarta mes gruas dhe burrit në karrierë dhe në punësim, si dhe për integrimin e personave me aftësi të kufizuar motorike në tregun e punësimit. Kjo mund të realizohet si më poshtë:
1. Të ndërmerren masa për të siguruar që një numër i madh i grave të hyjë në tregun e punës dhe të kenë mundësi hyrje në të gjitha sektorët e punësimit;
2. Përmisimin e strukturave për mbrojtjen e fëmijëve dhe të asistencës së të moshuarve për të inkurajuar që gratë të qëndrojnë ose të hyjnë në tregun e punës;
3. Të hiqen në mënyrë progresive pengesat që vështirësojnë kthimin e grave dhe të burrave në punë pas një shkëputje;
4. Të konsakrohet një vëmendje e veçantë për vështirësitë që kanë takuar ose takojnë disabilit.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve si më poshtë:
Të rinjtë nuk duhet të punojnë para se të kenë mbushur 15 vjeç dhe nuk mund të bëjnë punë të jashtëzakonshme ( me orare të zgjatura) para moshës 18 vjeç;
1. Punëtorët duhet të disponojnë 11 orë pushimi nga njëra ditë pune tek tjetra (ka përjashtime për disa sjellje);
2. Duhet të ndërmerren masa specifike në lëndën e shëndetësisë dhe të sigurimeve shëndetësore.
Pra, së bashku duhet të punojmë për të thyer ato kategori dominimi, që të ushqejmë jetën tonë me liri, tolerancë, respekt, mirëqenie, prosperitet, dashuri, guxim, punë, dinjitet, barazi dhe lumturi.
Ju bëjmë thirrje të gjithë të rinjve që studiojnë, ose kanë mbaruar studimet universitare dhe pasuniversitare brenda dhe jashtë vendit dhe që besojmë në idetë dhe aksionet tona e që duan të japin kontributin e tyre për të punuar për të tashmen dhe për të guxuar për të ardhmen.
Alban Daci
KRYETAR
Friday, July 10, 2009
Zgjedhjet e kësaj radhe janë një risi
Dr. Alban Daci Botuar me date 13.07.2009
Gazeta "STANDARD"
Zgjedhjet e kësaj radhe janë një risi
në politikën shqiptare
Zgjedhjet e fundit parlamentare që sapo u zhvilluan në Shqipëri, sollën disa risi përsa i përket mënyrës të menduar dhe të vepruarit në politikën shqiptare. Kjo risi u konstatua në disa elementë që dëshiroj t’i rreshtoj si më poshtë:
1. Duke përjashtuar ndonjë rast sporadik dhe të izoluar, fushata elektorale duke përfshirë edhe ditën e votimit nuk u karakterizua me raste dhune. Kjo mendoj se ka ndodhur për tre arsye:
a) Elita politike ka kuptuar më në fund se ndryshimi ose konfirmimi nuk mund të vij më përmes dhunës, por përmes konkurrimit politik të bazuar mbi rregullat e lojës në respekt të plotë me kriteret e demokracisë. Tashmë ballafaqimi ose rivaliteti politik (që arrin pikën më të nxehtë në rastet, kur qytetarët paraqiten për të dhënë virdiktin e ushtruar përmes votës së lirë për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre legjitim), nuk konsiderohet si një betejë lufte, ku ka armiq dhe tradhtar apo miq dhe patriot, por konsiderohet si një betejë e hapur demokratike, ku armët e saj janë strategjitë, programet politike, burimet njerëzore dhe gjuha politike e përdorur përpara qytetarëve. Këtë betejë e fiton ajo forcë politike që arrin të realizoj performancën më të mirë duke i koordinuar të gjithë këto element për të pasur si qëllim kryesor fitoren e merituar. Në këto zgjedhje parlamentare, nuk ndodhi ajo që kishte ndodhur rëndomtë më parë, kur politikanët merreshin me gjërat personale të kundërshtarëve të tyre duke mos u kushtuar aspak rëndësi programeve politike, burimeve njerëzore, strategjive politike. Pothuajse e gjithë fushata elektorale e viteve të tjera ishte e përqendruar vetëm në tre protagonist kryesorë, të cilët nga mëngjesi deri në dark nuk linin gjë pa u thënë kundërshtarëve të tyre, por që nuk kishin asnjë vizion konkret se çfarë do të bënin realisht në planin e ndërmarrjes së reformave nëse do të fitonin zgjedhjet. Boshti kryesor i këtyre zgjedhjeve ishte se: të gjitha forcat politike në vend pavarësisht nga niveli përfaqësues, u munduan të paraqesin një program politik sa më real dhe aktual për të qenë sa më pranë qytetarëve, të cilët duhet të ndjeheshin të përfshirë në proces. Të fitosh zgjedhjet në një vend demokratik nuk mjafton të shkruash bukur një program politik, por të kesh kapacitete dhe gjuhën e qartë politike që ta paraqesësh sa më të besueshëm dhe real tek çdo qytetarë. Programi politik, duhet të jetë i thjeshtë, i qartë dhe i kuptueshëm nga të gjithë qytetarët, pavarësisht nga niveli arsimor. Këtë gjë e arriti më mirë nga të gjitha subjektet e tjera PD, falë favorizimit që kishte, sepse në katër vitet e fundit kishte qeverisur duke mbajtur një pjesë të mirë të premtimeve politike si dhe kapacitet, fleksibilitetin, dhe aftësinë që ka kjo parti ka për tu rinovuar dhe qenë gjithmonë koherente me proceset e kohës. Partia demokratike, këtë radhë arriti pothuajse të prezantoj një burim njerëzor krejtësisht të rinovuar me figura të reja, të cilët jo vetëm ishin plotësisht në sintoni më programin politik të kësaj partie, por ishin plotësisht në sintoni me problemet dhe nevojat e qytetarëve. Kurse, Partia Socialiste edhe përse u mundua të paraqitet si një subjekt politik i rinovuar vetëm për faktin se u ndryshua kryetari i saj, realisht brenda gjirit të saj kishte pothuajse të njëjtin burim njerëzor të konsumuar gjatë tetë viteve që ishin në qeverisje, periudhë e cila njihet si më papërgjegjshmja përsa i përket mënyrës se si u qeveris. Si brenda kësaj partie apo edhe në koalicionin që ajo kishte paraqitur, kishte persona që në të kaluarën janë akuzuar disa herë për korrupsion. Nëse kishte ndonjë element të ri tek kjo parti, ai nuk përbënte një alternativë të re, sepse kishte mangësi komunikuese, distancë të madhe mes jetës së tij dhe realitetit tonë shoqëror si dhe variacion të theksuar të identitetit të tij politik, i cili kishte ulje dhe ngritje sipas egove dhe dëshirave personale për pushtet.
b) Periudha relativisht e gjatë, ku Shqipëria është përpjekur të ndërtoj një demokraci të shëndosh, ka bërë që të rritet niveli formues/informues i qytetarëve për proceset politike në përgjithësi dhe për demokracinë në veçanti. Kjo ka ndodhur edhe për faktin se ka një numër të konsiderueshëm të familjeve shqiptare që kanë një anëtarë që ka mbaruar/vazhdon të ndjek studimet e larta në një nga vendet perëndimor ose prej vitesh është emigrant në Perëndim. Kjo ka ndikuar pozitivisht për të rritur nivelin politik dhe të proceseve demokratike në vend. Gjithashtu, një hap i dytë, që ka ndikuar në rritjen e informacionit/formacionit politik, ka ndikuar edhe fakti se Shqipëria në këto vite ka qenë një vend i hapur duke garantuar një pluralitet shkëmbimesh me vendet e tjera, si dhe për faktin që tashmë shumë shqiptarë mund t’i kuptojnë proceset demokratike duke ndjekur mediet prestigjioze të botës demokratike. Rritja e informacionit/formacionit politik tek qytetarët, bëri që qytetarët të mos ishin si më parë një turmë militantësh që ndjekin qoftë edhe me sy të mbyllur idhullin e tyre politik, por të analizojnë, vëzhgojnë me sy kritik çdo propozim politik, ku bëjnë pjesë drejtpërdrejt edhe interesat e tyre. Ky fenomen i qytetarit të edukuar u vu re në këto zgjedhje, ku për fat të mirë nuk pati kontestime dhe manifestimet të stilit barbar nëpër rrugët e qyteteve siç ndodhte me parë.
c) Një rol po aq të rëndësishëm, ka luajtur edhe fakti se tashmë Shqipëria gjendet plotësisht në kanalet e Integrimit Evropian. Për rrjedhojë ajo është gjithmonë nën vëzhgimin e organeve të Bashkimit Evropian për plotësimin e standardeve, ku më kryesori është procesi i demokratizimit i garantuar përmes votës së lirë dhe të sigurt. Për këtë arsye elita e politikës shqiptare, diku e kushtëzuar dhe diku me dëshirën dhe vullnetin e saj është e detyruar të respektoj rregullat e lojës për të garantuar një proces politik sa më demokratik në vend. Çdo politikan shqiptar është i bindur se nëse nuk zbaton rregullat themelore të demokracisë nuk është i pritur mirë nga Evropa dhe për rrjedhojë rrezikon të humb kredibilitetin e tij politik tek qytetarët. Ky rol i fortë i ndërkombëtarëve dhe sidomos ai Evropian, ku Shqipëria së shpejti shpreson të jetë anëtare me drejta të plota, janë një garanci për respektimin e rregullave demokratike në vend.
2. Këto zgjedhje, për herë të parë mund të themi se arritën të konfirmonin vetëm pak subjekte politike, duke eliminuar shumë parti që deri tani nuk kanë qenë përfaqësuese të qytetarëve, por delegat të pazareve politike. E kam fjalën por ato parti që për vite me radhë kanë pasur vetëm një anëtar dhe kryetar në të njëjtën kohë, por që falë pazareve politike të bazuara në interesa të ndryshme jo vetëm siguruan vende në Parlament, por shumë herë ishin edhe në nivel ministrash. Mendoj se ka ardhur momenti duke marr si shembull rezultatin e zgjedhjeve të fundit, që sistemi politik në vend të riformohet, ku të jenë ( sigurisht me konsensusin e zgjedhësve) dy parti kryesore të ekstremit të majtë dhe ta djathtë si dhe një ose dy parti të tjera të qendrës. Mendoj se nuk ka më vend për parti fantazma që nuk sjellin asnjë një rezultat pozitiv si në nivel përfaqësimi në Parlament ashtu edhe në nivel qeverisës, sepse nuk përfaqësojnë interesat e qytetarëve, por interesat e politikës së fshehur, jo demokratike me rregulla loje që ngjajnë më një pazar devesh të zhvilluar në oazën e një shkretëtire të thatë.
3. Këto zgjedhje na dhuruan për të herë të parë në historinë e pluralizmit politik shqiptar, një risi krejt të re dhe mjaft domethënëse për demokracinë shqiptare. Kjo risi e ka emrin koalicioni “PD-LSI”, sepse për herë të parë dy parti shqiptare, që kanë qenë gjithmonë në raport pozite/opozite, vendosën të qeverisin së bashku vendin. Ky koalicion nuk do të kishte ndodhur më parë për arsye që nënvizuam sipër. Atëherë lind pyetja se përse ndodhi pikërisht tani? Sepse, kryetari aktual i PS erdhi në krye të kësaj partie në një moment të vështirë për lidershipin e saj. Me pak fjalë, nuk ishte e qartë në këtë parti se kush ishte kryetari, ky i riu që erdhi apo hija e atij tjetrit që u largua për shkak të humbjes që pësoj në zgjedhjet e 2005. Kjo situatë, kultivoj tek kryetari aktual frikën Hobbes-ane, duke parë me dyshim çdo lëvizje si brenda dhe jashtë partisë, duke konsideruar këdo si një potencial rivaliteti që mendon nga momenti në moment ta sulmoj dhe ta eliminoj politikisht. Kjo bëri që të rris tej mase mosbesimin dhe rivalitetin e heshtur si brenda kësaj partie dhe jashtë saj tek aleatët e mundshëm, ku mund të bënte pjesë edhe LSI. Për rrjedhojë, lideri i LSI-së në këtë situatë të re të krijuar, e pa të pamundur mundësinë për të bashkëpunuar ose për të bërë koalicion me PS-në. U pa qartë edhe pas disa tentativave të bëra nga lideri i LSI-së se qeverisja ose fitorja e zgjedhjeve me PS-në ishte thjeshtë një realitet i pa mundur për tu konkretizuar. Pastaj, LSI është parti e qendrës dhe si e tillë duke u nisur edhe nga programi politik që ka mund të qeveris fare mirë me të dyja partitë e ekstremeve. Prandaj, LSI jo vetëm që nuk ka bërë mëkat që do të qeveris me PD-në, por ka bërë një zgjedhje shumë të mirë për të mos çuar vendin në krizë politike, institucionale. Ndërsa, PD për faktin se në këto zgjedhje siguroj të rikonfirmohet si subjekti më i përfaqësuar përmes votave të popullit e kishte detyrim moral dhe demokratik që të qeveriste vendin edhe për mandatin e ri. Për këtë arsye si dhe për faktin se ajo tashmë ka realizuar një seri reformash, të cilat së bashku me LSI, pretendon t’i kurorëzoj me fundin e mandatit të ri. Një ndër proceset më të rëndësishme që PD do të ketë si objektiv kryesor në katër vitet e ardhshme do të jetë modernizimi i vendit dhe anëtarësimi i plotë i tij në Bashkimin Evropian. Jam i sigurt se këto dy procese falë burimeve njerëzore që kjo parti ka, falë bashkëpunimit që do të ndërtohet me LSI-në si dhe falë mbështetjes ndërkombëtare që ka, do t’i realizoj me sukses. Përsa i përket stabiliteti të mazhorancës qeverisëse që do të krijohet, nuk do të ketë ndonjë faktor që mund ta shpërbëj atë. Qeveria e re do të jetë stabël deri në fund të mandatit të fituar pa krijuar kriza institucionale. Kjo do të ndodh, sepse PS për shkak të humbjes së zgjedhjeve, mungesës së identitetit, kohezionit dhe fleksibilitet në lidershipin e saj rrezikon të shpërbëhet dhe të përçahet si subjekt politik. Mendoj, se gjatë këtyre katër viteve PS nuk do të jetë në gjendje të jetë një subjekt i fortë politik për të ardhur në pushtet. Gjithashtu, për shkak të karakteristikave që ka LSI, ajo nuk do të bëj të bjer qeveria, sepse një situatë e tillë nuk do të sillte asnjë avantazh politik për këtë parti, por thjeshtë humbje politike duke u ri gjetur në pozicionin e opozitarit. LSI, nuk është në gjendje të fitoj zgjedhjet e vetme dhe të siguroj mazhorancën më të madhe për të qeverisur vendin. Për shkak të këtij pozicioni politik që kjo parti ka dhe për faktin se është parti e qendrës, duhet të bashkohet me njërin nga dy ekstremet për të qeverisur vendin. Në këto momente, ajo këtë gjë mund ta bëj vetëm me PD. Ky koalicion, që me të drejtë mund ta quajmë “koalicioni i integrimit” ka dy valenca:
a) Në planin kombëtar, sepse siguron vazhdimësinë e reformave në vend, garanton vazhdimin e më tejshëm të procesit të Integrimit Evropian si dhe forcimin e demokracisë etj.
b) Në planin ndërkombëtar, sepse koalicion rrit besimin tek Evropa, se politika shqiptare ka ndryshuar, sepse brenda këtij sistemi nuk ka vetëm luftëra të vërteta siç ka ndodhur deri tani, por edhe konsensus politik për të mirën e qytetarëve. Deri tani ka qenë krijuar ideja se: politikanët shqiptarë për hir të pushtetit janë në gjendje të bëjnë gjithçka përfshi edhe luftën e vërtetë, kurse këto zgjedhjet e fundit treguan se Shqipëria ka ndryshuar dhe bashkë me të ka ndryshuar edhe mënyra e të bërit politik.
Këto zgjedhje treguan se: Shqipëria ka arritur një maturi të mirë demokratike dhe që demokratizimi i vendit është një proces që sigurisht mund të ketë akoma shumë gjëra për t’i korrigjuar ose për t’i aplikuar që të funksionoj sa më mirë të jetë e mundur. Ashtu siç ka thënë Rousseau: “Nuk ka ekzistuar dhe nuk do të ekzistoj një demokraci perfekte, përsa kohë bota do të jetë e populluar me njerëz dhe jo me hyjni”. Pra, edhe në vendet më histori të gjatë demokratike nuk kemi akoma sot një demokraci perfekte, sepse ajo nuk mund të realizohet. Prandaj, ne shqiptarët, duhet të përpiqemi që të krijojmë një demokraci sa më të mirë dhe reale, ku shtylla e saj të jetë konsensusi i qytetarëve i shprehur përmes votës së lirë dhe transparenca e aksioneve që ndërmarrin përfaqësuesit për të përfaqësuar sa më mirë interesat e qytetarëve.
Këto zgjedhje janë një risi që rrisin shpresën reale tek ne qytetarët, sepse vendi ynë përjeton aktualitetin, dëshiron/meriton një të ardhme të mirë dhe nuk kthehet më mbrapa për të rikujtuar të kaluarën, që shpresoj të mbetet gjithmonë e tillë.
1. Duke përjashtuar ndonjë rast sporadik dhe të izoluar, fushata elektorale duke përfshirë edhe ditën e votimit nuk u karakterizua me raste dhune. Kjo mendoj se ka ndodhur për tre arsye:
a) Elita politike ka kuptuar më në fund se ndryshimi ose konfirmimi nuk mund të vij më përmes dhunës, por përmes konkurrimit politik të bazuar mbi rregullat e lojës në respekt të plotë me kriteret e demokracisë. Tashmë ballafaqimi ose rivaliteti politik (që arrin pikën më të nxehtë në rastet, kur qytetarët paraqiten për të dhënë virdiktin e ushtruar përmes votës së lirë për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre legjitim), nuk konsiderohet si një betejë lufte, ku ka armiq dhe tradhtar apo miq dhe patriot, por konsiderohet si një betejë e hapur demokratike, ku armët e saj janë strategjitë, programet politike, burimet njerëzore dhe gjuha politike e përdorur përpara qytetarëve. Këtë betejë e fiton ajo forcë politike që arrin të realizoj performancën më të mirë duke i koordinuar të gjithë këto element për të pasur si qëllim kryesor fitoren e merituar. Në këto zgjedhje parlamentare, nuk ndodhi ajo që kishte ndodhur rëndomtë më parë, kur politikanët merreshin me gjërat personale të kundërshtarëve të tyre duke mos u kushtuar aspak rëndësi programeve politike, burimeve njerëzore, strategjive politike. Pothuajse e gjithë fushata elektorale e viteve të tjera ishte e përqendruar vetëm në tre protagonist kryesorë, të cilët nga mëngjesi deri në dark nuk linin gjë pa u thënë kundërshtarëve të tyre, por që nuk kishin asnjë vizion konkret se çfarë do të bënin realisht në planin e ndërmarrjes së reformave nëse do të fitonin zgjedhjet. Boshti kryesor i këtyre zgjedhjeve ishte se: të gjitha forcat politike në vend pavarësisht nga niveli përfaqësues, u munduan të paraqesin një program politik sa më real dhe aktual për të qenë sa më pranë qytetarëve, të cilët duhet të ndjeheshin të përfshirë në proces. Të fitosh zgjedhjet në një vend demokratik nuk mjafton të shkruash bukur një program politik, por të kesh kapacitete dhe gjuhën e qartë politike që ta paraqesësh sa më të besueshëm dhe real tek çdo qytetarë. Programi politik, duhet të jetë i thjeshtë, i qartë dhe i kuptueshëm nga të gjithë qytetarët, pavarësisht nga niveli arsimor. Këtë gjë e arriti më mirë nga të gjitha subjektet e tjera PD, falë favorizimit që kishte, sepse në katër vitet e fundit kishte qeverisur duke mbajtur një pjesë të mirë të premtimeve politike si dhe kapacitet, fleksibilitetin, dhe aftësinë që ka kjo parti ka për tu rinovuar dhe qenë gjithmonë koherente me proceset e kohës. Partia demokratike, këtë radhë arriti pothuajse të prezantoj një burim njerëzor krejtësisht të rinovuar me figura të reja, të cilët jo vetëm ishin plotësisht në sintoni më programin politik të kësaj partie, por ishin plotësisht në sintoni me problemet dhe nevojat e qytetarëve. Kurse, Partia Socialiste edhe përse u mundua të paraqitet si një subjekt politik i rinovuar vetëm për faktin se u ndryshua kryetari i saj, realisht brenda gjirit të saj kishte pothuajse të njëjtin burim njerëzor të konsumuar gjatë tetë viteve që ishin në qeverisje, periudhë e cila njihet si më papërgjegjshmja përsa i përket mënyrës se si u qeveris. Si brenda kësaj partie apo edhe në koalicionin që ajo kishte paraqitur, kishte persona që në të kaluarën janë akuzuar disa herë për korrupsion. Nëse kishte ndonjë element të ri tek kjo parti, ai nuk përbënte një alternativë të re, sepse kishte mangësi komunikuese, distancë të madhe mes jetës së tij dhe realitetit tonë shoqëror si dhe variacion të theksuar të identitetit të tij politik, i cili kishte ulje dhe ngritje sipas egove dhe dëshirave personale për pushtet.
b) Periudha relativisht e gjatë, ku Shqipëria është përpjekur të ndërtoj një demokraci të shëndosh, ka bërë që të rritet niveli formues/informues i qytetarëve për proceset politike në përgjithësi dhe për demokracinë në veçanti. Kjo ka ndodhur edhe për faktin se ka një numër të konsiderueshëm të familjeve shqiptare që kanë një anëtarë që ka mbaruar/vazhdon të ndjek studimet e larta në një nga vendet perëndimor ose prej vitesh është emigrant në Perëndim. Kjo ka ndikuar pozitivisht për të rritur nivelin politik dhe të proceseve demokratike në vend. Gjithashtu, një hap i dytë, që ka ndikuar në rritjen e informacionit/formacionit politik, ka ndikuar edhe fakti se Shqipëria në këto vite ka qenë një vend i hapur duke garantuar një pluralitet shkëmbimesh me vendet e tjera, si dhe për faktin që tashmë shumë shqiptarë mund t’i kuptojnë proceset demokratike duke ndjekur mediet prestigjioze të botës demokratike. Rritja e informacionit/formacionit politik tek qytetarët, bëri që qytetarët të mos ishin si më parë një turmë militantësh që ndjekin qoftë edhe me sy të mbyllur idhullin e tyre politik, por të analizojnë, vëzhgojnë me sy kritik çdo propozim politik, ku bëjnë pjesë drejtpërdrejt edhe interesat e tyre. Ky fenomen i qytetarit të edukuar u vu re në këto zgjedhje, ku për fat të mirë nuk pati kontestime dhe manifestimet të stilit barbar nëpër rrugët e qyteteve siç ndodhte me parë.
c) Një rol po aq të rëndësishëm, ka luajtur edhe fakti se tashmë Shqipëria gjendet plotësisht në kanalet e Integrimit Evropian. Për rrjedhojë ajo është gjithmonë nën vëzhgimin e organeve të Bashkimit Evropian për plotësimin e standardeve, ku më kryesori është procesi i demokratizimit i garantuar përmes votës së lirë dhe të sigurt. Për këtë arsye elita e politikës shqiptare, diku e kushtëzuar dhe diku me dëshirën dhe vullnetin e saj është e detyruar të respektoj rregullat e lojës për të garantuar një proces politik sa më demokratik në vend. Çdo politikan shqiptar është i bindur se nëse nuk zbaton rregullat themelore të demokracisë nuk është i pritur mirë nga Evropa dhe për rrjedhojë rrezikon të humb kredibilitetin e tij politik tek qytetarët. Ky rol i fortë i ndërkombëtarëve dhe sidomos ai Evropian, ku Shqipëria së shpejti shpreson të jetë anëtare me drejta të plota, janë një garanci për respektimin e rregullave demokratike në vend.
2. Këto zgjedhje, për herë të parë mund të themi se arritën të konfirmonin vetëm pak subjekte politike, duke eliminuar shumë parti që deri tani nuk kanë qenë përfaqësuese të qytetarëve, por delegat të pazareve politike. E kam fjalën por ato parti që për vite me radhë kanë pasur vetëm një anëtar dhe kryetar në të njëjtën kohë, por që falë pazareve politike të bazuara në interesa të ndryshme jo vetëm siguruan vende në Parlament, por shumë herë ishin edhe në nivel ministrash. Mendoj se ka ardhur momenti duke marr si shembull rezultatin e zgjedhjeve të fundit, që sistemi politik në vend të riformohet, ku të jenë ( sigurisht me konsensusin e zgjedhësve) dy parti kryesore të ekstremit të majtë dhe ta djathtë si dhe një ose dy parti të tjera të qendrës. Mendoj se nuk ka më vend për parti fantazma që nuk sjellin asnjë një rezultat pozitiv si në nivel përfaqësimi në Parlament ashtu edhe në nivel qeverisës, sepse nuk përfaqësojnë interesat e qytetarëve, por interesat e politikës së fshehur, jo demokratike me rregulla loje që ngjajnë më një pazar devesh të zhvilluar në oazën e një shkretëtire të thatë.
3. Këto zgjedhje na dhuruan për të herë të parë në historinë e pluralizmit politik shqiptar, një risi krejt të re dhe mjaft domethënëse për demokracinë shqiptare. Kjo risi e ka emrin koalicioni “PD-LSI”, sepse për herë të parë dy parti shqiptare, që kanë qenë gjithmonë në raport pozite/opozite, vendosën të qeverisin së bashku vendin. Ky koalicion nuk do të kishte ndodhur më parë për arsye që nënvizuam sipër. Atëherë lind pyetja se përse ndodhi pikërisht tani? Sepse, kryetari aktual i PS erdhi në krye të kësaj partie në një moment të vështirë për lidershipin e saj. Me pak fjalë, nuk ishte e qartë në këtë parti se kush ishte kryetari, ky i riu që erdhi apo hija e atij tjetrit që u largua për shkak të humbjes që pësoj në zgjedhjet e 2005. Kjo situatë, kultivoj tek kryetari aktual frikën Hobbes-ane, duke parë me dyshim çdo lëvizje si brenda dhe jashtë partisë, duke konsideruar këdo si një potencial rivaliteti që mendon nga momenti në moment ta sulmoj dhe ta eliminoj politikisht. Kjo bëri që të rris tej mase mosbesimin dhe rivalitetin e heshtur si brenda kësaj partie dhe jashtë saj tek aleatët e mundshëm, ku mund të bënte pjesë edhe LSI. Për rrjedhojë, lideri i LSI-së në këtë situatë të re të krijuar, e pa të pamundur mundësinë për të bashkëpunuar ose për të bërë koalicion me PS-në. U pa qartë edhe pas disa tentativave të bëra nga lideri i LSI-së se qeverisja ose fitorja e zgjedhjeve me PS-në ishte thjeshtë një realitet i pa mundur për tu konkretizuar. Pastaj, LSI është parti e qendrës dhe si e tillë duke u nisur edhe nga programi politik që ka mund të qeveris fare mirë me të dyja partitë e ekstremeve. Prandaj, LSI jo vetëm që nuk ka bërë mëkat që do të qeveris me PD-në, por ka bërë një zgjedhje shumë të mirë për të mos çuar vendin në krizë politike, institucionale. Ndërsa, PD për faktin se në këto zgjedhje siguroj të rikonfirmohet si subjekti më i përfaqësuar përmes votave të popullit e kishte detyrim moral dhe demokratik që të qeveriste vendin edhe për mandatin e ri. Për këtë arsye si dhe për faktin se ajo tashmë ka realizuar një seri reformash, të cilat së bashku me LSI, pretendon t’i kurorëzoj me fundin e mandatit të ri. Një ndër proceset më të rëndësishme që PD do të ketë si objektiv kryesor në katër vitet e ardhshme do të jetë modernizimi i vendit dhe anëtarësimi i plotë i tij në Bashkimin Evropian. Jam i sigurt se këto dy procese falë burimeve njerëzore që kjo parti ka, falë bashkëpunimit që do të ndërtohet me LSI-në si dhe falë mbështetjes ndërkombëtare që ka, do t’i realizoj me sukses. Përsa i përket stabiliteti të mazhorancës qeverisëse që do të krijohet, nuk do të ketë ndonjë faktor që mund ta shpërbëj atë. Qeveria e re do të jetë stabël deri në fund të mandatit të fituar pa krijuar kriza institucionale. Kjo do të ndodh, sepse PS për shkak të humbjes së zgjedhjeve, mungesës së identitetit, kohezionit dhe fleksibilitet në lidershipin e saj rrezikon të shpërbëhet dhe të përçahet si subjekt politik. Mendoj, se gjatë këtyre katër viteve PS nuk do të jetë në gjendje të jetë një subjekt i fortë politik për të ardhur në pushtet. Gjithashtu, për shkak të karakteristikave që ka LSI, ajo nuk do të bëj të bjer qeveria, sepse një situatë e tillë nuk do të sillte asnjë avantazh politik për këtë parti, por thjeshtë humbje politike duke u ri gjetur në pozicionin e opozitarit. LSI, nuk është në gjendje të fitoj zgjedhjet e vetme dhe të siguroj mazhorancën më të madhe për të qeverisur vendin. Për shkak të këtij pozicioni politik që kjo parti ka dhe për faktin se është parti e qendrës, duhet të bashkohet me njërin nga dy ekstremet për të qeverisur vendin. Në këto momente, ajo këtë gjë mund ta bëj vetëm me PD. Ky koalicion, që me të drejtë mund ta quajmë “koalicioni i integrimit” ka dy valenca:
a) Në planin kombëtar, sepse siguron vazhdimësinë e reformave në vend, garanton vazhdimin e më tejshëm të procesit të Integrimit Evropian si dhe forcimin e demokracisë etj.
b) Në planin ndërkombëtar, sepse koalicion rrit besimin tek Evropa, se politika shqiptare ka ndryshuar, sepse brenda këtij sistemi nuk ka vetëm luftëra të vërteta siç ka ndodhur deri tani, por edhe konsensus politik për të mirën e qytetarëve. Deri tani ka qenë krijuar ideja se: politikanët shqiptarë për hir të pushtetit janë në gjendje të bëjnë gjithçka përfshi edhe luftën e vërtetë, kurse këto zgjedhjet e fundit treguan se Shqipëria ka ndryshuar dhe bashkë me të ka ndryshuar edhe mënyra e të bërit politik.
Këto zgjedhje treguan se: Shqipëria ka arritur një maturi të mirë demokratike dhe që demokratizimi i vendit është një proces që sigurisht mund të ketë akoma shumë gjëra për t’i korrigjuar ose për t’i aplikuar që të funksionoj sa më mirë të jetë e mundur. Ashtu siç ka thënë Rousseau: “Nuk ka ekzistuar dhe nuk do të ekzistoj një demokraci perfekte, përsa kohë bota do të jetë e populluar me njerëz dhe jo me hyjni”. Pra, edhe në vendet më histori të gjatë demokratike nuk kemi akoma sot një demokraci perfekte, sepse ajo nuk mund të realizohet. Prandaj, ne shqiptarët, duhet të përpiqemi që të krijojmë një demokraci sa më të mirë dhe reale, ku shtylla e saj të jetë konsensusi i qytetarëve i shprehur përmes votës së lirë dhe transparenca e aksioneve që ndërmarrin përfaqësuesit për të përfaqësuar sa më mirë interesat e qytetarëve.
Këto zgjedhje janë një risi që rrisin shpresën reale tek ne qytetarët, sepse vendi ynë përjeton aktualitetin, dëshiron/meriton një të ardhme të mirë dhe nuk kthehet më mbrapa për të rikujtuar të kaluarën, që shpresoj të mbetet gjithmonë e tillë.
Friday, July 3, 2009
Zgjedhjet parlamentare të 92-shit
Dr. Alban Daci
Botuar me date 07.07.2009
Gazeta "TIRANA OBSERVER"
Pothuajse gjatë gjithë periudhës së tranzicionit demokratik, ne shqiptarët kemi qenë dhe vazhdojmë të jemi kureshtar se çfarë mendojnë të huajt për ne, se si i analizojnë dhe i komentojnë proceset tona politike? Ky kuriozitet është më i rëndësishëm në ato raste, kur janë vendet demokratike perëndimore që flasin, analizojnë, komentojnë, pasqyrojnë, kritikojnë dhe japin alternativat e tyre për ngjarjet politike të vendit tonë.
Opinionet që vijnë nga vendet perëndimore jo vetëm kanë pasur, por vazhdojnë të kenë një impakt të fortë në politikën tonë, ku shumë herë janë marrë edhe si pika referimi që subjektet politike në vend t’iu tregojnë qytetarëve të tyre se: jemi më perëndimorë dhe më demokrat se pala kundërshtare, sepse aplikojmë dhe veprojmë ashtu si mendojnë dhe na këshillojnë demokracitë e vjetra evropiane në veçanti dhe perëndimore në përgjithësi. Po të njëjtën gjë ka bërë edhe pala tjetër kundërshtare, kur ndonjë organ i shtypit perëndimorë ka folur mirë për to, sapo ka ndodhur një gjë e tillë, subjekti politik, të cilët i është bërë lëvdata, nuk ka hezituar të dal menjëherë me deklaratë për shtyp për t’iu thënë qytetarëve ja shikoni se çfarë kanë thënë vendet demokratike për ne.
Kjo gjë u vë re madje edhe në zgjedhjet e fundit, ku njëra nga partitë politike në vend, kishte publikuar fjalë për fjalë në gazetën e saj partiake artikullin e një gazete perëndimore që fliste me nota pozitive për liderin e saj.
Pra, le të themi se pothuajse të gjitha subjektet politike shqiptare kanë bërë pak a shumë lojën e ndërtimit të imazhit të tyre politik duke ju referuar gjithmonë modelit perëndimorë. Kjo ka ndodhur dhe vazhdon të ndodh, sepse vetë këto subjekte nuk kanë pasur dhe vazhdojnë të mos kenë besim në demokracinë shqiptare, ku janë vetë aktorë të drejtpërdrejtë.
Fillimi i demokracisë shqiptare që përket më lëvizjet e viteve 1990, brezin tim e gjeti në një moshë fare të vogël, por megjithatë një pjesë e mirë e jona po kuptonte në linja të përgjithshme se çfarë po ndodhte gjatë atyre viteve në Shqipëri dhe kjo ka ndodhur për faktin se ngjarjet ishin shumë të rëndësishme dhe impakti i tyre ishte shumë i forti mbi të gjithë qytetarët.
Kurioziteti se si gazetat italiane kanë komentuar zgjedhjet tona parlamentare të muajt mars të vitit 1992, më shtyu të bëja këtë analizë në të cilën do të trajtoj argumentet që ka shkruar, pasqyruar, komentuar dhe analizuar gazeta “Corriere della Sera” .
Ky kuriozitet ka lidhje edhe me faktin se gjatë asaj periudhe në Shqipëri nuk kishte media të lira, të pavarura dhe profesionale që mund ta përshkruanin ashtu siç ishte ai realitet, pa emocione, pa maska, pa propagandë politike.
Kështu, mendova se vëzhgues me një nivel të lartë profesional dhe krejtësisht të pavarur dhe të pa implikuar drejtpërdrejt në këto zgjedhje mund të ishin vetëm mediet e huaja që kanë qenë dëshmitare duke dërguar gazetarët e tyre direkt në terren.
Një ndër gazetat më prestigjioze italiane që ju ka kushtuar një hapësirë të veçantë zgjedhjeve parlamentare të Shqipërisë të zhvilluar në muajin mars të vitit 1992 ka qenë “Corriere della Sera” që gjatë gjithë procesit të votimit ka pasur të dërguarit e saj që i dërgonin në kohë reale informacione të vërteta, të pavarura dhe të sigurta.
Zgjedhjet e marsit të vitit 1992
Për zgjedhjet e këtij viti, jam bazuar mbi atë që ka pasqyruar “Corriere della Sera” në disa artikuj nga data 22 mars deri me datë 25 mars po të njëjtit vitit.
Kjo gazetë më një artikull që daton me datën 22 mars të vitit 1992 fillimisht përshkruan situatën e përgjithshme në të cilën ndodhej Shqipëria duke cituar këto rreshta: “ Shqipëria për herë të dytë brenda vitit kërkon të vesh veshjen e demokracisë. Votohet në një vend që ekonomikisht po jep shpirt. Ushtria e të papunësuarve rritet çdo ditë, pjesa më e madhe e industrisë është mbyllur për mungesë të lëndës së parë, dyqanet janë bosh, produktet e nevojës parë nuk mjaftojnë, shqiptarët të dëshpëruar shpërthejnë magazinat për të sjellë në shtëpi ushqime sa për të ushqyer fëmijët. Nuk ka qumësht për fëmijët, mishi është një e mirë shumë e shtrenjtë, buka mungon”.
Ky artikull nuk le pa bërë dhe një pasqyrë/analizë mbi situatën politike në vend, ku thekson rëndësinë e zgjedhjeve parlamentare. Ja se si na e paraqet situatën politike: “ Vendi është në shthurje edhe në këndvështrimin politik. Në vitin e fundit, drejtimi i qeverisë ka ndryshuar pesë herë. Është tentuar edhe rruga e “solidaritetit” kombëtar: të gjithë në timon me shpresën që situata të përmisohet. Asgjë nuk ka ndodhur. Çdo marrëveshje ka dështuar dhe tani, në krye të qeverisë është një teknik, Uilson Ahmeti, me profesion inxhinier, i cili po drejton varkën në një det të trazuar. Një mijë problemet e shqiptarëve nuk kanë gjetur zgjidhje dhe shanset e fundit janë vendosur tek vota dhe tek ndryshimi total, i cili mbahet peng nga komunistët e vjetër, që rastësisht janë ngjyrosur si socialist. Opozitarët gërthasin duke thënë se: kanë ndryshuar emrin, por jo fytyrën. Nëse do të jetë për ata duhet të kthehemi mbrapa në kohë, sepse thonë se ishim mirë kur ishim keq. Megjithatë vota e sotme është historike për Shqipërinë. Nëse rezultati do të jetë i njëjti me atë të vitit të kaluar, pasojat mund të jenë katastrofike.”
Ky artikull mbyllet duke treguar situatën e shtypit të opozitës, i cili është krejtësisht i censuruar dhe i kontrolluar nga organet shtetërore. Ja si përshkruhet kjo situatë në fund të këtij artikulli: “ Gazetat e opozitën shpesh herë nuk kanë mundur të botohen dhe të dalin në treg për mungesë të letrës. Regjimi nuk e shpërndan atë. Sokol Huho, kronist politik i opozitës shprehet se: komunistët e vjetër kontrollojnë radion edhe televizionin. Pra, vendi është në udhëkryq: ose ndryshon muzika duke hyrë në Evropë më ndihmën e kombeve mike; ose kthehet në antikitet me një izolim vetëvrasës... Nëse demokracia nuk do të fitoj, përgatituni të insistoni në episode të tjera biblike, sepse njerëzit nuk mund të vuajnë më.”
Një tjetër artikull që daton po me datën 22 mars me titull “ Anatomia e një rrëzimi: nga Hoxha tek miti USA”, na e përshkruan në këtë mënyrë pluralizmin politik të sapo vendosur: “ 517 kandidat të pesë partive, partia socialiste e punës (ish PK), partia demokratike, republikane, socialdemokrate dhe e sapo rilindura partia komuniste garojnë sot për 250 mandate në Parlamentin kombëtarë. Popullsia shqiptare shkon të votoj për herë të dytë në zgjedhje të lira dhe demokratike pas rrëzimit të diktaturës në dhjetor të 1990. Regjimit komunist kishte mbijetuar për një periudhë pesë vjeçare që nga vdekja e themeluesit të tij, Enver Hoxha, që i mbajti bashkëkombasit e tij për rreth 40 vjet jashtë nga historia. Diktatori kishte ndërtuar një regjim autokratik, pa komunikim me Botën. Trashëgimia politike e Hoxhës ishte marr nga Ramis Alia që fillimisht e kishte administruar pa e modifikuar: situata ekonomike po bëhej e papërballueshme. Hapjet e para ishin shumë kaotike dhe shpejt ishin vlerësuar si të pavlefshme. Ramis Alia ishte i detyruar të merrte në konsideratë një politikë me reforma, dhe kjo kishte provokuar rrëzimin e digës: protestat për liri të shqiptarëve kishin shpërthyer papritur në fund të vitit 1990, falë iniciativës të studentëve të universitetit të Tiranës. Vdekjet dhe plagosjet shoqërojnë kalimin e Shqipërisë nga diktatura në liri. Lindin partitë e para demokratik që detyrojnë Ramiz Alinë t’i legalizoj: kontakti i parë i qeverisë komuniste me përfaqësuesit e Partisë Demokratike ndodh në Tiranë me 17 dhjetor 1990”.
Në mbyllje të këtij artikulli përshkruhet momenti i vizitës të Sekretarit Amerikan të Shtetit Baker në Tiranë. Ja se si përshkruhet ky moment historik: “me 21 mars 1991 Baker shkon në Tiranë. Të kemi pritur për dyzet vjet, duartrokasin shqiptarët dhe Baker merr titullin e qytetarit të nderit për Tiranën të dorëzuar nga kryetari i qeverisë Ylli Bufi”.
Artikulli i datës 23 mars në hyrje bën lidhjen mes shpresës së shqiptarëve dhe rrëzimit të diktaturës. Ja çfarë thuhet: “Ka një folje që mijëra shqiptarë vazhdojnë ta zgjedhojnë prej shumë javësh: foljen shpresoj. Këtu njerëzit shpresojnë që pronarët e vjetër të largohen me nxitim; shpresojnë që emrat e regjimit të zhduken përfundimisht nga pushteti; shpresojnë që demokracia të triumfoj mbi diktaturën, shpresojnë që vendi të dal nga kriza e thellë ekonomike që po e mbyt; shpresojnë që uria dhe mjerimi të mbeten vetëm një kujtim; shpresojnë që industria të rifilloj të punoj me ritmin e duhur, shpresojnë që papunësia të ndaloj, shpresojnë që Shqipëria e dashur mund të jetë pjesë integruese e asaj Evrope, ku të gjithë ndjehen pjesë e saj”.
Ndërsa më poshtë përshkruhet situata se si liderët e majtë dhe të djathtë presin rezultatin e zgjedhjeve dhe kush janë parashikimet e tyre për këtë rezultat. “Fatos Nano, një ndër komunistët e ri, nxjerr në pah qetësinë: sondazhet janë me ne, thonë se do të fitojmë, duke kaluar mbi 50. Më pak diplomatik është ish presidenti i Parlamentit Kastrio Islami, një fizikan nuklear i diplomuar në Francë, i cili ka bërë studime matematikore që kanë dhënë një rezultat të sigurt: 53.3% fitore për socialistët. Në të kundërt Eduart Selami, sekretar i përgjithshëm i Partisë demokratike deklaronte: Do të fitojmë ne me 54.8%”.
Ky artikull mbyllet duke përshkruar se në një farë mënyrë Fatos Nano dhe anëtarët e Partisë së tij tashmë të bindur se zgjedhjet i kanë humbur dhe po fillojnë ta pranojnë këtë fakt. Gjithashtu ka përshkruar me interes fitoren e Sali Berishës që në orët e paradites.
Artikulli i datës 24 me titull “Shqipëria, triumfi i demokratëve” i dedikohet krejtësisht fitores së demokratëve, dhe përshkruan më kujdes dhe me një stil mjaft origjinal çdo moment dhe çdo ngjarje të kësaj fitoreje. Ja si i përshkruan fjalët e para të Berishës para turmës në sheshin Skënderbeu: “ Vëllezër dhe motra, urime për ju. Kjo është dita e parë e demokracisë. Në sheshin Skënderbeu 100 mijë shqiptarë përshëndesin Berishën. Tashmë është e sigurt se komunizmi ka vdekur dhe njerëzit e përjetojnë këtë moment historik me gëzim, lumturi dhe shpresë. Partia demokratike ka fituar më shumë se 65% . Është një ditë pranverore në një sintoni perfekte me pranverën politike të Tiranës. Berisha është në tribun, një orë pas faljes. Një mijë, njëqind mijë duar të ngritura ngrihen sipër duke treguar gishtat në shenjë fitoreje. Këndohet himni kombëtar, të moshuarit heqin kapelet, gratë kanë sytë e mbushur me lot, të rinjtë këndojnë duam Shqipërinë pa Ramiz Alinë. Rreth mes ditës Berisha thotë se: Komunizmi është rrëzuar një herë e mirë dhe dua t’iu falënderoj, sepse së bashku do të ndërtojmë një Shqipëri ndryshe: më të lirë, demokratike. Jemi vendi më i varfër në Evropë, por duhet të jemi krenar që bëmë të mundur fitoren e demokracisë. Tani e dimë se kush do të na ndihmoj, por ndihma më e madhe duhet të vij nga vetë ne. Unë ju garantoj që do bëj një qeveri të ndershme, të ndërtuar me njerëz të ndershëm, në të cilën duhet jetuar në paqe pa hakmarrje, duke harruar të kaluarën”. Komunistët ( ose më mirë socialistët aktual) në këto zgjedhje kanë zbritur në 22% duke humbur 40 pikë. Berisha shpjegon se: pikërisht në fshatra kemi fituar betejën tonë... shqiptarët kanë kuptuar se kështu nuk mund të shkohej përpara, duke ndërruar faqen, duke besuar tek ajo që ne kishim premtuar. Mes socialistëve, ish kryeministri dhe tani kryetari i partisë, Fatos Nano ka arritur të fitoj mandatin e tij, ndërsa Sabri Godo që drejtonte republikanët nuk zgjidhet nga zgjedhësit e tij”.
Ky artikull mbyllet duke dhënë deklaratat e disa diplomatëve të huaj, në lidhje me fitoren e demokratëve si dhe çfarë do të bëhet me zonjën Hoxha. Ambasadori gjerman në Tiranë thotë se: “Unë jam i sigurt që Evropa do të kuptoj se sa nevojë ka Shqipëria për ne. Ndërsa kur një gazetare amerikane pyet Berishën se: kush do të jetë fati i zonjës Hoxha? Ai përgjigjet se: do të jetë drejtësia që do ta gjykoj”.
“Shqipëria, receta e Berishës” është artikulli i datës 25 mars, cili i dedikohet pothuajse krejtësisht liderit demokrat Sali Berisha si dhe programit të tij qeverisës.
Në hyrje përshkruhet ambienti i Partisë demokratike, figura e Berishës dhe si po e përjeton momentin e fitores dhe faktin se është i vetmi kandidat i mundshëm për President republike.
Në artikull këto element përshkruhen kështu: “ Zyra mund të jetë si ajo e çdo funksionari të zakonshëm, dy tavolina, ndonjë karrige, një divan i vjetër. Mbi portë emri dhe mbiemri dhe detyra e tij. Është ky apartamenti i varfër që Berisha ka ndërtuar partinë demokratike duke fituar zgjedhjet në Shqipëri. Është këtu që ky kardiolog 46 vjeçar, që ka filluar ngjitjen e tij në pushtet. Ai kujton duke vëzhguar në boshllëk se: kur vendosa të hyj në politikë, ishte diktatura. Nuk do të kisha menduar kurrë të arrija të formoja një parti. Faktet më kanë përgënjeshtruar dhe jam shumë i lumtur. E vetmja gjë që nuk mungon mbi tavolinën e punës së Berishës janë telefonat: janë tre telefona, me ngjyra të ndryshme si dhe një fax. Prej 24 orësh nuk flenë. E thërrasin nga çdo anë e botës, për ta uruar, për ti shtrënguar duart, për t’i thënë se: Ke shpëtuar një popull që po vdiste. Veshur ka një kostum blu elegant, një këmishë të bardh, një kollare të ngjyrosur. Jashtë tek porta, një radhë e gjatë e pret që ta takoj: miq të vjetër, miq, të afërm të largët, fotograf, operator, gazetar”.
Opinionet që vijnë nga vendet perëndimore jo vetëm kanë pasur, por vazhdojnë të kenë një impakt të fortë në politikën tonë, ku shumë herë janë marrë edhe si pika referimi që subjektet politike në vend t’iu tregojnë qytetarëve të tyre se: jemi më perëndimorë dhe më demokrat se pala kundërshtare, sepse aplikojmë dhe veprojmë ashtu si mendojnë dhe na këshillojnë demokracitë e vjetra evropiane në veçanti dhe perëndimore në përgjithësi. Po të njëjtën gjë ka bërë edhe pala tjetër kundërshtare, kur ndonjë organ i shtypit perëndimorë ka folur mirë për to, sapo ka ndodhur një gjë e tillë, subjekti politik, të cilët i është bërë lëvdata, nuk ka hezituar të dal menjëherë me deklaratë për shtyp për t’iu thënë qytetarëve ja shikoni se çfarë kanë thënë vendet demokratike për ne.
Kjo gjë u vë re madje edhe në zgjedhjet e fundit, ku njëra nga partitë politike në vend, kishte publikuar fjalë për fjalë në gazetën e saj partiake artikullin e një gazete perëndimore që fliste me nota pozitive për liderin e saj.
Pra, le të themi se pothuajse të gjitha subjektet politike shqiptare kanë bërë pak a shumë lojën e ndërtimit të imazhit të tyre politik duke ju referuar gjithmonë modelit perëndimorë. Kjo ka ndodhur dhe vazhdon të ndodh, sepse vetë këto subjekte nuk kanë pasur dhe vazhdojnë të mos kenë besim në demokracinë shqiptare, ku janë vetë aktorë të drejtpërdrejtë.
Fillimi i demokracisë shqiptare që përket më lëvizjet e viteve 1990, brezin tim e gjeti në një moshë fare të vogël, por megjithatë një pjesë e mirë e jona po kuptonte në linja të përgjithshme se çfarë po ndodhte gjatë atyre viteve në Shqipëri dhe kjo ka ndodhur për faktin se ngjarjet ishin shumë të rëndësishme dhe impakti i tyre ishte shumë i forti mbi të gjithë qytetarët.
Kurioziteti se si gazetat italiane kanë komentuar zgjedhjet tona parlamentare të muajt mars të vitit 1992, më shtyu të bëja këtë analizë në të cilën do të trajtoj argumentet që ka shkruar, pasqyruar, komentuar dhe analizuar gazeta “Corriere della Sera” .
Ky kuriozitet ka lidhje edhe me faktin se gjatë asaj periudhe në Shqipëri nuk kishte media të lira, të pavarura dhe profesionale që mund ta përshkruanin ashtu siç ishte ai realitet, pa emocione, pa maska, pa propagandë politike.
Kështu, mendova se vëzhgues me një nivel të lartë profesional dhe krejtësisht të pavarur dhe të pa implikuar drejtpërdrejt në këto zgjedhje mund të ishin vetëm mediet e huaja që kanë qenë dëshmitare duke dërguar gazetarët e tyre direkt në terren.
Një ndër gazetat më prestigjioze italiane që ju ka kushtuar një hapësirë të veçantë zgjedhjeve parlamentare të Shqipërisë të zhvilluar në muajin mars të vitit 1992 ka qenë “Corriere della Sera” që gjatë gjithë procesit të votimit ka pasur të dërguarit e saj që i dërgonin në kohë reale informacione të vërteta, të pavarura dhe të sigurta.
Zgjedhjet e marsit të vitit 1992
Për zgjedhjet e këtij viti, jam bazuar mbi atë që ka pasqyruar “Corriere della Sera” në disa artikuj nga data 22 mars deri me datë 25 mars po të njëjtit vitit.
Kjo gazetë më një artikull që daton me datën 22 mars të vitit 1992 fillimisht përshkruan situatën e përgjithshme në të cilën ndodhej Shqipëria duke cituar këto rreshta: “ Shqipëria për herë të dytë brenda vitit kërkon të vesh veshjen e demokracisë. Votohet në një vend që ekonomikisht po jep shpirt. Ushtria e të papunësuarve rritet çdo ditë, pjesa më e madhe e industrisë është mbyllur për mungesë të lëndës së parë, dyqanet janë bosh, produktet e nevojës parë nuk mjaftojnë, shqiptarët të dëshpëruar shpërthejnë magazinat për të sjellë në shtëpi ushqime sa për të ushqyer fëmijët. Nuk ka qumësht për fëmijët, mishi është një e mirë shumë e shtrenjtë, buka mungon”.
Ky artikull nuk le pa bërë dhe një pasqyrë/analizë mbi situatën politike në vend, ku thekson rëndësinë e zgjedhjeve parlamentare. Ja se si na e paraqet situatën politike: “ Vendi është në shthurje edhe në këndvështrimin politik. Në vitin e fundit, drejtimi i qeverisë ka ndryshuar pesë herë. Është tentuar edhe rruga e “solidaritetit” kombëtar: të gjithë në timon me shpresën që situata të përmisohet. Asgjë nuk ka ndodhur. Çdo marrëveshje ka dështuar dhe tani, në krye të qeverisë është një teknik, Uilson Ahmeti, me profesion inxhinier, i cili po drejton varkën në një det të trazuar. Një mijë problemet e shqiptarëve nuk kanë gjetur zgjidhje dhe shanset e fundit janë vendosur tek vota dhe tek ndryshimi total, i cili mbahet peng nga komunistët e vjetër, që rastësisht janë ngjyrosur si socialist. Opozitarët gërthasin duke thënë se: kanë ndryshuar emrin, por jo fytyrën. Nëse do të jetë për ata duhet të kthehemi mbrapa në kohë, sepse thonë se ishim mirë kur ishim keq. Megjithatë vota e sotme është historike për Shqipërinë. Nëse rezultati do të jetë i njëjti me atë të vitit të kaluar, pasojat mund të jenë katastrofike.”
Ky artikull mbyllet duke treguar situatën e shtypit të opozitës, i cili është krejtësisht i censuruar dhe i kontrolluar nga organet shtetërore. Ja si përshkruhet kjo situatë në fund të këtij artikulli: “ Gazetat e opozitën shpesh herë nuk kanë mundur të botohen dhe të dalin në treg për mungesë të letrës. Regjimi nuk e shpërndan atë. Sokol Huho, kronist politik i opozitës shprehet se: komunistët e vjetër kontrollojnë radion edhe televizionin. Pra, vendi është në udhëkryq: ose ndryshon muzika duke hyrë në Evropë më ndihmën e kombeve mike; ose kthehet në antikitet me një izolim vetëvrasës... Nëse demokracia nuk do të fitoj, përgatituni të insistoni në episode të tjera biblike, sepse njerëzit nuk mund të vuajnë më.”
Një tjetër artikull që daton po me datën 22 mars me titull “ Anatomia e një rrëzimi: nga Hoxha tek miti USA”, na e përshkruan në këtë mënyrë pluralizmin politik të sapo vendosur: “ 517 kandidat të pesë partive, partia socialiste e punës (ish PK), partia demokratike, republikane, socialdemokrate dhe e sapo rilindura partia komuniste garojnë sot për 250 mandate në Parlamentin kombëtarë. Popullsia shqiptare shkon të votoj për herë të dytë në zgjedhje të lira dhe demokratike pas rrëzimit të diktaturës në dhjetor të 1990. Regjimit komunist kishte mbijetuar për një periudhë pesë vjeçare që nga vdekja e themeluesit të tij, Enver Hoxha, që i mbajti bashkëkombasit e tij për rreth 40 vjet jashtë nga historia. Diktatori kishte ndërtuar një regjim autokratik, pa komunikim me Botën. Trashëgimia politike e Hoxhës ishte marr nga Ramis Alia që fillimisht e kishte administruar pa e modifikuar: situata ekonomike po bëhej e papërballueshme. Hapjet e para ishin shumë kaotike dhe shpejt ishin vlerësuar si të pavlefshme. Ramis Alia ishte i detyruar të merrte në konsideratë një politikë me reforma, dhe kjo kishte provokuar rrëzimin e digës: protestat për liri të shqiptarëve kishin shpërthyer papritur në fund të vitit 1990, falë iniciativës të studentëve të universitetit të Tiranës. Vdekjet dhe plagosjet shoqërojnë kalimin e Shqipërisë nga diktatura në liri. Lindin partitë e para demokratik që detyrojnë Ramiz Alinë t’i legalizoj: kontakti i parë i qeverisë komuniste me përfaqësuesit e Partisë Demokratike ndodh në Tiranë me 17 dhjetor 1990”.
Në mbyllje të këtij artikulli përshkruhet momenti i vizitës të Sekretarit Amerikan të Shtetit Baker në Tiranë. Ja se si përshkruhet ky moment historik: “me 21 mars 1991 Baker shkon në Tiranë. Të kemi pritur për dyzet vjet, duartrokasin shqiptarët dhe Baker merr titullin e qytetarit të nderit për Tiranën të dorëzuar nga kryetari i qeverisë Ylli Bufi”.
Artikulli i datës 23 mars në hyrje bën lidhjen mes shpresës së shqiptarëve dhe rrëzimit të diktaturës. Ja çfarë thuhet: “Ka një folje që mijëra shqiptarë vazhdojnë ta zgjedhojnë prej shumë javësh: foljen shpresoj. Këtu njerëzit shpresojnë që pronarët e vjetër të largohen me nxitim; shpresojnë që emrat e regjimit të zhduken përfundimisht nga pushteti; shpresojnë që demokracia të triumfoj mbi diktaturën, shpresojnë që vendi të dal nga kriza e thellë ekonomike që po e mbyt; shpresojnë që uria dhe mjerimi të mbeten vetëm një kujtim; shpresojnë që industria të rifilloj të punoj me ritmin e duhur, shpresojnë që papunësia të ndaloj, shpresojnë që Shqipëria e dashur mund të jetë pjesë integruese e asaj Evrope, ku të gjithë ndjehen pjesë e saj”.
Ndërsa më poshtë përshkruhet situata se si liderët e majtë dhe të djathtë presin rezultatin e zgjedhjeve dhe kush janë parashikimet e tyre për këtë rezultat. “Fatos Nano, një ndër komunistët e ri, nxjerr në pah qetësinë: sondazhet janë me ne, thonë se do të fitojmë, duke kaluar mbi 50. Më pak diplomatik është ish presidenti i Parlamentit Kastrio Islami, një fizikan nuklear i diplomuar në Francë, i cili ka bërë studime matematikore që kanë dhënë një rezultat të sigurt: 53.3% fitore për socialistët. Në të kundërt Eduart Selami, sekretar i përgjithshëm i Partisë demokratike deklaronte: Do të fitojmë ne me 54.8%”.
Ky artikull mbyllet duke përshkruar se në një farë mënyrë Fatos Nano dhe anëtarët e Partisë së tij tashmë të bindur se zgjedhjet i kanë humbur dhe po fillojnë ta pranojnë këtë fakt. Gjithashtu ka përshkruar me interes fitoren e Sali Berishës që në orët e paradites.
Artikulli i datës 24 me titull “Shqipëria, triumfi i demokratëve” i dedikohet krejtësisht fitores së demokratëve, dhe përshkruan më kujdes dhe me një stil mjaft origjinal çdo moment dhe çdo ngjarje të kësaj fitoreje. Ja si i përshkruan fjalët e para të Berishës para turmës në sheshin Skënderbeu: “ Vëllezër dhe motra, urime për ju. Kjo është dita e parë e demokracisë. Në sheshin Skënderbeu 100 mijë shqiptarë përshëndesin Berishën. Tashmë është e sigurt se komunizmi ka vdekur dhe njerëzit e përjetojnë këtë moment historik me gëzim, lumturi dhe shpresë. Partia demokratike ka fituar më shumë se 65% . Është një ditë pranverore në një sintoni perfekte me pranverën politike të Tiranës. Berisha është në tribun, një orë pas faljes. Një mijë, njëqind mijë duar të ngritura ngrihen sipër duke treguar gishtat në shenjë fitoreje. Këndohet himni kombëtar, të moshuarit heqin kapelet, gratë kanë sytë e mbushur me lot, të rinjtë këndojnë duam Shqipërinë pa Ramiz Alinë. Rreth mes ditës Berisha thotë se: Komunizmi është rrëzuar një herë e mirë dhe dua t’iu falënderoj, sepse së bashku do të ndërtojmë një Shqipëri ndryshe: më të lirë, demokratike. Jemi vendi më i varfër në Evropë, por duhet të jemi krenar që bëmë të mundur fitoren e demokracisë. Tani e dimë se kush do të na ndihmoj, por ndihma më e madhe duhet të vij nga vetë ne. Unë ju garantoj që do bëj një qeveri të ndershme, të ndërtuar me njerëz të ndershëm, në të cilën duhet jetuar në paqe pa hakmarrje, duke harruar të kaluarën”. Komunistët ( ose më mirë socialistët aktual) në këto zgjedhje kanë zbritur në 22% duke humbur 40 pikë. Berisha shpjegon se: pikërisht në fshatra kemi fituar betejën tonë... shqiptarët kanë kuptuar se kështu nuk mund të shkohej përpara, duke ndërruar faqen, duke besuar tek ajo që ne kishim premtuar. Mes socialistëve, ish kryeministri dhe tani kryetari i partisë, Fatos Nano ka arritur të fitoj mandatin e tij, ndërsa Sabri Godo që drejtonte republikanët nuk zgjidhet nga zgjedhësit e tij”.
Ky artikull mbyllet duke dhënë deklaratat e disa diplomatëve të huaj, në lidhje me fitoren e demokratëve si dhe çfarë do të bëhet me zonjën Hoxha. Ambasadori gjerman në Tiranë thotë se: “Unë jam i sigurt që Evropa do të kuptoj se sa nevojë ka Shqipëria për ne. Ndërsa kur një gazetare amerikane pyet Berishën se: kush do të jetë fati i zonjës Hoxha? Ai përgjigjet se: do të jetë drejtësia që do ta gjykoj”.
“Shqipëria, receta e Berishës” është artikulli i datës 25 mars, cili i dedikohet pothuajse krejtësisht liderit demokrat Sali Berisha si dhe programit të tij qeverisës.
Në hyrje përshkruhet ambienti i Partisë demokratike, figura e Berishës dhe si po e përjeton momentin e fitores dhe faktin se është i vetmi kandidat i mundshëm për President republike.
Në artikull këto element përshkruhen kështu: “ Zyra mund të jetë si ajo e çdo funksionari të zakonshëm, dy tavolina, ndonjë karrige, një divan i vjetër. Mbi portë emri dhe mbiemri dhe detyra e tij. Është ky apartamenti i varfër që Berisha ka ndërtuar partinë demokratike duke fituar zgjedhjet në Shqipëri. Është këtu që ky kardiolog 46 vjeçar, që ka filluar ngjitjen e tij në pushtet. Ai kujton duke vëzhguar në boshllëk se: kur vendosa të hyj në politikë, ishte diktatura. Nuk do të kisha menduar kurrë të arrija të formoja një parti. Faktet më kanë përgënjeshtruar dhe jam shumë i lumtur. E vetmja gjë që nuk mungon mbi tavolinën e punës së Berishës janë telefonat: janë tre telefona, me ngjyra të ndryshme si dhe një fax. Prej 24 orësh nuk flenë. E thërrasin nga çdo anë e botës, për ta uruar, për ti shtrënguar duart, për t’i thënë se: Ke shpëtuar një popull që po vdiste. Veshur ka një kostum blu elegant, një këmishë të bardh, një kollare të ngjyrosur. Jashtë tek porta, një radhë e gjatë e pret që ta takoj: miq të vjetër, miq, të afërm të largët, fotograf, operator, gazetar”.
Thursday, June 25, 2009
Shqipëria, dje dhe sot
Kohë më parë , Shqipëria ishte e mbushur plotë me bunker. Aq shumë kishte bunker dhe aq shumë ishte përhapur fara e tyre në territorin shqiptar, sa mund t’i gjeje të ndërtuar edhe në maje të malit të Korabit. Të lind pyetje, po si kanë arritur t’i ndërtojnë deri aty, ku në të vërtetë nuk ka asnjë rrugë automobilistike që të bëj të mundur transportimin e materialeve të nevojshme për ndërtimin e tyre. Në lidhje me zgjidhjen e kësaj dileme, nuk e di nëse është histori e vërtetë, apo legjendë, por jo shumë kohë më parë bisedova rastësisht me një person të nderuar që në kohën e izolimit ka punuar mësues pikërisht në zonat e thella malore, i cili më tregoj historinë se si një ditë, Partia e zonës kishte dhënë urdhër për punë vullnetare, sepse do të ndërtonin bunkerët në zonë për tu mbrojtur nga armiku. Ish mësuesi-tani në pension- më tregoj se si i kishte marrë materialet e nevojshme për ndërtimin e bunkerit në krahë dhe në shpinë duke ecur në këmbë rrëzës së malit deri sa i kishin dërguar në vendin e duhur. Ai tregon se: në fillim të rreshtit për dhënë shembull personal për dashurinë e Partisë dhe “Atdheut” ishte vetë kryetari i partisë për rrethin, të cilit po i dilte shpirti nga ngarkesa dhe lodhja, por që nuk kishte guxim të thoshte se u lodhëm dhe kemi nevojë për pushim, sepse i dinte pasojat që e prisnin (komunisti i vërtetë nuk lodhet asnjëherë, nuk ndalet para asnjë pengese dhe sakrifikon gjithçka për Partinë).Sot, në fushën e atij mali, blegërojnë bagëtitë e zonave për rreth, të cilat kullosin të qeta dhe të lira, pa pasur frikë se do të kalojnë pa dashje kufirin dhe do të shpallen armike të Partisë dhe për këtë do të dënohet dhe internohet çobani që po i ruante, sepse i ka ndihmuar të arratisen. Delet, kullosin të qeta, sepse edhe po të kalojnë “kufirin” nuk ka asnjë incident shtetëror, sepse matanë për fat të mirë, tashmë do të takojnë delet motra kosovare të cilat të lira dhe forta kullosin me plot krenari në fushat e tyre.
Kohë më parë, një malësor për të ardhur në Tiranë, duhet të rrinte në radhë të gjata për të blerë një biletë autobusi (kishte vetëm një autobus që bënte një herë në ditë rrugën për Tiranë) dhe duhet të zgjohej me natë ( autobusi nisej në katër të mëngjesit), duhet të bënte një udhëtim me orë të gjata, me plotë kthesa, ku rruga i përshtatej natyrës si pas relievit.
Sot, malësori mund të shkoj në Tiranë, kur të dojë, sepse makina ka në çdo moment dhe të lusin sikur t’i duash, rruga është autostradë moderne, me bare anash, krejt e drejtë, me tunele të gjata dhe me drita ( gjëra të tilla për malësorin ishin krejt të panjohura dhe të pa imagjinueshme, kurse tani janë realitet) ku për pak orë, arrin si kokrra e mollës në kryeqytetin tonë. Madje, nëse e ka me ngut, pasdite mund të rikthehet përsëri në shtëpi për qenë pranë familjes.
Dje, biri i një intelektuali jo komunist nuk gëzonte as një të drejtë elementare si ajo e mundësisë për tu shkolluar, kurse sot djali i tij, me krenari lundron në sallonet e dijes perëndimore, duke ngritur lart vlerat e familjes dhe të vendit.
Sot, ai është më i lirë se kurrë më parë dhe i vendosur të realizoj ëndrrat e tija individuale, por edhe ato të familjarëve të tij, të cilët për faj të sistemit mizorë nuk munden t’i bënin realitet dhe ndonjëherë pa arsye rrezikuan jetën e tyre, sepse ato ishin më para në kohë dhe në mënyrë të menduarit se sa shtresa injorante drejtuese e asaj kohe.
Shqiptarët, në fillim të viteve 90-të ishin në sheshet e qyteteve kryesore të Shqipërisë duke thirrur “Liri dhe Demokraci”, për të mposhtur dhe shembur regjimin më mizor që kishte njohur njerëzimi në shekullin e fundit. Parulla “Liri dhe Demokraci” ishte një thirrje e fuqishme që dilte nga zemra e çdo shqiptari, që kishte përjetuar tmerrin individual, familjar, shoqërorë dhe kombëtar. Kjo thirrje ishte një shpresë, një domosdoshmëri për ne shqiptarët, ishte një nevojë për brezat e ri që besonin shumë në të ardhmen e lirë që do të ndërtonin.
Sot, në Shqipëri përsëri nëpër sheshe të rinj dhe të reja thërrasin “Liri dhe Demokraci”, por me ndryshim me të djeshmen, sot ato kanë pjekuri, e njohin mirë fenomenin, dhe nuk thërrasin për të ndërtuar diçka për herë të parë, të pa njohur dhe përjetuar, por flasin me bindje se: Demokracia është e pacenueshme dhe duhet ta forcojmë akoma më shumë për ta bërë model pozitiv edhe për vende të tjera që në këto momente po përjetojnë të njëjtat situata që ne përjetuam kohë më parë.
Ato dalin në sheshe për t’iu dhënë kurajë vendeve të tjera që po luftojnë për të mposhtur diktaturat dhe për të ndërtuar Demokracinë, që të mos mposhten, por ta çojnë deri në fund iniciativën e tyre, sepse po luftoj për një kauzë të drejtë dhe të domosdoshme.
Dje, në të largëtin vitin 90-të, Ministri i Kulturës i asaj kohe, kur shkon në Qytetin Studenti, të takohej me studentë që ishin të “uritur” për liri dhe demokraci, nuk zbret nga makina derisa shoqëruesit e tij i vendosin ca dërrasa që të mos i bëheshin pis me baltë këpucët e tija llustrafine.
Sot, i njëjti personazh shkon përsëri tek Qyteti Studenti, për të bërë një miting elektoral duke ju premtuar studentëve, se ka ardhur për të bërë ndryshimin. Me siguri me ndryshimin e ka fjalën, që përsëri ai të jetë ministër, që studentët të jenë përsëri në lëvizje për liri dhe demokraci, dhe kur të shkoj për ti takuar, të mos të zbres nga makina pa u siguruar mirë që këpucët nuk do ti bëhen me baltë.
Dje, liderët e të njëjtës familje, të njëjtës parti, për lojëra interesash personale, për egoizëm karriere nuk lanë gjë pa i thënë njëri-tjetrit, për pasoj vendosën të ndahen, më i forti dhe më i madhi qëndroj për pak kohë drejtues tek familja e madhe dhe historike, kurse ky tjetri më i prapi dhe i pabinduri u larguar për të krijuar një familje të re dhe logos së familjes i shtoj ca element të vegjël për të ruajtur origjinalitetin.
Familja e vjetër nuk gjeti përsëri qetësi, sepse biri i radhës, që kishte qëndruar në Perëndim, ku ishte mësuar pa rregulla, duke bërë një jetë endacaku, nuk mund të qëndronte për nga karakteri dhe natyra i qetë dhe për rrjedhojë nuk kishte qejf urdhrat dhe udhëzimet e të vjetrit. Ai vendosi të revoltohej, por këtë radhë ky ishte më i vendosur, më kokë carë se vëllai tjetër për ta sfiduar deri në fund babën. Kështu, familja e vjetër përsëri nuk gjeti qetësi, derisa i vjetri i lodhur dhe i pa fuqishëm pranoj humbjen dhe vendosi për pak kohë të shkoj me pushime për tu qetësuar dhe për të reflektuar se si të qetësoj fëmijët e tij dhe si mund të rifitoj respektin e tyre, që ta respektonin ashtu siç kishin bërë më parë.
Sot, pas shumë kohësh, djali i madh i ribën përsëri thirrje për ndihmë babës, se vëllai tjetër po i nxjerr shumë probleme dhe po i prish interesat personale. Babai, krejtësisht i relaksuar nga periudha e gjatë e pushimeve, ku reflektoj gjatë se djalë i madh nuk është aq shumë problematik sa rebeli i vogël, i përgjigjet pozitivisht për të rifilluar një betejë të re në familje me shpresën me rifituar prestigjin e mëparshëm. Pra, kemi të bëjmë me një luftë brenda llojit që duket se nuk ka paqe, shpresoj që të mos jetë me pasoja për ne qytetarët e lirë e të thjeshtë që nuk kemi qenë, nuk jemi dhe nuk do të jem anëtarë të asaj familje.
Dje, djem nënash, për një jetë më të mirë, udhëtonin me gomone në ujërat e ftohta të detit drejt Italisë, ku ndonjëherë të braktisur nga zoti dhe Shteti, humbitnin jetën duke u fundosur në ato ujëra me imazhin e nënës, të djalit, babës, nuses dhe të fëmijëve të dizenjuar në qiell duke ju thënë se bën gjithçka për të bërë një jetë më të mira, por fati nuk deshi...
Sot, shqiptarët shumë shpejt do të kenë mundësinë të lëvizin të qetë dhe të lirë në botën perëndimore, jo vetëm për të kërkuar punë, por për turizëm, për marrëveshje ekonomike, për të realizuar shkëmbime akademike dhe shoqërore. Kjo do të ndodh, sepse Shqipëria ka ecur shumë, mandej me vrap në procesin e plotë të integrimit në zonën-euroatlantike. Prandaj, edhe Evropa paksa e habitur për ndryshimet që Shqipëria ka bërë për një periudhë të shkurtër, është e bindur se shqiptarët e duan Evropën dhe janë të vendosur me çdo kusht për tu bërë pjesë e saj.
Dje, Kosovarët, vëllezërit tanë, vuanin në robëri, vriteshin, dhunoheshin, keqtrajtoheshin, vetën për faktin se historia ju kishte dhënë identitetin shqiptarë, me gjuhë, kulturë, histori, traditë, dhe pse zoti i kishte zgjedhur të lindnin dhe të rriteshin në tokën e tyre, Kosovë.
Sot, ato janë të lirë, të pavarur, të qetë, të fortë të vendosur për të qenë të denjë në botën perëndimore për të cilën identiteti i tyre shekullor ka dhënë një rol të rëndësishëm. Ata, sot më në fund janë të bashkuar në të gjitha kuptimet me vëllezërit e tyre që nuk kanë pasur kurrë më parë mundësi që t’i takonin.
Dje, Shqipëria ishte e “vogël” dhe izoluar nga bota, kurse sot është pothuajse me përmasat e saja natyrore, e lirë, krenare dhe e fortë për sfidat e të ardhmes.
Dje, ishim në diktaturë të egër dhe çnjerëzore, sot jemi në Demokraci, me liri dhe të drejta, të integruar në NATO dhe shumë shpejt do të integrohemi edhe në Evropë.
Dje, Shqipëria nuk njihej në Botë, kurse sot të rinjtë e saj me inteligjencë, promovojnë shumë mirë imazhin e saj në universitet më të mira perëndimore, në shoqëritë civile të tyre.
Dje, Shqipëria, ishte një vend me bukuri të mrekullueshme natyrore, historike dhe kulturore të pa zbuluara, kurse sot ajo është një vend i reklamuar deri tek kanali televiziv amerikan CNN, që më parë e kishim ëndërr ta shikonim dhe jo më ishin protagonist për të promovuar para syve të Botës, bukuritë tona të mrekullueshme natyrore, kulturën tonë të magjishme dhe historinë tonë që nis me fillimet e para të shfaqjes së njeriut në tokë dhe deri tek ditët tona e mbushur plotë me sakrifica, beteja, fitore, zhgënjime, dredhia, pabesi, suksese etj. Shqipëria është një pamje e virgjër që ia vlen të shikohet, është një mozaik kulturash që ja vlen të zbulohet, është një vend me qytetarë të mrekullueshëm që janë karakterizuar gjithmonë me tre fjalë: bujari, besë dhe mikpritje.
Shqiptari, gjithmonë ka ditë të pres dhe të respektoj edhe kur ka qenë në vështirësi, ka ditë të ofroj bukë edhe kur nuk ka pasur për vete, ka ditur të dhuroj dashuri edhe kur ka qenë në hidhërim, ka mundur të jetë guximtar kur jeta e tij ka qenë në rrezik, ka ditë të fal kur padrejtësia ishte e pafalshme, të bisedoj për paqen edhe kur lufta ishte e pashmangshme, të jetë i fortë edhe kur forca po i shteronte, ka ditur të ec gjithmonë me kohën edhe kur koha është përpjekur me çdo kusht ta lerë mbrapa, ka ditur të ruaj identitetin e tij edhe kur të tjerët me dhunë janë përpjekur ta asimilojnë ose ta zhdukin.
Për të gjitha këto, shumë popuj të tjerë do të ëndërronin të ishin si ne, të ndërtonin shembullin e tolerancës tonë fetare në shoqëritë e tyre, të kishin optimizmin dhe shpresën tonë për të projektuar të ardhmen, do të ëndërronin të kishin popullsinë e re të mbushur me djem dhe vajza të reja ashtu siç e kemi ne, të karikuar me energji të pashtershme me një dëshirë të jashtëzakonshme për të qenë gjithmonë një hap me kohën.
Shqipëria, në krahasim me dje dhe sot është ndryshe, dhe ky ndryshim është aq i madh sa ai i djeshmi me të sotmin. Ky ndryshim do të jetë po aq i rëndësishëm nëse nuk do të lejojmë që e djeshmja të bëhet përsëri e sotme. E sotmja është aktualja që më shumë munde dhe sakrifica e kemi ndërtuar, kurse e djeshmja ishte diçka e pashmangshme për shumë arsye, por nuk duhet të jetë më e përsëritshme. Ajo, është një dhimbje që na jep forcë për të sotmen që kemi dhe për të nesërmen që na pret. Ne e kemi në dorë të zgjedhim mes të djeshmesh që nuk kishte asgjë të gëzueshme dhe të kënaqshme dhe të sotmes që do të shërbej edhe për të nesërmen. E sigurt është se një ardhme më e mirë na pret nëse do të vazhdojmë të bëjmë hapa të mëdhenj dhe të sigurt për të përmisuar kushtet e jetesës sonë.
Kohë më parë, një malësor për të ardhur në Tiranë, duhet të rrinte në radhë të gjata për të blerë një biletë autobusi (kishte vetëm një autobus që bënte një herë në ditë rrugën për Tiranë) dhe duhet të zgjohej me natë ( autobusi nisej në katër të mëngjesit), duhet të bënte një udhëtim me orë të gjata, me plotë kthesa, ku rruga i përshtatej natyrës si pas relievit.
Sot, malësori mund të shkoj në Tiranë, kur të dojë, sepse makina ka në çdo moment dhe të lusin sikur t’i duash, rruga është autostradë moderne, me bare anash, krejt e drejtë, me tunele të gjata dhe me drita ( gjëra të tilla për malësorin ishin krejt të panjohura dhe të pa imagjinueshme, kurse tani janë realitet) ku për pak orë, arrin si kokrra e mollës në kryeqytetin tonë. Madje, nëse e ka me ngut, pasdite mund të rikthehet përsëri në shtëpi për qenë pranë familjes.
Dje, biri i një intelektuali jo komunist nuk gëzonte as një të drejtë elementare si ajo e mundësisë për tu shkolluar, kurse sot djali i tij, me krenari lundron në sallonet e dijes perëndimore, duke ngritur lart vlerat e familjes dhe të vendit.
Sot, ai është më i lirë se kurrë më parë dhe i vendosur të realizoj ëndrrat e tija individuale, por edhe ato të familjarëve të tij, të cilët për faj të sistemit mizorë nuk munden t’i bënin realitet dhe ndonjëherë pa arsye rrezikuan jetën e tyre, sepse ato ishin më para në kohë dhe në mënyrë të menduarit se sa shtresa injorante drejtuese e asaj kohe.
Shqiptarët, në fillim të viteve 90-të ishin në sheshet e qyteteve kryesore të Shqipërisë duke thirrur “Liri dhe Demokraci”, për të mposhtur dhe shembur regjimin më mizor që kishte njohur njerëzimi në shekullin e fundit. Parulla “Liri dhe Demokraci” ishte një thirrje e fuqishme që dilte nga zemra e çdo shqiptari, që kishte përjetuar tmerrin individual, familjar, shoqërorë dhe kombëtar. Kjo thirrje ishte një shpresë, një domosdoshmëri për ne shqiptarët, ishte një nevojë për brezat e ri që besonin shumë në të ardhmen e lirë që do të ndërtonin.
Sot, në Shqipëri përsëri nëpër sheshe të rinj dhe të reja thërrasin “Liri dhe Demokraci”, por me ndryshim me të djeshmen, sot ato kanë pjekuri, e njohin mirë fenomenin, dhe nuk thërrasin për të ndërtuar diçka për herë të parë, të pa njohur dhe përjetuar, por flasin me bindje se: Demokracia është e pacenueshme dhe duhet ta forcojmë akoma më shumë për ta bërë model pozitiv edhe për vende të tjera që në këto momente po përjetojnë të njëjtat situata që ne përjetuam kohë më parë.
Ato dalin në sheshe për t’iu dhënë kurajë vendeve të tjera që po luftojnë për të mposhtur diktaturat dhe për të ndërtuar Demokracinë, që të mos mposhten, por ta çojnë deri në fund iniciativën e tyre, sepse po luftoj për një kauzë të drejtë dhe të domosdoshme.
Dje, në të largëtin vitin 90-të, Ministri i Kulturës i asaj kohe, kur shkon në Qytetin Studenti, të takohej me studentë që ishin të “uritur” për liri dhe demokraci, nuk zbret nga makina derisa shoqëruesit e tij i vendosin ca dërrasa që të mos i bëheshin pis me baltë këpucët e tija llustrafine.
Sot, i njëjti personazh shkon përsëri tek Qyteti Studenti, për të bërë një miting elektoral duke ju premtuar studentëve, se ka ardhur për të bërë ndryshimin. Me siguri me ndryshimin e ka fjalën, që përsëri ai të jetë ministër, që studentët të jenë përsëri në lëvizje për liri dhe demokraci, dhe kur të shkoj për ti takuar, të mos të zbres nga makina pa u siguruar mirë që këpucët nuk do ti bëhen me baltë.
Dje, liderët e të njëjtës familje, të njëjtës parti, për lojëra interesash personale, për egoizëm karriere nuk lanë gjë pa i thënë njëri-tjetrit, për pasoj vendosën të ndahen, më i forti dhe më i madhi qëndroj për pak kohë drejtues tek familja e madhe dhe historike, kurse ky tjetri më i prapi dhe i pabinduri u larguar për të krijuar një familje të re dhe logos së familjes i shtoj ca element të vegjël për të ruajtur origjinalitetin.
Familja e vjetër nuk gjeti përsëri qetësi, sepse biri i radhës, që kishte qëndruar në Perëndim, ku ishte mësuar pa rregulla, duke bërë një jetë endacaku, nuk mund të qëndronte për nga karakteri dhe natyra i qetë dhe për rrjedhojë nuk kishte qejf urdhrat dhe udhëzimet e të vjetrit. Ai vendosi të revoltohej, por këtë radhë ky ishte më i vendosur, më kokë carë se vëllai tjetër për ta sfiduar deri në fund babën. Kështu, familja e vjetër përsëri nuk gjeti qetësi, derisa i vjetri i lodhur dhe i pa fuqishëm pranoj humbjen dhe vendosi për pak kohë të shkoj me pushime për tu qetësuar dhe për të reflektuar se si të qetësoj fëmijët e tij dhe si mund të rifitoj respektin e tyre, që ta respektonin ashtu siç kishin bërë më parë.
Sot, pas shumë kohësh, djali i madh i ribën përsëri thirrje për ndihmë babës, se vëllai tjetër po i nxjerr shumë probleme dhe po i prish interesat personale. Babai, krejtësisht i relaksuar nga periudha e gjatë e pushimeve, ku reflektoj gjatë se djalë i madh nuk është aq shumë problematik sa rebeli i vogël, i përgjigjet pozitivisht për të rifilluar një betejë të re në familje me shpresën me rifituar prestigjin e mëparshëm. Pra, kemi të bëjmë me një luftë brenda llojit që duket se nuk ka paqe, shpresoj që të mos jetë me pasoja për ne qytetarët e lirë e të thjeshtë që nuk kemi qenë, nuk jemi dhe nuk do të jem anëtarë të asaj familje.
Dje, djem nënash, për një jetë më të mirë, udhëtonin me gomone në ujërat e ftohta të detit drejt Italisë, ku ndonjëherë të braktisur nga zoti dhe Shteti, humbitnin jetën duke u fundosur në ato ujëra me imazhin e nënës, të djalit, babës, nuses dhe të fëmijëve të dizenjuar në qiell duke ju thënë se bën gjithçka për të bërë një jetë më të mira, por fati nuk deshi...
Sot, shqiptarët shumë shpejt do të kenë mundësinë të lëvizin të qetë dhe të lirë në botën perëndimore, jo vetëm për të kërkuar punë, por për turizëm, për marrëveshje ekonomike, për të realizuar shkëmbime akademike dhe shoqërore. Kjo do të ndodh, sepse Shqipëria ka ecur shumë, mandej me vrap në procesin e plotë të integrimit në zonën-euroatlantike. Prandaj, edhe Evropa paksa e habitur për ndryshimet që Shqipëria ka bërë për një periudhë të shkurtër, është e bindur se shqiptarët e duan Evropën dhe janë të vendosur me çdo kusht për tu bërë pjesë e saj.
Dje, Kosovarët, vëllezërit tanë, vuanin në robëri, vriteshin, dhunoheshin, keqtrajtoheshin, vetën për faktin se historia ju kishte dhënë identitetin shqiptarë, me gjuhë, kulturë, histori, traditë, dhe pse zoti i kishte zgjedhur të lindnin dhe të rriteshin në tokën e tyre, Kosovë.
Sot, ato janë të lirë, të pavarur, të qetë, të fortë të vendosur për të qenë të denjë në botën perëndimore për të cilën identiteti i tyre shekullor ka dhënë një rol të rëndësishëm. Ata, sot më në fund janë të bashkuar në të gjitha kuptimet me vëllezërit e tyre që nuk kanë pasur kurrë më parë mundësi që t’i takonin.
Dje, Shqipëria ishte e “vogël” dhe izoluar nga bota, kurse sot është pothuajse me përmasat e saja natyrore, e lirë, krenare dhe e fortë për sfidat e të ardhmes.
Dje, ishim në diktaturë të egër dhe çnjerëzore, sot jemi në Demokraci, me liri dhe të drejta, të integruar në NATO dhe shumë shpejt do të integrohemi edhe në Evropë.
Dje, Shqipëria nuk njihej në Botë, kurse sot të rinjtë e saj me inteligjencë, promovojnë shumë mirë imazhin e saj në universitet më të mira perëndimore, në shoqëritë civile të tyre.
Dje, Shqipëria, ishte një vend me bukuri të mrekullueshme natyrore, historike dhe kulturore të pa zbuluara, kurse sot ajo është një vend i reklamuar deri tek kanali televiziv amerikan CNN, që më parë e kishim ëndërr ta shikonim dhe jo më ishin protagonist për të promovuar para syve të Botës, bukuritë tona të mrekullueshme natyrore, kulturën tonë të magjishme dhe historinë tonë që nis me fillimet e para të shfaqjes së njeriut në tokë dhe deri tek ditët tona e mbushur plotë me sakrifica, beteja, fitore, zhgënjime, dredhia, pabesi, suksese etj. Shqipëria është një pamje e virgjër që ia vlen të shikohet, është një mozaik kulturash që ja vlen të zbulohet, është një vend me qytetarë të mrekullueshëm që janë karakterizuar gjithmonë me tre fjalë: bujari, besë dhe mikpritje.
Shqiptari, gjithmonë ka ditë të pres dhe të respektoj edhe kur ka qenë në vështirësi, ka ditë të ofroj bukë edhe kur nuk ka pasur për vete, ka ditur të dhuroj dashuri edhe kur ka qenë në hidhërim, ka mundur të jetë guximtar kur jeta e tij ka qenë në rrezik, ka ditë të fal kur padrejtësia ishte e pafalshme, të bisedoj për paqen edhe kur lufta ishte e pashmangshme, të jetë i fortë edhe kur forca po i shteronte, ka ditur të ec gjithmonë me kohën edhe kur koha është përpjekur me çdo kusht ta lerë mbrapa, ka ditur të ruaj identitetin e tij edhe kur të tjerët me dhunë janë përpjekur ta asimilojnë ose ta zhdukin.
Për të gjitha këto, shumë popuj të tjerë do të ëndërronin të ishin si ne, të ndërtonin shembullin e tolerancës tonë fetare në shoqëritë e tyre, të kishin optimizmin dhe shpresën tonë për të projektuar të ardhmen, do të ëndërronin të kishin popullsinë e re të mbushur me djem dhe vajza të reja ashtu siç e kemi ne, të karikuar me energji të pashtershme me një dëshirë të jashtëzakonshme për të qenë gjithmonë një hap me kohën.
Shqipëria, në krahasim me dje dhe sot është ndryshe, dhe ky ndryshim është aq i madh sa ai i djeshmi me të sotmin. Ky ndryshim do të jetë po aq i rëndësishëm nëse nuk do të lejojmë që e djeshmja të bëhet përsëri e sotme. E sotmja është aktualja që më shumë munde dhe sakrifica e kemi ndërtuar, kurse e djeshmja ishte diçka e pashmangshme për shumë arsye, por nuk duhet të jetë më e përsëritshme. Ajo, është një dhimbje që na jep forcë për të sotmen që kemi dhe për të nesërmen që na pret. Ne e kemi në dorë të zgjedhim mes të djeshmesh që nuk kishte asgjë të gëzueshme dhe të kënaqshme dhe të sotmes që do të shërbej edhe për të nesërmen. E sigurt është se një ardhme më e mirë na pret nëse do të vazhdojmë të bëjmë hapa të mëdhenj dhe të sigurt për të përmisuar kushtet e jetesës sonë.
Sunday, June 21, 2009
Albania Oggi
Kete video mund ta shikoni edhe tek you tube duke klikuar ketu: http://www.youtube.com/watch?v=gngqPXpqc4w
Tuesday, June 16, 2009
Votoni me mendje dhe jo me hamendje
Të dashur miq, bashkatdhetarë, qytetarë, vëllezër, motra, besoj se të gjithë jemi të vetëdijshëm se jemi në zonën e nxehtë të fushatës elektorale, sepse pak ditë na ndajnë nga zgjedhjet e përgjithshme parlamentare.
Dikush nga ju është përfshirë drejtpërdrejt në këtë atmosferë politike si militant, si simpatizant i ndonjë subjekti politik, si vëzhgues indiferent, ose nuk është përfshirë aspak duke mbajtur pozicion krejtësisht indiferent mbi betejën politike që po zhvillohet në këtë periudhë.
Të dashur qytetarë, zgjedhjet e përgjithshme për rinovimin e parlamentit janë shumë të rëndësishme për disa arsye:
- përbëjnë bazën e funksionimit ose mosfunksionimit të demokracisë liberale
- ndërtojmë të drejtën tonë themelore sociale dhe politike, mundësinë për të ushtruar votën e lirë
- na ofrojnë mundësinë të zgjedhim me kujdes alternativën dhe programin më të mirë politik në treg
- janë shumë të rëndësishme, sepse na jepet mundësia të konfirmojmë se ne shqiptarët jemi popull demokrat dhe demokracia për ne tashmë është një proces që duhet të vij në perfeksionim
- të ritheksojmë përmes ushtrimit të votës së lirë se ne shqiptarët jemi të vendosur të ecim në rrugën e integrimit dhe zhvillimit në rajonin e Ballkanit, në Evropë dhe pse jo edhe në Botë
- na jepet shansi t’i rikujtojmë vetës dhe të tjerëve se fati është në duart tona dhe vetëm ne mund ta rindërtojmë atë në mënyrë të suksesshme me anën e ushtrimit të votës së lirë
- ushtrimi i votës me vullnet të lirë, është arma më e mirë në një demokraci për të shmangur kthimin mbrapa në kohë, vizione, në mënyrë të menduarit dhe të vepruarit
- vetëm me ushtrimin e votës së lirë do të ndjehemi të përfaqësuar, të identifikuar dhe të përfshirë me drejta të barabarta në ndërtimin dhe zbatimin e projektit që do të projektoj të ardhmen tonë ashtu siç e kemi menduar ne dhe jo të diktuar/imponuar nga të “tjerët”
- ushtrimi i votës së lirë me dinjitet, moral dhe vullnet të lirë do të na sjellë si pasojë një konsensus të përgjithshëm mbi vizionet dhe sfidat që na presin në arën kombëtare dhe ndërkombëtare
Të dashur qytetarë, ne nuk kemi një histori të gjatë në bërjen e zgjedhjeve të lira, periodike dhe demokratike, por në të njëjtën kohë ky cikël që kemi përjetuar në dy dekadat e fundit nuk është fare i vogël sa për të mos kuptuar se sa të rëndësishme janë këto zgjedhje.
Prandaj, unë do ju bëja thirrje të merrni pjesë masivisht në procesin e votimit, sepse fati, dëshira dhe ëndrra e secilit përfaqësohet nga vota që do të hidhni në kuti si dhe fati ynë i përgjithshëm si popull dhe si shtet do të varet nga votat tona të bëra të gjitha së bashku në numër sipas preferencave të mençura që kemi bërë.
Ju bëj thirrje të votoni duke përdorur logjikën, analizën, moralin, identitetit tuaj duke e konsideruar votën jo si një mall që ka vlerë vetëm për një ditë, një javë apo një muaj, por si aksion kryesorë politik dhe demokratik nga ku do të varet e ardhmja juaj dhe brezave që do të vijnë pas jush.
Nuk duhet ta konsideroni votën si mundësi për të fituar një thes miell, sepse vota e lirë përfaqëson zgjedhjen tuaj, burrërinë tuaj, mendjen tuaj, të ardhmen tuaj dhe unë sinqerisht nuk jam dakord se të gjitha këto mund të kenë vlerën e një thesi miell.
Nuk duhet t’ia lejoni vetes të votoni për persona që kanë vendosur të bëjnë sukses në politik, edhe pse kanë pasur dhe vazhdojnë të kenë sjellje jo civile dhe të pëlqyeshme në komunitet, sepse ashtu do të jetë ose edhe më keq sjellja e tyre edhe në jetën politike nga ku varen fatet e të gjithëve.
Nëse dikush si qytetar ka qenë imoral i tillë do të jetë edhe në jetën politike ose parlamentare.
Nëse dikush ka qenë dhe vazhdon të jetë i papërgjegjshëm për aksionet që ka bërë si individ ashtu do të jetë edhe nëse zgjidhet deputet, ku duhet të përfaqësoj me siguri një komunitet të tërë.
Nëse dikush nuk ka ditë të ndërtoj një familje të shëndoshë, ose e ka ndërtuar, por nuk ka mundur ta shoqëroj me sukses deri në fund, nuk do të jetë në gjendje të mbaj as premtimet e bëra dhe të zgjedh problemet dhe hallet tuaja.
Nuk duhet të votoni pa analizuar mirë faktet, sepse mund të ketë persona që në mandatet e mëparshme ju kanë kërkuar votën dhe ju ja dhatë, sepse i besuat për ato që ju premtoj, por sapo u shpall fitues nuk u bë i gjallë që t’iu ofronte qoftë edhe mundësinë për ta takuar nga afër dhe jo më t’iu realizonte ato që ju kishte premtuar.
Para se të vendosni se për kë do të votoni duhet të shikoni e rishikoni me
shumë kujdes programet politike, subjektet që i përfaqësojnë dhe i kanë hartuar, si dhe të shikoni në tashmen dhe në të kaluarën kush nga këto subjekte politike ka mbajtur në shumicë premtimet e saja përball jush dhe për ju.
Prandaj, ju bëj thirrje të votoni masivisht me mendje dhe inteligjencë, me moral dhe vendosmëri duke zgjedhur alternativën më të mirë që ju ofron tregu politik, sepse vetëm në këtë mënyrë do të jenë në gjendje të vazhdoni të ecni në rrugën e zhvillimit politik, ekonomik dhe demokratik, të integrimit në Evropë, të modernizimit infrastrukturor, të përmisimit të kushteve të jetesës.
Mos u mashtroni nga i mazhi, por besoni në vlerat që dikush mund t’iu ofroj.
Mos votoni persona që nuk janë në gjendje të mbajnë një ligjëratë, që nuk dinë të shkruajnë dhe të lexojnë në shqip, të hartojnë një projekt politik, një propozim, të ngrejë zërin në kuvend për diskutuar për hallet dhe nevojat tuaja.
Mos votoni për ato persona që politikën nuk e shikojnë si shërbim, por si një mundësi për pasuruar shpejt duke abuzuar në kurrizin tuaj.
E rëndësishme është të votoni të gjithë, të zgjidhni alternativën më të besueshme, më reale, më të realizueshme, më të mirë sepse kjo është e vetmja mënyrë demokratike që garanton të ardhmen që meritojmë.
Këto zgjedhje do të jenë në gjendje t’i tregojnë Botës se shqiptarët janë udhëtarë që po ecin me hapa të mëdhenj në rrugën e Integrimit Evropian dhe se shumë shpejt jam i sigurt që do të arrijnë në Finishin e ëndërruar ndër shekuj duke u anëtarësuar me dinjitet dhe me krenari në Bashkimin Evropian.
Nëse ju e keni kuptuar se kush ju ka ofruar me pranë Evropës dhe Botës Perëndimorë se kurrë më parë, atëherë jam i sigurt se ju do të dini të bëni konfirmimin e fuqishëm me anën e votës tuaj të lirë për t’i dhënë mundësinë vetës dhe kombit që ky proces të jetë sa më i shpejt dhe i plotë në kompleksitet.
Besoj se ju e keni kuptuar, sepse jeni dëshmitar okular se si tashmë natyra nuk është më pengesë për komunikimin tonë, ne atë e kemi mundur dhe e kemi bërë një faktor të papërfillshëm në zhvillimin tonë shoqëror dhe kombëtar.
Besoj se të gjithë ju, keni dëgjuar në dokumentare, apo në libra ose e keni takuar drejtpërdrejt kafshën çakall ( çakejtë jetojnë në kope dhe jetojnë mbi bazën e përfitimit oportun) të cilët kohë më parë livadhisnin për shtatë palë qejfe në Shqipërinë tonë të dashur duke përfituar mbi kurrizin tonë. Prandaj, ne me votën tonë të lirë nuk duhet të lejojmë që hijet e tyre me lëkurën dhe stilin e vjetër të shfaqen përsëri fuqishëm në vendin tonë duke kontrolluar dhe abuzuar mbi jetën dhe ëndrrat tona.
Ne duhet të votojmë me përgjegjësi dhe me bindje të palëkundur që nesër brezat e ri që do të vijnë do të jenë krenar për të ardhmen që ne ju krijuan dhe do të thonë se ne jemi vend demokrat nga zgjedhjet e zgjuara që bënë etërit tonë.
Bota pret me sy hapur se çfarë do të ndodh në Shqipëri, kurse ne shqiptarët me mençuri duhet t’i themi Botës që thjeshtë realizuam zgjedhjet politike, ku rikonfirmuam dhe forcuam demokracinë dhe riformuam bindjen se e ardhmja e jonë ka të njëjtin fat me tuajin atë të zhvillimit, të konsensusit dhe të integrimit dinjitoz në arenën ndërkombëtare.
Dikush nga ju është përfshirë drejtpërdrejt në këtë atmosferë politike si militant, si simpatizant i ndonjë subjekti politik, si vëzhgues indiferent, ose nuk është përfshirë aspak duke mbajtur pozicion krejtësisht indiferent mbi betejën politike që po zhvillohet në këtë periudhë.
Të dashur qytetarë, zgjedhjet e përgjithshme për rinovimin e parlamentit janë shumë të rëndësishme për disa arsye:
- përbëjnë bazën e funksionimit ose mosfunksionimit të demokracisë liberale
- ndërtojmë të drejtën tonë themelore sociale dhe politike, mundësinë për të ushtruar votën e lirë
- na ofrojnë mundësinë të zgjedhim me kujdes alternativën dhe programin më të mirë politik në treg
- janë shumë të rëndësishme, sepse na jepet mundësia të konfirmojmë se ne shqiptarët jemi popull demokrat dhe demokracia për ne tashmë është një proces që duhet të vij në perfeksionim
- të ritheksojmë përmes ushtrimit të votës së lirë se ne shqiptarët jemi të vendosur të ecim në rrugën e integrimit dhe zhvillimit në rajonin e Ballkanit, në Evropë dhe pse jo edhe në Botë
- na jepet shansi t’i rikujtojmë vetës dhe të tjerëve se fati është në duart tona dhe vetëm ne mund ta rindërtojmë atë në mënyrë të suksesshme me anën e ushtrimit të votës së lirë
- ushtrimi i votës me vullnet të lirë, është arma më e mirë në një demokraci për të shmangur kthimin mbrapa në kohë, vizione, në mënyrë të menduarit dhe të vepruarit
- vetëm me ushtrimin e votës së lirë do të ndjehemi të përfaqësuar, të identifikuar dhe të përfshirë me drejta të barabarta në ndërtimin dhe zbatimin e projektit që do të projektoj të ardhmen tonë ashtu siç e kemi menduar ne dhe jo të diktuar/imponuar nga të “tjerët”
- ushtrimi i votës së lirë me dinjitet, moral dhe vullnet të lirë do të na sjellë si pasojë një konsensus të përgjithshëm mbi vizionet dhe sfidat që na presin në arën kombëtare dhe ndërkombëtare
Të dashur qytetarë, ne nuk kemi një histori të gjatë në bërjen e zgjedhjeve të lira, periodike dhe demokratike, por në të njëjtën kohë ky cikël që kemi përjetuar në dy dekadat e fundit nuk është fare i vogël sa për të mos kuptuar se sa të rëndësishme janë këto zgjedhje.
Prandaj, unë do ju bëja thirrje të merrni pjesë masivisht në procesin e votimit, sepse fati, dëshira dhe ëndrra e secilit përfaqësohet nga vota që do të hidhni në kuti si dhe fati ynë i përgjithshëm si popull dhe si shtet do të varet nga votat tona të bëra të gjitha së bashku në numër sipas preferencave të mençura që kemi bërë.
Ju bëj thirrje të votoni duke përdorur logjikën, analizën, moralin, identitetit tuaj duke e konsideruar votën jo si një mall që ka vlerë vetëm për një ditë, një javë apo një muaj, por si aksion kryesorë politik dhe demokratik nga ku do të varet e ardhmja juaj dhe brezave që do të vijnë pas jush.
Nuk duhet ta konsideroni votën si mundësi për të fituar një thes miell, sepse vota e lirë përfaqëson zgjedhjen tuaj, burrërinë tuaj, mendjen tuaj, të ardhmen tuaj dhe unë sinqerisht nuk jam dakord se të gjitha këto mund të kenë vlerën e një thesi miell.
Nuk duhet t’ia lejoni vetes të votoni për persona që kanë vendosur të bëjnë sukses në politik, edhe pse kanë pasur dhe vazhdojnë të kenë sjellje jo civile dhe të pëlqyeshme në komunitet, sepse ashtu do të jetë ose edhe më keq sjellja e tyre edhe në jetën politike nga ku varen fatet e të gjithëve.
Nëse dikush si qytetar ka qenë imoral i tillë do të jetë edhe në jetën politike ose parlamentare.
Nëse dikush ka qenë dhe vazhdon të jetë i papërgjegjshëm për aksionet që ka bërë si individ ashtu do të jetë edhe nëse zgjidhet deputet, ku duhet të përfaqësoj me siguri një komunitet të tërë.
Nëse dikush nuk ka ditë të ndërtoj një familje të shëndoshë, ose e ka ndërtuar, por nuk ka mundur ta shoqëroj me sukses deri në fund, nuk do të jetë në gjendje të mbaj as premtimet e bëra dhe të zgjedh problemet dhe hallet tuaja.
Nuk duhet të votoni pa analizuar mirë faktet, sepse mund të ketë persona që në mandatet e mëparshme ju kanë kërkuar votën dhe ju ja dhatë, sepse i besuat për ato që ju premtoj, por sapo u shpall fitues nuk u bë i gjallë që t’iu ofronte qoftë edhe mundësinë për ta takuar nga afër dhe jo më t’iu realizonte ato që ju kishte premtuar.
Para se të vendosni se për kë do të votoni duhet të shikoni e rishikoni me
shumë kujdes programet politike, subjektet që i përfaqësojnë dhe i kanë hartuar, si dhe të shikoni në tashmen dhe në të kaluarën kush nga këto subjekte politike ka mbajtur në shumicë premtimet e saja përball jush dhe për ju.
Prandaj, ju bëj thirrje të votoni masivisht me mendje dhe inteligjencë, me moral dhe vendosmëri duke zgjedhur alternativën më të mirë që ju ofron tregu politik, sepse vetëm në këtë mënyrë do të jenë në gjendje të vazhdoni të ecni në rrugën e zhvillimit politik, ekonomik dhe demokratik, të integrimit në Evropë, të modernizimit infrastrukturor, të përmisimit të kushteve të jetesës.
Mos u mashtroni nga i mazhi, por besoni në vlerat që dikush mund t’iu ofroj.
Mos votoni persona që nuk janë në gjendje të mbajnë një ligjëratë, që nuk dinë të shkruajnë dhe të lexojnë në shqip, të hartojnë një projekt politik, një propozim, të ngrejë zërin në kuvend për diskutuar për hallet dhe nevojat tuaja.
Mos votoni për ato persona që politikën nuk e shikojnë si shërbim, por si një mundësi për pasuruar shpejt duke abuzuar në kurrizin tuaj.
E rëndësishme është të votoni të gjithë, të zgjidhni alternativën më të besueshme, më reale, më të realizueshme, më të mirë sepse kjo është e vetmja mënyrë demokratike që garanton të ardhmen që meritojmë.
Këto zgjedhje do të jenë në gjendje t’i tregojnë Botës se shqiptarët janë udhëtarë që po ecin me hapa të mëdhenj në rrugën e Integrimit Evropian dhe se shumë shpejt jam i sigurt që do të arrijnë në Finishin e ëndërruar ndër shekuj duke u anëtarësuar me dinjitet dhe me krenari në Bashkimin Evropian.
Nëse ju e keni kuptuar se kush ju ka ofruar me pranë Evropës dhe Botës Perëndimorë se kurrë më parë, atëherë jam i sigurt se ju do të dini të bëni konfirmimin e fuqishëm me anën e votës tuaj të lirë për t’i dhënë mundësinë vetës dhe kombit që ky proces të jetë sa më i shpejt dhe i plotë në kompleksitet.
Besoj se ju e keni kuptuar, sepse jeni dëshmitar okular se si tashmë natyra nuk është më pengesë për komunikimin tonë, ne atë e kemi mundur dhe e kemi bërë një faktor të papërfillshëm në zhvillimin tonë shoqëror dhe kombëtar.
Besoj se të gjithë ju, keni dëgjuar në dokumentare, apo në libra ose e keni takuar drejtpërdrejt kafshën çakall ( çakejtë jetojnë në kope dhe jetojnë mbi bazën e përfitimit oportun) të cilët kohë më parë livadhisnin për shtatë palë qejfe në Shqipërinë tonë të dashur duke përfituar mbi kurrizin tonë. Prandaj, ne me votën tonë të lirë nuk duhet të lejojmë që hijet e tyre me lëkurën dhe stilin e vjetër të shfaqen përsëri fuqishëm në vendin tonë duke kontrolluar dhe abuzuar mbi jetën dhe ëndrrat tona.
Ne duhet të votojmë me përgjegjësi dhe me bindje të palëkundur që nesër brezat e ri që do të vijnë do të jenë krenar për të ardhmen që ne ju krijuan dhe do të thonë se ne jemi vend demokrat nga zgjedhjet e zgjuara që bënë etërit tonë.
Bota pret me sy hapur se çfarë do të ndodh në Shqipëri, kurse ne shqiptarët me mençuri duhet t’i themi Botës që thjeshtë realizuam zgjedhjet politike, ku rikonfirmuam dhe forcuam demokracinë dhe riformuam bindjen se e ardhmja e jonë ka të njëjtin fat me tuajin atë të zhvillimit, të konsensusit dhe të integrimit dinjitoz në arenën ndërkombëtare.
Subscribe to:
Posts (Atom)