Alban Daci

Shqiptarët dhe Evropa

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sun, 13 Dec 2009 11:18:00 +0000

Dr. Alban Daci

Kohët e fundit si nga klasa politike shqiptare ashtu dhe nga qytetarët e thjeshtë po flitet shumë për liberalizim e vizave që Bashkimi Evropian pritet të bëj edhe për ne shqiptarët. Ky argument kaq shumë i domosdoshëm për të gjithë ne, tashmë pothuajse ka marrën formën e një horoskopi, ku astrolog të ndryshëm si: politikan, intelektual, analistë, vëzhgues, jurist, të papunë, të ndershëm, të pandershëm, pozitë, opozitë, më vëzhgimet e tyre joreale, gjatë kësaj kohë, duke parë yjet po mundohen të gjejnë ditën që ky proces do të ndodh me të vërtetë. Pra, le të themi, se tani për tani një ndër ngjarjet më aktuale- ne Shqiptarët prodhojmë shumë në çdo kohë dhe moment- është “Horoskopi Evropa pa viza”.
Procesi i liberalizimit të vizave për të gjithë shqiptarët, është një proces i merituar dhe mjaft i rëndësishëm. Mendoj, se është mjaft e rëndësishme të pyesim veten se: Pas 20 vitesh që rrëzuam komunizmin të keqën e shekullit të kaluar, liberalizimi i vizave a nuk është një proces i vonuar? A nuk e kemi merituar më parë atë? A nuk duhet të kishte ndodhur shumë kohë më parë Integrimi i plotë i Shqipërisë në strukturat e Bashkimit Evropian?
Në lidhje me integrimin e Shqipërisë dhe të shqiptarëve në Bashkimin Evropian mendoj, se duhet të bëjmë dallimin e dy realiteteve, të cilët jo vetëm kanë bërë hapa të ndryshëm në këtë proces, por kanë edhe karakteristika krejt të ndryshme.
1.Në realitetin e parë do të fusja të gjithë qytetarët e thjeshtë shqiptarë, të cilët jo vetëm nuk kanë pasur asnjë veshje pushteti në këto 20 vite tranzicioni, por që pothuajse gjithmonë kanë qenë pengje të asaj kategorie të vogël, e cila jo vetëm ka mbajtur mantelin e pushtetit, por e ka përdorur atë duke abuzuar për interesat e saja.
Mendoj, se nuk ka popull më të integruar dhe më evropian se sa shqiptarët përsa u përket vendeve të Evropës Juglindore. Qytetarët shqiptarë, në këto 20 vitet e fundit, kanë realizuar atë që quhet integrim real dhe i drejtpërdrejt në Bashkimin Evropian, ose më saktë në shoqëritë e vendeve që janë anëtarë në këtë institucion mbishtetëror.
Për ta vërtetuar këtë mjafton të përmendim numrin e shqiptarëve që kanë zgjedhur vendet evropiane për të jetuar, që kanë zgjedhur vendet evropiane për të studiuar, që pasi kanë përfunduar studimet kanë vendosur të qëndrojnë për t’iu dedikuar kërkimit shkencorë apo për të ushtruar profesionet për të cilët kanë kryer studimet. Me thoni mua se sa ndryshim mund të ketë- për sa u përket përgatitjeve intelektuale, për sa u përket njohjes së vizioneve demokratike dhe proceseve integruese - një djalosh i ri shqiptar që ka mbaruar studimet në një vend perëndimorë me një djalosh të shkolluar francez, gjerman apo italian. Mendoj, se nuk ka asnjë lloj ndryshimi. Madje, mund të them se: djaloshi shqiptar e dashuron më shumë Evropën e Bashkuar, sepse ka mësuar nga prindërit e tij se ç’është izolimi i një vendi, se çdo thotë kur një vend mbyllet si kërmilli në zgavrën e tij, derisa të harxhoj të gjithë rezervat e tij, dhe që dalë nga dalë vdes duke i dhënë fund fundit në një vetmi të plotë. Djaloshi shqiptar, do të përpiqet ta kuptoj më mirë dhe më thellë demokracinë se sa djemtë francez, gjerman apo italian, sepse nuk janë të largëta kujtimet e treguara nga prindërit e tij, kur në Shqipëri, ekzistonte “murtaja e zezë” (komunizmi enverist), ku nuk mund të thoshe atë që mendoje, nuk mund të kritikoje atë që nuk doje, që nuk mund të jetoje i lirë ashtu siç kishe ardhur në jetë, që nuk mund shkruaje atë që doje të shkruaje, që nuk mund të thoshe të vërtetën, sepse ajo nuk duhet të ekzistonte. Pra, djaloshi shqiptar është më i gatshëm dhe më i zellshëm të luftoj për çdo formë demokracie, sepse ai e kupton rëndësinë e saj, kur ju referohet fakteve reale që kanë ndodhur në terren, që janë përjetuar drejtpërdrejt në të mirë dhe në të keqe.
Në këto aspekte, mendoj se: të rinjtë shqiptarë, nuk kanë nevojë për tu integruar në mënyrë virtuale, sepse ata janë dhe ndjehen plotësisht të integruar në formë reale, sepse atë e kanë përjetuar dhe vazhdojnë ta përjetojnë atë çdo ditë në të gjitha proceset jetësore. Sa nevojë ka të integrohet virtualisht një familje shqiptare, që ka vite që jeton në një vend perëndimorë. Kjo familje që le ta quajmë “familja X”, sepse personifikon të gjitha familjet shqiptare që ndodhen në vendet e Bashkimit Evropian, ndjehet plotësisht evropiane jo vetëm gjeografikisht (Shqipëria është gjeografikisht në Evropë, që para se të zbulohej dhe vetë emërtimi Evropë), por edhe istitucionalisht, sepse ajo ndodhet në një vend, ku aplikohen të drejtat e përbashkëta, rregullat dhe kriteret e familjes evropiane. Babai i “familjes X” punon ashtu siç punon një baba italian, gjerman, francez. Gëzon të njëjtat të drejta siç gëzojnë edhe ata. Fëmijët e “familjes X” shkojnë në shkollë apo në universitet, përdorin internetin, hyjnë në socialnetwork për të komunikuar me miqtë, shkojnë në diskoteka, pub-e apo në forma të tjera të jetës së natës, kanë të drejtë të përfitojnë nga sistemi erasmus për të pasur një vit eksperiencë universitare në një vend tjetër të Bashkimit Evropian të ndryshëm nga i cili ndodhet. Pra, ata janë plotësisht evropian, në mënyrë të menduar, të jetuarit, të vepruar. “Familja X” shqiptare që ka zgjedhur të jetojë në një vend të Bashkimit Evropian, ndjehet plotësisht e integruar në familjen e madhe evropiane.
Gjithashtu, këta shqiptarë që kanë zgjedhur të jetojnë apo të studiojnë jashtë vendit, janë aq shumë në numër, sa mendoj se nuk ka familje shqiptare që ndodhet në Shqipëri, që nuk është prekur nga ky fenomen. Them kështu, sepse pothuajse çdo familje shqiptare që ndodhet në Shqipëri, ka një vëlla, motër, djalë, gocë etj... që ndodhet jashtë vendit, që ka zgjedhur një nga vendet e Bashkimit Evropian për të qëndruar provizorisht ose ndoshta edhe për gjithmonë. Shqiptarët, që ndodhen nëpër Evropë e kanë bërë kaq natyrale dhe aktuale Evropën e Bashkuar tek të afërmit e tyre në Shqipëri, saqë nuk ka familje shqiptare që të mos ketë parë, prekur dhe përdorur monedhën euro, që të mos ketë dëgjuar qoftë edhe një herë për udhëheqësit e vendeve të Bashkimit Evropian, ku ndodhen prej kohësh të afërmit e tyre. Nuk ka shqiptarë që jeton në Shqipëri, që të mos ketë dëgjuar ndodhi mbi jetën e përditshme, për problemet dhe për sfidat e vendeve evropiane. Kjo ka ndodhur, sepse siç thamë më sipër nuk ka familje shqiptare që të mos ketë një ose më shumë të afërt që kanë vendosur të qëndrojnë provizorisht ose përgjithmonë në vendet e familjes evropiane.
Pra, shqiptarët që ndodhen nëpër Evropë, janë bërë ambasadorë të drejtpërdrejt të Integrimit Evropian. Ata janë bërë ambasadorë të dyfishtë, sepse jo vetëm përcjellin vlerat e Evropës së Bashkuar tek të afërmit të tyre që ndodhen në Shqipëri, por përcjellin në vendet evropiane edhe vlerat e të qenit shqiptarë, vlerat e një populli që është shumë më i lashtë se edhe vetë termi Evropë. Pra, përsa i përket mënyrës së të menduarit, të vepruar, të jetuar, të gjithë shqiptarët (qytetarët e thjeshtë që nuk mbajnë mantelin e pushtetit politik), ndjehen plotësisht të integruar në familjen evropiane, sepse ata janë pjese e kësaj bote.
2.Ndërsa në realitetin e dytë do të përfshijë të gjithë ata qytetarë, që në këto 20 vite tranzicioni, kanë mbajtur mantelin e pushtetit, që me aksionet e tyre mbajnë përgjithësi për fatet e një populli të tërë, të një vendi që meriton shumë më shumë se çfarë historia i ka dhuruar deri tani. E kam fjalën për klasën politike që Shqipëria ka pasur dhe vazhdon të ketë në këto vite të vështira dhe të gjata të tranzicionit.
Klasa politike shqiptare, pa bërë dallim ideologjik, sepse kanë të njëjtën fizionomi, që nga rrëzimi i Murit të Berlinit deri sot, me aksionet e saja të pamatura mbanë përgjithësi jo vetëm për mos Integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian, por edhe për gjendjen demokratike, politike dhe sociale që shqiptarët kanë dhe vazhdojnë të përjetojnë në mënyrë krejt të padrejtë. Pa përmendur ngjarjet e të kaluarës që kanë ndodhur në Shqipëri, të cilat shpresojmë t’i harrojmë dhe të mos përsëriten më, klasa politike shqiptare vazhdon t’i bëj keq shoqërisë shqiptare, vazhdon të qëndrojë shumë larg saj si dhe të veprojë kundër interesave të saj.
Le të përshkruajmë pak situatën aktuale të politikës shqiptare: Opozita bën ultimatume dhe kërkon me çdo kusht që të rihapen kutitë e votimeve, kurse Pozita duke ju referuar sistemit juridik që Shqipëria ka, justifikon mos hapjen e kutive. Me pak fjalë, kutitë janë bërë “molla e sherrit” për klasën politike, dhe shenja e një kaosi dhe i një mjerimi të afërt për qytetarët e thjeshtë. A nuk është absurde që pas 20 vitesh përpjekjesh për demokraci, Opozita aktuale akoma përdor ultimatume që i drejtohen Pozitës dhe institucioneve të Shtetit? Ultimatumet në fillimin e shekullit të kaluar përdëroreshin kryesisht në marrëdhënie ndërkombëtare si dhe në ato vende, ku forcat e reja politike me karakter dhe ideologji totalitare ju bënin ultimatume dhe kërcënime institucioneve të shtetit derisa t’i përmbysnin realisht ato, për t’i rindërtuar nga e para sipas vizioneve dhe ideologjive të tyre. Në nivel ndërkombëtarë, mjafton të përmendin ultimatumin që Austro-Hungaria i dha Serbisë pas vrasjes së Dukës. Ky ultimatum, shënon praktikisht pretekstin e fillimit të luftës së I botërore. Gjithashtu, për sa u përket fenomeneve të lëvizjeve me karakter autoritar dhe totalitar që zhvillohen brenda një shteti, mjafton të përmendin lëvizjet dhe ultimatumet që Hitleri dhe Partia Naziste që ai përfaqësonte, u drejtonte në mënyrë konstante institucioneve të shtetit gjerman, derisa ai erdhi në pushtet në 1933. Apo lëvizjet dhe ultimatumet që Musolini dhe Partia Fashiste, u drejtonte institucioneve të shtetit italian derisa realizoj në 1922 marshimin në Romë. Pra, ultimatumet si në nivel ndërkombëtarë ashtu edhe në aksionet e mbrëmshme të shoqërisë të një shteti, nuk kërkojnë ose presin zgjidhjen konsensuale nëpërmjet mekanizmave institucionale, por janë thjeshtë pauza që presin realizimin e aksioneve të njëanshme. Në rastin e Austro-Hungarisë kundrejt Serbisë, nuk kishte zgjidhje alternative dhe më të mirë për Serbinë, sepse nëse pranonte kushtet e ultimatumit ajo kthehej de fakto e turpëruar dhe e përulur vasale e Austro-Hungarisë, por nëse nuk pranonte ajo do të përballej në luftë, ku do të dilte sigurisht e humbur (ashtu siç ndodhi), por me nder dhe me sakrificë. Ndërsa, në rastin e Italisë dhe Gjermanisë, qëllimet e Musolinit dhe Hitlerit ishin me çdo kusht dhe me çdo mjet të shkatërronin institucionet ekzistuese që ishin një pengesë për aspiratat e tyre politike dhe t’i rindërtonin ato sipas ideologjisë së tyre për t’i kthyer krejtësisht nën shërbimin e interesave të tyre. Pra, ultimatumet që ka përdorur dhe po përdor Opozita aktuale, janë jashtë kohe, sepse demokracia ndërtohet nëpërmjet diskutimeve, marrëveshjeve dhe konsultimeve. Ultimatumet i përkasin një epoke tjetër, të cilët shqiptarët nuk e dëshirojnë më.
Ne shqiptarët, nuk jemi në gjendje lufte, nuk duam të ndërtojmë një Musolin tjetër apo një Hitler të çmendur që të vihet në krye të shoqërisë sonë. Ka ikur koha e marshimeve në rrugë, ka ikur koha, ku shumë ngjarje të së kaluar mund të ripërsëriten në të tashmen. Demokracia edhe në Polis, kishte një fazë të shkurtër që bëhej në rrugë derisa të zgjidheshin më të mirët dhe më virtuozët. Pasi mbaronte ky proces, ajo zhvillohej dhe realizohej në Asamblenë e qytetarëve. Prandaj, nëse Opozita aktuale ka ide, ose kërkon të kundërshtoj aksionet e Pozitës, duhet të shkoj në Parlament. Ajo duhet të shkoj në Parlament, sepse ajo përqindje e elektoratit që i ka besuar përfaqësimin nëpërmjet ushtrimit të votës, ndjehet me pa të drejtë e përjashtuar nga çdo lloj forme vendimmarrje në të gjitha nivelet institucionale.
Pra, për Opozitën është obligim demokratik dhe premtim elektoral që ajo të rikthehet në Parlament për të përfaqësuar zërin e votuesve të saj. “Molla e sherrit” siç kërkon më forcë Opozita, janë kutitë e votimit, që kërkon të rihapen dhe të rinumërohen. Të gjithë ne qytetarët e thjeshtë e dimë se si zhvillohen zgjedhjet në Shqipëri, nga të dyja krahët e klasës politike bëhet gjithçka demokratike dhe jodemokratike për të pasur një votë më shumë. Prandaj, duke analizuar të gjitha zgjedhjet që janë zhvilluar në këto 20 vite, nuk mund të themi se në Shqipëri kanë qenë plotësisht demokratike, por mund të themi se këto të fundit kanë qenë ndër më të mirat dhe më të pranueshmet.
Opozita aktuale po zbaton zgjedhjet e humbësit, që nuk donë të pranoj se me të vertete ka humbur. Po nëse nga këto zgjedhje Opozita do të kishte dalë fituese si do të kishte vepruar? Jam i sigurt që jo vetëm nuk do të kishte qenë e gatshme të hapte kutitë, por do të kishte bërtitur me të madhe ditë e natë duke thënë se zgjedhjet ishin shumë demokratike dhe i plotësuan të gjitha standardet. Po me të njëjtën mënyrë do të kishte vepruar edhe Pozita aktuale, e cila nëse do të ishte shpallur humbëse, do të kishte qëndruar ditë e natë tek sheshi për të kërkuar përsëritjen e zgjedhjeve, rihapjen e kutive të votimit. Pozita aktuale, duke pranuar realitetin e demokracisë shqiptare, ka edhe ajo përgjegjësitë e veta, sepse jo vetëm duhet t’i bëj thirrje Opozitës për t’u kthyer në Parlament, por duhet të përpiqet konkretisht për të krijuar një terren me një konsensus më të madh politik. Gjithashtu, mos të harrojmë se Pozita që përfaqëson në të njëjtën kohë institucionet e ka për detyrë t’i mbroj ato me çdo kusht nga çdo lloj forme rreziku jodemokratik.
Megjithatë, mendoni pak dhe bëhuni të sinqertë se si mund të pranoj Bashkimi Evropian të bëj liberalizimin e vizave për Shqipërinë, në një situatë politike, ku Opozita bën ultimatume (për luftë) dhe nuk pranon të kthehet në Parlament, që kërkon të hapen kutitë e votimit duke pretenduar se demokracia është shkelur (se si bëhen votimet në Shqipëri të gjithë e dimë dhe për këtë të dyja kahet politike mbajnë përgjithësi).
Fatkeqësisht ne shqiptarët, kemi një klasë politike (qytetarë që mbajnë veshur mantelin e pushtetit) që janë shumë larg vizioneve të Bashkimit Evropian, që janë shumë larg demokracisë së vërtetë, që janë shumë larg interesave dhe vizioneve të qytetarëve të thjeshtë.
A nuk është qesharake që vende të tjera Ballkanike që sapo kanë dalë nga lufta, që nuk mbrojnë të drejtat e komuniteteve dhe minoriteteve, që kanë popullsi shumë më pak të integruar në Evropë se sa Shqiptarët, të përfitojnë më parë se sa ne liberalizimin e vizave. Nuk jam kundër që edhe ata e kanë realizuar këtë proces, por më vjen shumë keq dhe nuk arrij ta pranoj, që akoma sot, pas 20 vitesh tranzicion, ne shqiptarët vazhdojmë të jemi peng i aksioneve të gabuara të klasës politike.
Është një situatë mjaft e vështirë ajo që po kalon shoqëria shqiptare për faj të klasës politike. Prandaj, ka ardhur momenti që qytetarët e thjeshtë të reflektojnë duke menduar se nëse duhet të vazhdojnë t’i besoj kësaj klase politike që kemi, apo të kërkojnë një klase me personazhe të reja, që vijnë nga rinia e shkolluar në universitet më të mira perëndimore, e cila nuk kanë asgjë të përbashkët me personazhet aktuale. Gjithashtu, vetë klasa politike duhet të reflektoj, duke u përpjekur me qenë sa më afër qytetarëve, halleve, problemeve dhe aspiratave të tyre. Nëse, nuk reflektojmë në këto momente, duke zgjedhur rrugën e duhur me aksione të drejta, rrezikojmë të mbetemi për një kohë të gjatë larg portës që na fut në Bashkimin Evropian dhe kjo do të na kushtonte shumë për sfidat e të ardhmes.

L’Indipendenza dell’Albania

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Thu, 03 Dec 2009 12:28:00 +0000

Dr. Alban Daci

In questo materiale , ho messo alcuni articoli pubblicati dal quotidiano italiano “IL SECOLO XIX” durante il mese di novembre dell’anno 1912 dedicati all’Indipendenza dell’Albania. Agli articoli raccolti in questo materiale è rispettato cento per cento l’autenticità, compresi anche gli errori grammatici. Tutti gli articoli del giornale italiano “IL SECOLO XIX” scritti in epoca e raccolti in questo materiale sotto il titolo “28 novembre 1912, il giorno dell’Indipendenza dell’Albania” sono scavati personalmente da me dagli archivi della Biblioteca Universitaria di Genova. La curiosità di sapere l’opinione degli altri sui nostri momenti di grande valore storica e nazionale mi ha spinto di fare questo lavoro.
Tutti i diritti sono riservati. Nessuna parte di questa pubblicazione può essere fotocopiata, riprodotta, archiviata, memorizzata o trasmessa in qualsiasi forma o mezzo – elettronico, meccanico, reprografico, digitale, se non i termini previsti dalla legge che tutela il Diritto d’Autore.

28 novembre 1912, il giorno
dell’Indipendenza dell’Albania

L’autonomia dell’Albania
Una questione di diritto
Giovedì, 14 novembre 1912

Il discorso pronunciato a Fucechio dall’on Buicciardini è commentato a Montecitorio molto favorevolmente. Le sue parole sono saggi e giuste. La pari della Grecia, della Bulgaria, della Serbia e del Montenegro, l’Albania ha tutto il diritto di rivendicare anch’essa la sua libertà e la sua indipendenza e deve rivendicarle.
I quattro popoli balcanici, però hanno ragione di ricordare e notare che l’Albania è abitata da due milioni e mezzo di musulmani e da mezzo milione di cristiani, fu sempre uno dei baluardi della denominazione turca, tanto vero, che mentre prima della guerra gli albanesi erano tutti in armi contro Costantinopoli per ottenere l’autonomia, scoppiato la guerra essi diressero le stesi armi contro gli eserciti alleati, quali nuovi invasori.
Ciò nonostante anche l’Albania ha pieno diritto di affrancarsi da ogni dominio e pieno diritto al proprio riscatto.
L’Europa non può disintegrarsi della sua sorte e l’Italia porterà certamente nella questione il suo concorso efficace nelle questioni, con pieno gradimento degli Stati balcanici alleati «Perché la Serbia, una volta che avrà ottenuto - come infine otterrà – il suo sbocco sul mare» conversare – ne converranno gli altri alleati – che anche l’Albania ha diritto di essere rispettata per gli stessi principi di nazionalità in base ai quali essi costituriscono la loro alleanza.

L’infelice Albania
L’ appello e protesta della colonia
di Piano dei Greci
Il 17 novembre 1912

Il sindaco di Piano dei Greci, a nome del comitato albanese, ha diramato la seguente protesta.
La colonia albanese di Piano dei Greci in Provincia di Palermo dopo circa cinque secoli di vita nelle ospitali terre italiane, pur seguendo le sorti della grande patria Italiana attraverso il suo camino di doloro e di gloria, non ha dimenticato la sua patria di origine l’infelice Albania.
Essa mantiene ancora i costumi , le tradizioni, il rito greco e la lingua di origine, e non poco ha contribuito con i suoi della lingua albanese.

Un vibrato proclama
degli albanesi d’Italia
Il 28 novembre 1912

I 30 comuni albanesi d’Italia pubblicarono un vibrato proclama in cui dicono:
- l’Albania deve essere lasciata agli albanesi. Se qualcuno aspira al possesso delle montagne Skiptare, sappia che gli albanesi, seppure sparsi nel mondo, sono uniti da un incorruttibile vincolo di sangue e che nessun indizio di pace completo sarà possibile nei Balcani se prima non sia riconosciuto la nazionalità albanese, libera e indipendente entro i confini che i suoi secolari diritti e le sacre regioni etniche la assegnano.
Invitiamo il governo e il popolo d’Italia, per la cui libertà gli albanesi non risparmiarono né la vita né gli averi, a impedire che si compio una tanto ingiustizia.

Pro Albania
L’Albania agli albanesi
Giovedì, 28 novembre 1912

Il personale dirigente ed i professori del collegio italo-albanese di San Demetrio Corona, che fu in ogni tempo focolare di libertà e santuario di aspirazioni di indipendenza per la Patria albanese, inviarono ai giornali un telegramma chiedendo di appoggiare la protesta solenne contro l’eventuale spartizione del territorio albanese, atto inqualificabile e contrario al diritto delle genti.
Gli albanesi fanno bene a gettare l’allarme. Ma loro Patria e sotto la protezione delle potenze e nessun pericolo corre.
Perché se è scaro il grido: I Balcani ai popoli balcanici. Sacro altrettanto è il grido: l’Albania degli albanesi!

L’indipendenza albanese
proclamata a Durazzo
29 novembre 1912

LONDRA 28- S. Telegrafano da Durazzo al “Daily Telegraph” in data 27, ore 4.50 pomeridiane.
La bandiera nazionale albanese è stata innalzata senza cerimonie sugli edifici del governo.
È stata data ai funzionari la facoltà di scegliere fra l’accettazione del nuovo regime e la partenza.
Delle fortezze sono state abbassate tutte le bandiere turche. La bandiera albanese ha un’aquila nera su sfondo rosso.
Questa formazione del Daily Telegraph è confermata da Costantinopoli col seguente telegramma ufficiale.
COSTANTINOPOLI 28- Ufficiale - I capi albanesi hanno proclamato l’autonomia dell’Albania.

Ismail Kemal bey ed altri 80
capi inviati a Vallona

Vallona 28- S- È giunto Ismail Kemal bey ed ha fatto visita ai consoli d’Italia e di Austro – Ungheria. Si annuncia che oggi l’Assemblea proclamerà qui l’indipendenza e la neutralità dell’Albania, costituendo un governo provvisorio e inalberando la bandiera albanese.
Una commissione sarò inviato, al più presto ai governi europei, comunicando quello italiano per chiedere il riconoscimento dell’Albania. I delegati albanesi fin qui giunti sono 80, se ne attendono altri, fra cui Isa Boletinaz con forze armate.
Si assicuro che Ismail Kemal bey, nel colloquio avuto con i consoli d’Italia e d’Austro – Ungheria abbia rilevato che l’indipendenza dell’Albania si basa sul principio dell’integrità territoriale e della neutralità dell’Albania confida sulla benevolenza di tutte le potenze e sull’appoggio dell’Italia e dell’Austro – Ungheria.

Per l’indipendenza albanese
L’Assemblea Nazionale
Chiede il riconoscimento dell’Albania
Il 20 novembre 1912

Un telegramma all’on. Di San Giuliano
Vallona 29- S- Il presidente del governo provvisorio Ismail Kemal bey ha inviato al ministro degli esteri d’Italia, on. Di San Giuliano il seguente telegramma.
L’Assemblea nazionale, composto di delegati di tutte le contrade albanesi senza distinzione di religione, riunì oggi nella città di Vallona ha proclamato l’indipendenza politica dell’Albania e costituito un governo provvisorio incaricato di difendere il diritto dell’esistenza del popolo albanese, minacciato dall’esercito serbo, e di liberare sua nazione dall’invasione degli eserciti degli alleati.
Essendo a cognizione di V.E quanto precede la l’onore di pregare il governo di S.M. il Re di voler riconoscere questo cambiamento di vita politica della nazione albanese. Gli albanesi entrati nella famiglia dei popoli orientali di cui sono orgogliosi di essere primogeniti, e non avendo che il solo unico scopo di vivere in pace con tutti gli stati alleati e divenire un elemento di equilibrio sono convinti che il mondo civile, accorderanno loro benevola accoglienza, proteggendoli contro qualsiasi attentato alla loro esistenza del loro territorio.

I particolari dello sbarco a Durazzo
di Ismail Kemal bey
A bordo il «Brunn»

Roma 29 – S.T. La «tribuna» ha da Corfù i seguenti particolari interno allo sbarco a Durazzo di Ismail Kemal bey – il 18 corrente parti da Trieste il piroscafo del Lloyd austriaco «Brunn» con a bordo vari passeggeri, fra i quali Ismail Kemal bey accompagnato dal suo seguito.
Il piroscafo invece di andare direttamente a Brindisi cambiò rotta e prosegue per Durazzo. Allorché fu in porto quale prese posto Kemal che portava fra l’altro dieci cassette ben confezionate e suggellate, che erano molto piccole per contenere armi e munizioni.
Persona in grado di sapere assicurare che le dieci cassette contenevano oro.
Il piroscafo «Brunn» scambiati alcuni segnali con lo stazionario austriaco dhe si trova ancorato nelle acque di Durazzo, riparti alla volta di Brindisi. Giunsero dopo nel porto di Durazzo due torpediniere greche nell’interno di far prigioniero Ismail Kemal bey, ma arrivarono troppo tardi.
Sulla banchina si trovava a ricevere il capo albanese il kaimakan, che un atto di rispetto e di omaggio aveva fatto schierare sul porto 80 soldato disarmati.
Dopo poche ore Kemal adunò alcuni capi albanesi della sua venuta a Vallona per proclamare l’indipendenza albanese.

L’indipendenza dell’Albania
Il governo provvisorio
Una garanzia per l’equilibrio
Dell’Adriatico
Il 1 dicembre 1912

Roma, 30 – S.T. A proposito dei recenti avvenimenti svoltesi in Albania il Popolo Romano scrive:
La nota saliente delle ultime 24 ore è la proclamazione fatta a Vallona, dell’indipendenza completa dell’Albania e la costituzione del relativo governo provvisorio che ha proclamato la neutralità territoriale e libertà religiose affermandola nella partecipazione fatta alle potenze per l’indipendenza dandone una prova nella sua stessa costituzione. Infatti, mentre il presidente Kemal bey è musulmano, il vice-presidente e il segretario sono cattolici. Non è dunque esatto che sorga uno stato musulmano, bensì uno stato sulla base del principio di nazionalità e di libertà religiosa, dove posso trovare le maggiori garanzie cattolici, ortodossi e musulmani. La neutralità territoriali è affermato nell’indirizzo inviato ai governi delle grandi potenze in cui, a proposito dell’avvenuto occupazione di Durazzo e di Elassona da parte delle truppe alleate, si avverte che il governo provvisorio non intende opporsi con le armi, poiché, proclamato la neutralità dell’Albania, spetta alle potenze di garantire la neutralità stessa. Siamo lieti di questa soluzione provvisorio fuori di ogni competizione mentre mira di garantire l’equilibrio attuale dell’Adriatico da qualunque pericolo presente e futuro.

Ismail Kemal bey

Dobbiamo salutare con sincera soddisfazione la nascita di un nuovo stato albanese, avvenuto per opera di un Dieta che era presieduto da Kemal bey, un uomo che in passato si mostrò sempre animato da sentimenti di viva amicizia per l’Italia e che tentò a più riprese di guadagnare il governo italiano alla causa della riscossa albanese.
Anche adesso, il primo atto di Ismail Kemal bey, proclamato presidente del governo provvisorio albanese, fu quello di inviare al nostro ministro degli esteri un telegramma chiedente il riconoscimento nostro della proclamata autonomia albanese. Il telegramma chiede anzi di più poiché attraverso la domanda d’appoggio fatta all’Italia, viene a proporre quasi al nostro governo al tutela della nuova Albania.
Questa domanda è tanto più significante in quanto che contemporaneamente alla notizia che gli albanesi hanno proclamato la propria indipendenza, giunge l’altra che annunzia la marcia dei serbi su Durazzo. La questione albanese entra cosi nella sua fese acuta e in queste condizioni, l’iniziativa di Sir Grey – d’una riunione degli ambasciatori – ha un forte argomento d’opportunità da far valere presso le cancellerie. I governi affidano delle conferenze, perché in esse possono sorgere o risorgere pericolose questioni latenti o sopite: ma quando il pericolo è già alle porte, anche una conferenza può servire al mantenimento della pace.
Per tornare a Ismail Kemal bey che oltre alla presidenza del gabinetto assume anche il portafoglio degli esteri, diremo che da molti armi egli è riconosciuto come il legittimo rappresentante della causa albanese presso i gabinetti europei.
Da giovane fu governatore a Costanza quando questa città era turca: fu poi governatore a Tripoli ma sospettato di liberalismo sotto Abdul - Hamidi fuggi e visse esule a Londra, a Roma, a Napoli, a Parigi, a Bucarest. Tornò a Costantinopoli dopo la rivoluzione e si messe a capo dei decentralisti facendo opposizioni ai Giovani Turchi.
Il ministro delle finanze sarà probabilmente Nasif pascià della nota famiglia albanese dei Brioni. Il ministro dell’istruzione sarà assunto dal pubblicista Luigi Guracuchi, figlio di un console italiano di nazionalità albanese a Scutari. Al famoso capobanda Issa Boletinaz sarà provvisoriamente affidata la cura dell’esercito. Non si conosce ancora il nome del ministro dell’interno.

Il nuovo Console a Durazzo

Il nuovo Console italiano a Durazzo cav. Dott. Giovanni Dolfin prende a possesso della sua nuova destinazione in momento storico per l’Albania. Egli è salpato infatti da Ancona per Durazzo, col piroscafo “Caprera” ieri l’altro a ventiquattrore di distanza dalla proclamazione dell’indipendenza albanese fatta contemporaneamente a Durazzo e a Vallona. L’ora presente, grave ancora di conflitti e di insolute questioni, rende arduo il compito di questo rappresentante del governo italiano in Albania. La proclamazione dell’indipendenza è un fatto che senza dubbio risponde cosi alle direttive della nostra politica ufficiale come alle vedute dell’opinione italiana. Ma accanto a questo fatto un altro se ne verifica contemporaneamente ed è l’iniziativa di Sir Grey per una riunione d’ambasciatori di Potenze. Si va dunque verso la conferenza ed è certo che se questa avverrà, la questione albanese, proclamazione d’autonomia compresa verrà sottoposta a un esame più tranquillo. Che cosa ne risulterà? L’Italia dovrà sostenere nella probabile conferenza interessi propri legati alla organizzazione interna dello stato albanese e alla sistemazione definitiva dei suoi rapporti internazionali. Questioni gravissima poiché dalla loro soluzione dipenderà se l’Albania verrà a essere indipendente di fatto oltre che di nome. L’Italia vuole per l’Albania una indipendenza vera ed effettiva e non soltanto nominale e a ottenere questo dovrà mirare prossimamente la sua azione diplomatica confortata dalla collaborazione che dovrà essere efficace e potrà essere preziosa del nuovo rappresentate dell’Italia a Durazzo, il console Dolfin.

Shoqëri jo reale me njerëz real

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 30 Oct 2009 11:24:00 +0000

Dr. Alban Daci

Botuar tek Gazeta Tema

03.11.2009

Ndodhesha për darkë tek një mik i imi diku në një qytetet të Italisë, i cili në fillim të viteve 90-të, për shkak të vështirësive të shumta që po kalonte familja e tij ashtu si shumë familje të tjera shqiptare, vendos të marrë rrugën për një jetë më të mirë, për të ndërtuar një të ardhme më të qetë, të sigurt dhe më normale. Familja e mikut tim, është një familje e nderuar, me një trashëgimi të mirë intelektuale dhe me formim edukues për tu marrë shembull nga shumë familje të tjera. Ai bashkë me anëtarët e familjes së tij, pas një periudhe me sakrifica dhe sfida të mëdha, tashmë është plotësisht i integruar në shoqërinë italiane. Ai vetë punon në një firmë serioze ndërtimi, ku të gjithë koleget kanë një respekt të veçantë për të. Ai është një person shumë i sjellshëm, sepse përshëndet këdo; është human, sepse ndihmon këdo që gjendet në vështirësi. Nusja e tij, është një njeri i mrekullueshëm, edhe ajo është plotësisht e integruar në shoqërinë italiane, punon me ndershmëri si dhe tashmë ka filluar një shkollë dy vjeçare për tu bërë estetiste. Ndërsa dy vajzat studiojnë në shkollë dhe dallohen për sjellje shembullore dhe për rezultate të larta në mësime.
Pse bëra këtë parantezë duke marr si shembull këtë familje të mrekullueshme, që ka ardhur në Itali nga një zonë e Shqipërisë me probleme serioze ekonomik të trashguara ndër vite, ku breza të ndryshëm politikanësh nga të dyja anët e spektrit politik kanë ardhur dhe kanë ikur pa bërë asgjë? Sepse, në darkë, duke ndjekur misionet e lajmeve në televizionet shqiptare, dëgjojmë një histori që jo vetëm na shokoj, por na futi në një reflektim të thellë njerëzore. Skandali, kishte të bënte, me një rast të zbuluar diku në një fshat të Dibrës, ku për një periudhe prej 20 vjetësh, babai me justifikimin se vajzat e tija kanë probleme të rënda mendore i ka mbajtur të lidhura me zinxhir, sikur të ishin qenë të dënuar nga padroni i tyre.
Shumë herë kam shkruar, ku vëmendjen time e kam përqendruar në realitete njerëzore që ne i kemi të pranishme çdo ditë, por për faktin, se ato janë larg portës dhe oborri tonë, nuk na intereson t’i tregojmë, t’i bëjmë publike si dhe të përpiqemi t’i ndryshojmë nga të papranueshëm dhe të mjerueshëm, në normal dhe të pranueshëm.
Në fillim, me të drejtë trajtova si shembull familjen e mikut tim, e cila për koincidencë edhe ajo është nga Dibra, por që nuk ka asnjë gjë të përbashkët me rastin e skandalit televiziv, ku babai trajton në mënyrë çnjerëzore për 20 vjet vajzat e tija, për faktin se ata kanë probleme mendore.
Nëse njohim mirë realitetin e këtyre zonave të thella të Shqipërisë, mund të themi se deri diku, këto dy familje që i kemi marrë si shembuj të dy ekstremeve të një realiteti human, mund të themi se: ato në origjinë kanë të përbashkët mjerimin dhe braktisjen e institucioneve që i ka shoqëruar për dekada e dekada me radhë. Për ta kuptuar më mirë, se për çfarë mjerimi e kam fjalën, do ju jap shembuj që i kam inspektuar drejtpërdrejt në terren. Në shumë fshatra, ka familje që jetojnë jo vetëm nën mesataren e pranuar, por në një mjerim të thellë. Shumë prej këtyre familjeve, nuk kanë asnjë lloj të ardhurash mujore, sepse nuk posedojnë prona (Nëse i posedojnë, nuk mund të garantojnë prodhime bujqësore, sepse nuk kanë ujë për t’i vaditur, nuk kanë mjete për t’i punuar etj) dhe nuk kanë asnjë lloj profesioni apo zanati për të siguruar punë.
Gjithashtu, nuk kanë të garantuar edhe mbështetjen e institucioneve lokale dhe qendrore. Ekziston, përkrahja sociale për familjet nën nevojë, e cila administrohet dhe shpërndahet nga Komunat. Por, për shkak të korrupsionit të thellë që i ka kapur për fyti Komunat, marrin asistencë sociale familjet që nuk kanë nevojë, por që janë ndoshta të afërt me përfaqësuesit e Komunave, dhe nuk marrin ose marrin shuma qesharake, familjet që me të vërtetë kanë nevojë, por që nuk kanë asnjë të njohur apo familjarë që punon në Komunë. Po ju tregoj një histori të vërtetë: në një fshat të një komune të Dibrës, shkon kryefamiljari i një familje të varfër për të tërhequr asistencën e tij sociale dhe punonjësi i Komunës i thotë, se për këtë muaj të takojnë vetëm 2000 mijë lekë të vjetra. Fshatari, i thotë, se kjo shumë nuk kryen asnjë hall. Prandaj, po t’i jap prap ty që të pish një kafe, sepse ndoshta nuk ke!
Rastet e abuzimit të kësaj natyre, në këto fshatra kanë ndodhur gjatë dy dekadave të fundit dhe vazhdojnë të ndodhin edhe sot, në qetësin absolute, duke mos e çarë kokën as për përgjithësinë morale dhe ligjore, përderisa sa janë persona që punojnë në hapësirën publike me qellim për të ndjekur dhe mbrojtur të drejtën e përbashkët të gjithë banorëve. Politikanët e nivelit lokal dhe qendrore, kujtohen se në këto zona ka njerëz që jetojnë në kushtet e një braktisje të madhe dhe të një mjerimi migjenian, vetëm kur kanë për të bërë fushata dhe për siguruar votat. Sapo mbyllet tregu i votave, mbyllet edhe mundësia për të realizuar premtimet false që politikanët kanë bërë. Është për të ardhur keq, se si këto bashkëqytetarët tonë, këto njerëz si ne, nuk kanë kushtet më minimale të jetesës, sepse Shteti i ka harruar plotësisht, duke i braktisur në një realitet absurd të pa imagjinueshëm dhe të pa krahasueshëm me asnjë realitet tjetër normal jetësor.
Realiteti i këtyre zonave ka edhe shumë elementë të tjerë, të cilat ndoshta do t’i zbulojmë çdo e ditë e nga pak përmes skandaleve ditore. Përse do të ndodh kjo? Sepse, në këto 20 vitet e fundit, politika shqiptare nuk ka bërë asgjë për këto zona. Në këto 20 vitet e fundi, fshatrat e zonave të thella malore, për shkak të migrimit të brendshëm (Personat me formimin më të mirë akademik, profesional dhe intelektual, për një jetë më të mirë janë larguar o në drejtim të Shqipërisë së mesme ose kanë vendosur të emigrojnë jashtë vendit) dhe për shkak të vështirësive ekonomike, kanë prodhuar le të themi breza të tërë rinjsh pa formim elementarë shkollorë.
Pjesa më e madhe e të rinjve, të gjinisë mashkullore, sapo mbarojnë klasën e nëntë, duke mos pasur asnjë bazë ekonomike për të vazhduar më tej si dhe duke mos parë asnjë të ardhme në vendin e tyre, marrin rrugën e emigrimit, kurse vajzat, sapo mbaroj klasën e nëntë, për shkak të fanatizmit të prindërve të tyre, të arsyeve ekonomike, braktisin shkollën dhe mbyllen në shtëpi, derisa “fati” në një moshë shumë të re, do ju jap mundësinë të gjejnë një burrë, të martohen dhe shpejt e shpejt të bëjnë edhe fëmijë.
Në disa fshatra, gruaja akoma konsiderohet si një qenie që duhet të qëndrojë me “macen te vatra”, duhet të zbatoj urdhra, duhet vetëm të punoj për fëmijët, burrin, familjen, duhet të punoj dhe nuk duhet të bëj zë, ka të drejtë të zbatoj urdhra dhe nuk duhet të guxoj të kërkoj të drejta. Në këto fshatra, historikisht është zbatuar ligji kanunor, se gruaja duhet të përdoret si kafshë shtëpiake, duhet të ngarkohet me ngarkesë sikur të ishte kalë, me pretekstin se burri e ka blerë, kur ka shkuar t’i marr dorën në shtëpinë e prindërve. Për të vërtetuar këto, mjafton që të kalosh qoftë edhe njëherë përmes këtyre fshatrave, dhe menjëherë do të jepet rasti të shikosh një grua të re apo të moshuar, që është e ngarkuar me jonxhë në shpinë dhe se duhet të bëj një orë udhë në këmbë e ngarkuar ashtu nga ara deri tek shtëpia.
Duke qenë se në këto 20 vitet e fundit nuk është investuar aspak në formim arsimorë të brezave të rinj, të cilët të pa shkolluar dhe të pa integruar, marrin si të vërtetë dhe si shembull për tu vënë në zbatim, rregullat e baballarëve të tyre, të cilët jetojnë me vizionet dhe mendimet e periudhës mesjetare. Të rinj e këtyre zonave, në këto rrethana, nuk munden të shkëputen nga realiteti i vjetruar që i rrethon, sepse ato nuk janë në kontakt me botën reale as përmes diturisë dhe as përmes kontaktit të drejtpërdrejt, ngaqë nuk kanë pasur mundësinë të lëvizin as edhe për pak për kohë për të shkuar në botën e qytetëruar, ku gruaja dhe burri janë të barabartë dhe së bashku bashkëpunojnë për një të ardhme të përbashkët. Shumë femra, të këtyre zonave, vuajnë dhunën e prindërve kur janë vajza dhe vuajnë ndoshta edhe dhunën çnjerëzore fizike të burrit, kur martohen. Në këto zona, të keqtrajtosh një grua bën pjesë në normalitet, në rregullin e shkruar, se burri mund t’i bëjë gjithçka gruas së tij dhe ajo nuk mund të gëzoj asnjë lloj të drejte mbi vetën e saj.
Aktualisht, nuk ka asnjë lloj organizmi qoftë qeveritar apo dhe jo qeveritar, që mund të marr në mbrojtje të drejtat e këtyre femrave, të cilat punojnë pa pushim, durojnë dhunën psikologjike dhe fizike të burrave të tyre, nuk gëzojnë asnjë të drejtë. Gjithashtu, vajzat nuk sigurojnë as mbrojtjen e prindërve, sepse ato për shkak të kodit të mbajtjes së fjalës dhe të respektimit të miqësisë, nuk mund ti mbrojnë vajzat e tyre edhe kur ato kanë plotësisht të drejtë.
Vajzat e këtyre fshatrave, në një moshë fare të re, kur ndoshta nuk janë as të vetëdijshme për hapat që po bëjnë, fejohen dhe martohen nga prindërit e tyre, pa pasur të drejtë të shfaqin asnjë lloj gjykimi qoftë pozitiv apo edhe negativ. Ato, duhet të pranojnë të martohen me persona që nuk i njohin, që nuk i kanë takuar asnjëherë me parë. Pra, edhe një ndër të drejtat themelore, siç është ajo që çdo person duhet ta ndërtoj jetën ashtu siç mendon dhe dëshiron vetë, i mohohet. Ka pasur raste, që maskarenj që kanë emigruar jashtë dhe që kanë bërë para në mënyra jo legjitime, paraqiten në familje të varfra për t’iu kërkuar dorën e vajzës, duke ju treguar shuma parash dhe makina luksoze. Prindërit e këtyre vajzave, duke qenë të paformuar dhe në varfëri, mashtrohen dhe ua besojnë vajzën. Maskarenjtë, për ta bërë sa më të besueshëm qëllimin e tyre, bëjnë dhe ceremoni martesore, dhe pastaj i marrin në Itali, me pretekstin se tashmë ajo është nusja e tyre dhe duhet të jetojnë bashkë, por në të vërtetë sapo i sjellin në Itali, i nxjerrin në rrugë për t’i shfrytëzuar si prostituta.
Rasti, i skandali të fundit, i cili për nga natyra është monstruoz, çnjerëzor, i papranueshëm, nuk është i rastësishëm dhe i izoluar, që mund të personifikohet vetëm me një vend apo zonë të Shqipërisë. Ky është një rast, i cili ve para përgjithësisë të gjithë sistemin tonë shoqëror që kemi ndërtuar gjatë kësaj periudhe. Ne kemi në Tiranë, njerëz pa profesion të mirëfilltë dhe pa të ardhura fikse dhe të deklaruar që lëvizin me makina të tipit Humer, BMV X6, Mercedez, ne kemi kryetar Komunash, që para se të zgjidheshin ishin njerëz normal, por pasi mbarojnë mandatin janë njerëz shumë të pasur, me makina luksoze, me shtëpi moderne. Nga ana tjetër, kemi intelektual të vërtetë që kanë mbaruar universitete, ushtrojnë profesionin e tyre prej vitesh, por që nuk kanë arritur të sigurojnë edhe një shtëpi. Kjo është shoqëria jo reale, por me njerëz real që ne kemi ndërtuar në këto dekada. Kjo është e vërtetë, sepse po të qëndrosh pranë një rruge në Shqipëri, shikon aq shumë makina luksoze sa të krijohet bindja, se e gjithë Shqipëria qenka kështu, dhe se të gjithë shqiptarët jetojnë si në parajsë. Kjo është shoqëria jo reale, sepse mjafton të largohesh vetëm pak orë më larg dhe para syve të shfaqen realitete që të ngrejnë përpjetë qimet e kokës.
Në këto realitete që shfaqen në horizontin tonë, shikon njerëz që jetojnë pa të ardhura minimale, shikon që femrat trajtohen akoma sikur të ishte kulmi i periudhës mesjetare, shikon njerëz që nuk kanë asnjë lloj forme integrimi në botën moderne, shikon njerëz që nuk kanë asnjë profesion dhe nuk besojnë tek e ardhmja që i pret. Këto janë njerëz real, që jetojnë në shoqërinë tonë, por që ne nuk i shikojmë ato, sepse ato janë jashtë oborrit tonë, jashtë jetës tonë. Këto njerëz janë real, sepse janë të prekshëm; janë real sepse ekzistojnë; janë real sepse përpiqen të jetojnë edhe pse larg një jete normale dhe të pranueshme. Ne duhet, të shkojmë t’i ndihmojmë, duhet të jemi të sinqertë dhe të ndershëm me ta, duhet t’i trajtojmë si qytetarë me drejta të plota, duhet ta përqendrojmë vëmendjen dhe forcën tonë që edhe ata të kenë mundësinë për të njohur progresin, lirinë individuale pa dallim seksi.
Ato kanë nevojë, për politikanë të përgjegjshëm, për një shoqëri aktive që ka për objektiv qenien njerëzore, të drejtat dhe dinjitetin e saj. Mendoj, se ka ardhur momenti t’i jap fund ndjenjës individualiste, e cila në këto dekada na fundosur në një realitet të vështirë njerëzor. Në rast se mendojmë vetëm për vetën tonë, atëherë shoqëria jonë në kompleks do të jetë shumë e vështirë dhe e egër në të njëjtën kohë, duke na krijuar vizione jo reale para syve tanë.

Sllavët e Maqedonisë

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 13 Oct 2009 09:21:00 +0000

Dr. Alban Daci

Sllavët e Maqedonisë, mes frikës dhe
shpresës

Në vitin 1974, u bënë disa reforma të rëndësishme në nivel kushtetues federal në Jugosllavi, të cilat kishin si objekt edhe minoritetet kombëtare. Përderisa këto reforma u realizuan në nivel kushtetues federal, atëherë prekën edhe Republikën e Maqedonisë, e cila ndryshoj preambulën e kushtetutës së saj, duke nënvizuar se shteti maqedonas ishte i popullit maqedonas dhe i minoriteteve shqiptare e turke.
Në 1989, republika maqedonase ishte seriozisht e shqetësuar për fatet e federatës Jugosllave, përderisa shpërbërja e saj do të rivendoste në qendër të vëmendjes “çështjen e Maqedonisë”, duke rindezur ambiciet ekspansive të Serbisë, Greqisë dhe Bulgarisë mbi territorin maqedonas. Kjo frikë i shtyu sllavët e Maqedonisë të ndryshonin përsëri preambulën e Kushtetutës në mënyrë të tillë që Maqedonia të transformohej në një shtet-nacional-etnik i popullit maqedonas.
Ndërsa, kushtetuta 1991-shit, vetëm në mënyrë të dukshme përcaktonte të ndërtonte një shtet civil, duke u siguruar minoriteteve barazi të plotë në cilësinë e qytetarit. Në fakt, preambula, vazhdonte të bënte referim tek shteti maqedonas si shtet i popullit maqedonas dhe ky afirmim jep efekte negative për shqiptarët, të cilën edhe njëherë pësojnë diskriminime themelore dhe të shumta.
Le të themi, se ky cikël reformash me natyrë kushtetuese e ka karakterizuar procesin e transformimit të shtetit të Maqedonisë në mënyrë jo të njëtrajtshme, ku herë ka pasur karakter reformues me tendenca demokratike, përfshirëse, bashkuese dhe herë ka bërë hapa pas, me natyrë regresive, diskriminuese dhe përjashtuese.
Nga shembujt që ndërmorëm më sipër, del se ecuria ciklike e Maqedonisë është e karakterizuar me ulje, ngritje, tendenca për të ecur përpara, nostalgjia për tu rikthyer mbrapa dhe kushtëzime për të qëndruar në vend numëro. Do të ishte e drejtë të analizonim se përse procesi transformues i Maqedonisë ka pasur këtë lloj cikli të paqëndrueshëm, jo të njëtrajtshëm dhe jo të sigurt?
Sipas analizës time për dy arsye: Së pari, sepse sllavët e Maqedonisë, duke pasur probleme me identitetin e tyre, sepse nuk e gjejnë vetën tek e kaluara historike (Nuk e kanë të qartë se nëse duhet të identifikohen në mënyrë virtuale me popullin antik maqedonas për të shpëtuar nga pretendimet e bullgarëve dhe serbëve, apo të identifikohen ashtu siç janë në të vërtetë, si vazhdimësi e sllavëve të Jugut, të cilët erdhën në Ballkan pas dyndjeve të tyre barbare. Pra, ata janë para dilemës: të paraqitemi siç jemi me të vërtetë me identitetin tonë, apo të shtiremi me çdo kusht sikur jemi të tjerë me identitetin e rremë.) dhe në të njëjtën kohë nuk kanë kurajën të ndërtojnë një të ardhme të re të ndryshme nga e kaluara e tyre.
Në këto rrethana, është rritur pasiguria dhe frika tek ndjenja tradicionale e sllavëve të Maqedonisë. Ato, duke mos pasur qartësi mbi identitetin e tyre, i kanë kultivuar vetës frikë për të vendosur se nëse jenë të hapur me popujt e tjerë që de fakto bashkëjetojnë - si për shembull shqiptarët (Kanë pasur në të kaluarën historike dhe në të njëjtën kohë kanë me projeksion për të ardhmen, identitetin e tyre të sigurt dhe mjaft të ndryshëm me të tjerët, sepse ai ka qëndruar i konservuar në kushtet natyrore edhe ka mbijetuar në momente të vështira të proceseve historike)- për të krijuar kushtet e një bashkëjetese reciproke dhe demokratike.
Pra, në një far mënyrë, sllavët e Maqedonisë, kanë pasur një frikë të madhe që të mësonin të vërtetën për botën që i rrethon, si dhe në të njëjtën kohë kanë pasur frikë se bota që i rrethon, do të mësonte të vërtetën e identitetit të tyre të brendshëm. Kështu, ata nuk patën guximin e mjaftueshëm për të pranuar realitetin e tyre dhe të popujve të tjerë si dhe të mposhtin frikën duke e zëvendësuar atë më bashkëjetesën e bazuar tek barazia, transparenca, dëshira për t’u integruar me çdo realitet tjetër kombëtar të bashkë-pranishëm në territorin e përbashkët.
Frika, vazhdon të jetë aq shumë e fortë tek sllavët e Maqedonisë, sa ata i konsiderojnë të gjithë qeniet e tjera njerëzore, por sidomos ato të Ballkanit, si armiq potencial, si njerëz të rrezikshëm që duan t’i sulmojnë nga momenti në moment për t’i eliminuar fizikisht. Për këtë arsye - ata - preferojnë izolimin, duke provokuar për shkak të frikës së brendshme, situata që mund të provokojnë një konflikt kundër të gjithëve, sepse të “gjithë” janë kundër tyre.
Së dyti, po të analizojmë më vëmendje del se: cikli i transformimit të shtetit maqedonas është realizuar kryesisht mbi bazën e reformave kushtetuese. Çdo do të thotë kjo? Maqedonia, ashtu si shumë vende të tjera të Ballkanit ka qenë në fillim një diktaturë komuniste, më pas socialiste dhe në hapat e para të pavarësisë, një vend në tranzicion, me probleme demokratike dhe me interesa politike që përfaqësohen nga grupe të ndryshme presioni në këtë vend.
Në këto rrethana, ndryshimet kushtetuese në këtë vend nuk janë bërë nga një konsensus i gjerë demokratik qytetarë, por nga vendimet e formës vertikale nga lartë poshtë, të bazuara në interesat e elitës politike, e cila ka në përbërjen e saja lobe dhe grupe presioni që përfaqësojnë interesat e një pakice që jo gjithmonë, për të mos thënë asnjëherë konçidojnë me interesat e gjera të qytetarëve të thjeshtë.
Prandaj, po të jemi më të kujdesshëm, mund të themi se: nuk ka ndonjë ngjashmëri mes sllavëve te Maqedonisë dhe elitës politike që i përfaqëson. Përderisa Maqedonia ka pasur një të kaluar aspak demokratike, elita politike e saj e ka justifikuar mos demokratizimin e vendit, mos garantimin e standardeve minimale të jetës së qytetarëve të saj, mos realizimin e reformave me politikë agresive nacionaliste, duke ju ushqyer qytetarëve frikën e ekzistencës së tyre. Ata, u kanë mbushur mendjen qytetarëve, se janë të rrethuar vetëm me armiq dhe për këtë fakt nuk mund të pranojnë bashkëjetesën me asnjë popull tjetër legjitim që bashkëjeton në një territor me ata.
Megjithatë, mendoj, se sllavët e Maqedonisë mund ta mposhtin frikën e tyre dhe mund të bashkëjetojnë në paqe duke respektuar edhe popujt e tjerë, vetëm nëse do të luftojnë për demokratizimin e vendit. Duhet të krijohet një brez i ri udhëheqësish që besojnë thellësisht tek respekti i popujve të tjerë, respektimi i çdo qytetari si qytetar i botës moderne, pa dallim feje, kombësie, race, seksi, bindje politike, orientimi kulturor.
Prania e asaj që për ata konsiderohet si diçka ndryshe, duhet të pranohet si një pasuri me shumë vlera integruese, prosperiteti dhe paqeje. Martin Luther King në një fjalim të tijin ndër të tjera thotë se: “Njeriu ka mësuar të notoj si peshqit, të fluturoj si zogjtë, por nuk ka mësuar të jetë i lirë”. Sllavët e Maqedonisë, duhet të jenë të bindur, se njerëzit kanë lindur për nga natyra të barabartë dhe për këtë arsye të drejtat e tyre themelore nuk mund të mohohen për asnjë lloj arsye. Prandaj, ata duhet të respektojnë çdo qytetarë pavarësish nga identiteti duke i garantuar të drejtat legjitime. Po arritën të bëjnë realitet një gjë të tillë, atëherë do ta kenë mposhtur frikën dhe do të keni ushqyer unin e tyre me shpresën për të ndërtuar të ardhmen mbi bazën e tolerancës dhe bashkëpunimit reciprokë.
Këtë punim nisur dhe nga titulli, dua ta mbyll me një citim që ka bërë Barack Obama (Çmimin Nobel për Paqen) në librin e tij “Guximi i shpresës” tek kapitulli “Raca”: “Natyrisht racizmi dhe ndjenjat e ksenofobisë kanë minuar disa herët idealin e Kushtetutës amerikane, se të gjithë qytetarët janë të barabartë përpara ligjit. Të fuqishmit dhe të privilegjuarit shpesh kanë shfrytëzuar ose kanë nxitur paragjykimin për interesat e tyre, por në duart e reformatorëve si: Harriet Tubman, Frederick Douglas, César Chavez, Martin Luther King, idealet e barazisë kanë gradualisht modeluar mënyrën tonë për të kuptuar vetveten, duke lejuar me i dhënë jetë një kombi multikulturor, që nuk gjen krahasim në asnjë vend tjetër të Botës”.

Shqiptarët dhe sllavët në «shtetin artificial»

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Thu, 08 Oct 2009 09:48:00 +0000

Dr. Alban Daci

Shqiptarët dhe sllavët në «shtetin artificial» të Maqedonisë

Principi që gjithmonë ka luajtur një rol vendimtarë në ndërtimin e shtetit është nacionalizmi. Në të vërtetë pak shtete janë me të vërtetë «shtete kombëtare», sepse popullsia e pjesës më të madhe të shteteve jo vetëm që është heterogjene, (përderisa kanë minoritete etnike domethënëse dhe shumë prej tyre janë qartësisht të ndara) por edhe për faktin se shpesh kufijtë e këtyre shteteve nuk konçidojnë me popullatat e posaçme etnike.
Gjithashtu brenda këtyre shteteve, ka qoftë etni ashtu edhe kombe. Disa nga këto etni kërkojnë të bëhen kombe të plotësuara me shtetin ose pa shtetin përbërës. Në disa raste të tjera, komunitetet etnike nuk janë të kënaqur të mbeten si të tillë, por kërkojnë të maksimizojnë influencën dhe privilegjet e tyre brenda një komuniteti më të gjerë politik ose shteti-nacional.
Maqedonia është «shtet artificial», sepse me të vërtetë ka një territor të përcaktuar, një popullsi dhe sovranitetin, të cilat janë elementët kryesor për të formuar një shtet modern, por realisht ajo është shtet multietnik i formuar mbi baza artificiale që mund të krahasohet fare mire me Jugosllavinë, me të vetmin ndryshim se Maqedoninë e krijuan dhe e njohën fuqitë e mëdha, ndërsa Jugosllavia në Paqen e Parisit 1919 u paraqit si fakt i kryer para fuqive të mëdha.
Maqedonia, aktualisht ka një popullsi, e cila përbëhet nga dy etni kryesore, shqiptarët dhe sllavët, të cilën kanë dhe përqindjet më të larta në përbërjen e popullsisë së këtij shteti. Në të vërtetë sllavët qenë më të privilegjuar që në periudhën e Jugosllavisë. Për rrjedhojë patën më shumë potenciale politike për krijimin e shtetit të ri maqedonas dhe në të njëjtën kohë, trashëguan me fanatizëm modelin e vjetër të Jugosllavisë, sepse vazhduan të mbanin të njëjtin qëndrim diskriminues dhe shtypës mbi shqiptarët, për t’i pasur gjithmonë nën kontroll dhe në izolim institucional, kulturor, ushtarak, politik, arsimor etj.
Sllavët e Maqedonisë, duke shfrytëzuar privilegjet që gëzonin si dhe situatën kaotike që po kalonte ish Jugosllavia, ku aksionet etnike dhe politike po krijonin precedentë të rrezikshëm në Ballkan dhe më gjerë, duke siguruar edhe garancinë autoriteteve ndërkombëtare, të cilët nuk dëshironin burime të reja konfliktesh në këtë rajon, arritën të krijonin Maqedoninë si «shtet artificial». Ato e reklamuat këtë hap në arenën ndërkombëtare duke deklaruar se kishin krijuar shtetin e vërtetë kombëtarë maqedonas.
Kjo nuk ishte e vërtetë, sepse kombi është një komunitet me ligje dhe institucione legale. Anëtarët e saj janë të lidhur nga një kod i përbashkët dhe kanë të njëjtat të drejta dhe detyrime. Pra, në linjë princip, ku nuk ka përjashtime në bazë të racës, të ngjyrës, gjuhës, besimit, moshës, seksit.
Shteti maqedonas, nuk mund ishte dhe as nuk mund të pretendohet se është shtet kombëtar. Ai ka qenë që në fillim «shtet artificial» dhe vazhdon të mbetet i tillë, sepse qytetarët e këtij shteti, kanë një kod të përbashkët që është bërë vetëm nga një etni përbërëse që është ajo sllave, e cila jo vetëm nuk ka bashkëpunuar me etnitë përbërëse të këtij shteti, por as nuk e ka zbatuar atë në mënyrë uniforme dhe të barabartë duke bërë dallime mbi kriterin e kombësisë.
Kjo do të thotë, se qytetarët e shtetit maqedonas nuk gëzonin të njëjtat të drejta dhe detyrime. Sllavët gëzonin të gjitha të drejtat e qytetarit modern, bile edhe më shumë, duke gëzuar edhe të drejtën për të shtypur, shfrytëzuar dhe diskriminuar shqiptarët, të cilët në kushtet e një robërimi mesjetar nuk mund të gëzonin as të drejtën themelore të natyrës, atë të qenit shqiptarë.
Kjo situatë krijoj një nënshtetësi të dyfishtë në këtë shtet, sepse sllavët jo vetëm ishin/janë qytetarë të dorës së parë në këtë shtet, por në të njëjtën kohë ishin/janë ata që duhet ta mbanin/mbajnë dhe ta riorganizonin ekonomikisht, politikisht, ushtarakisht shtetin maqedonas. Ndërsa shqiptarët ishin/janë nënshtetas të dorës së dytë, thjeshtë një numër qytetarësh që për fatin e keq të sllavëve përbënin/përbëjnë de fakto popullsinë e saj, por që nuk mund të kishin/kenë asnjë lloj roli shteti-formues dhe për rrjedhojë nuk mund të gëzonin/gëzojnë të drejtat e tyre legjitime.
Pra, në Maqedoni, nënshtetësia nuk shprehte/shpreh vëllazëri dhe solidaritet përmes një pjesëmarrje të përgjithshme sociale dhe politike, sepse vetëm ata që kishin/kanë të drejta të plota mund të merrnin pjesë dhe të vetmit që i gëzonin/gëzojnë plotësisht këto të drejta ishin/janë vetëm sllavët.
Gjithashtu një karakteristikë tjetër mjaft e rëndësishme për plotësuar kushtin e një shteti-kombëtar është bashkë-ndarja e një kulture të përbashkët. Kjo ripërcakton edhe njëherë faktin, se Maqedonia nuk është një shtet kombëtar, por një «shtet artificial», sepse nuk ka një kulturë unanime që funksionon mbi ndarjen e vlerave, miteve dhe simboleve të përbashkëta.
Maqedonia nuk është shtetet kombëtar me një komunitet kulturor të përbashkët, sepse qytetarët e saj nuk socializohen me një sistem besimesh uniform dhe të ndara bashkërisht, për shembull gjuha shqipe nuk gëzon të drejtën legjitime që të përdoret në institucionet publike të këtij shteti, bile ajo ndjehet fort e kërcënuar dhe censuruar nga sllavët, të cilët duan të krijojnë një imazh krejt të rremë, se në Maqedoni ka vetëm sllavë dhe prandaj duhet të flitet vetëm sllavisht.
Maqedonia, harron se Evropa, ku ajo dëshiron kaq shumë të anëtarësohet, vlerëson dhe respekton çdo lloj gjuhe të folur apo të shkruar. Prandaj ajo e ka detyrim ndërkombëtarë respektimin e gjuhës shqipe si gjuhë shtet-formuese. Në të kundërt vetë shqiptarët kanë të drejtë të rebelohen për respektimin e gjuhës së tyre, sepse kjo është një e drejtë themelore ndërkombëtare.
Shqiptarët, nuk duhet të reshtin duke e kërkuar këtë të drejtë derisa të gjej zbatim, sepse gjuha është ajo që identifikon një komb dhe e dallon atë nga të tjerët. Ju shqiptarë në Maqedoni, duhet të insistoni që gjuha juaj (shqipe) të bëhet me çdo kusht mbi baza ligjore (e garantuara në Kushtetutën e shtetit të Maqedonisë) bashkë me atë sllaven, gjuhë shtet-formuese.
Në këto kushte, shqiptarët, kanë dy mundësi për të rigjetur vetën e tyre me të drejta të plota në Maqedoni. Së pari, mund të pranojnë të qëndrojnë si komb shtet-formues bashkë me sllavët, por duke gëzuar të gjitha të drejtat që karakterizon një komb, duke u nisur që nga gjuha, kultura, tradita, politika (Pjesëmarrje të barabartë dhe të fuqishme në nivelet e larta të institucioneve drejtuese të shtetit), të kenë të drejtë pjesëmarrje duke zënë nivele të rëndësishme drejtuese edhe në elitën ushtarake të këtij shteti (Nëse Maqedonia, si shtet multietnik, pretendon të anëtarësohet në NATO, duke paraqitur një ushtri vetëm me sllavë, atëherë integrimi i saj, për fatin e keq edhe të shqiptarëve nuk ka për të ndodhur asnjëherë), të ketë të drejta të plota për promovimin dhe zhvillimin e ekonomisë së këtij shteti.
Si mund të realizohet kjo, përderisa deri tani nuk është bërë realitet? Kjo mund të realizohet me politizimin e shqiptarëve. Dikush mund të thotë, se nuk po paraqitni një risi, pasi shqiptarët e Maqedonisë janë të politizuar, sepse kanë partitë e tyre. Mendoj, se klasa politike shqiptare në Maqedoni, ka vepruar që nga fillimet e saj në mënyrë krejtësisht të gabuar, sepse ajo e ka bazuar veprimtarinë e saj duke bërë opozitë brenda llojit.
Realiteti politik i shqiptarëve të Maqedonisë- deri sa të realizoj të drejtat e plota të shqiptarëve që pretendon se i përfaqëson- duhet të jetë i bashkuar si një i vetëm dhe solid duke besuar se opozita vetme e tyre është realiteti politik i përfaqësuar nga sllavët, sepse këto të fundit kanë qenë/janë penguesit kryesor të aspiratave të tyre për liri. Nuk arrij ta kuptoj, se si njëra nga partitë shqiptare, vazhdon akoma të jetë në koalicion qeverisës pikërisht me ata që publikuan enciklopedinë duke ofenduar dhe diskriminuar në mënyrë zyrtare pikërisht shqiptarët.
Duke u nisur nga fakti se kjo parti shqiptare- e cila ka gëzuar pikërisht besimin e përfaqësimit nga qytetarët shqiptarë- vazhdon të qeverisë edhe pas skandalit të fundit që ka lidhje me botimin e enciklopedisë. Atëherë lind natyrshëm pyetja: interesat e kujt përfaqëson kjo parti dhe cili është qëllimi i saj në bashkëqeverisje, kur ajo në herë të parë mohon të drejtat e zgjedhësve të saj dhe në një farë mënyrë pranon t’i cenohet dhe t’i diskriminohet edhe identiteti i saj, përderisa edhe ajo është e përbërë me shqiptarë.
Gjëja e parë që duhet të kishte bërë kjo parti pas skandalit të enciklopedisë është se: ajo duhet të kishte dalë menjëherë nga ai koalicion qeverisës dhe duhet të kishte thirrur të gjithë qytetarët shqiptarë, të cilët janë në të njëjtën kohë votuesit e tyre për të dalë në tubime legjitime në mbrojtje të drejtave të tyre legjitime. Hapi i dytë, të gjitha subjektet politike shqiptare, duhet të lënë mënjanë egoizmat e vjetra për tu bashkuar të gjithë së bashku në mbrojtjet të identitetit të tyre shqiptarë.
Megjithatë, nëse realiteti aktual i politikës shqiptare në Maqedoni nuk është në gjendje apo nuk ka interesa të përbashkëta për të mbrojtur të drejtat legjitime të qytetarëve të tyre, nuk përbën fundin e botës, sepse vetë shqiptarët e Maqedonisë janë në gjendje të mbrojnë të drejtat e tyre.
Ato mund dhe duhet t’i mbrojnë të drejtat e tyre, duke bërë çdo ditë e çdo natë tubime masive dhe paqësore, derisa zëri i tyre të dëgjohet në gjithë botën. Aktualisht, shqiptarët në Maqedoni kanë nevojë për një figurë model si Luterking, që mund t’i drejtoj dhe t’i orientoj drejt lirë së merituar.
Së dyti, duke analizuar faktin se: sllavët e Maqedonisë edhe përse në fillim krijuan një «shtet territorial artificial» dhe jo «kombëtar», me kalimin e kohës nëse do të kishin dashur, duke përdorur politika përfshirëse, mund të kishin arritur në fazën e dytë që është shndrimi i shtetit të Maqedonisë në një shtet të vërtetë kombëtar dhe unitar. Gjatë gjithë periudhës së shtetit të pavarur të Maqedonisë, sllavët kanë treguar që jo vetëm nuk duan të bëjnë një shtet unitar që i trajton të gjithë qytetarët në mënyrë të barabartë, por mbi të gjitha ata e kanë luftuar dhe po e luftojnë me çdo kusht që kjo të ndodh.
Prandaj, në këto rrethana, shqiptarët duke u trajtuar si qytetarë të dorës së dytë e shikojnë të pamundur të vazhdojnë të bashkëjetojnë dhe të qëndrojnë në një shtet të përbashkët me sllavët. Zgjidhja e përkryer do të ishte që shqiptarët duke qenë se janë komb, sepse i kanë të gjithë element për tu karakterizuar si të tillë, duhet të krijojnë shtetin e tyre, ku më vonë të vendosin vetë për fatin e tyre.
Gjithmonë duhet të kemi parasysh që edhe ky proces duhet të ndodh vetëm dhe vetëm duke shfrytëzuar mekanizmat demokratik dhe paqësor. Kjo do të thotë se: shqiptarët e Maqedonisë duhet të transformohen nga qytetarë të dorës së dytë dhe të diskriminuar në qytetarë me drejta të plota. Natyrisht këto të drejta nuk mund t’i fitojnë vetëm duke realizuar një shtet të ri, ato mund t’i gëzojnë edhe me forma të tjera, për shembull duke realizuar një formë të plotë federalizmi.
Megjithatë, mendoj se çarja mes sllavëve dhe shqiptarëve në Maqedoni është kaq shumë e qartë dhe e thellë, sa forma e federalizmit nuk do të ishte një zgjidhje afatgjate. Prandaj, zgjidhja më e mirë dhe e pranueshme do të ishte që shqiptarët të kishin shtetin e tyre të pavarur dhe me vullnetin e tyre të lirë të vendosin se çdo të bëjnë në të ardhmen.

Siguria kolektive dhe «peace research studies»

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 06 Oct 2009 13:51:00 +0000

Dr. Alban Daci

Është e rëndësishme të dallojmë paqartësinë me pasigurinë, sepse këto dy element ndërtojnë qëllimin elementarë të aksionit politik. Paqartësi do të thotë, se çdo aktor mund ti bëj të ndryshueshëm dhe të paparashikueshëm arsyet e shkëmbimit mes burimeve që posedon dhe ato të tjerëve. Ndërsa me pasiguri kuptojmë se çdo aktor mund të shkaktoj ose të rrezikoj të shkaktoj dëme tek mbijetesa fizike e aktorëve të tjerë ose të burimeve të tyre [Stoppino 2001]. Çështjet që kanë të bëjnë me sigurinë kanë domosdoshmërish natyrë politike, por jo të gjithë konfliktet e natyrës politike prekin domosdoshmërish çështjen e sigurisë. Siguria , në vështrimin e saj klasik, është e përfshirë vetëm kur, në një mosmarrëveshje politike, «aktorët kërcënojnë ose përdorin forcën për mbajtur atë që duan njëri nga tjetri» [Kolodziej 2005, 22], ku për «forcë» kuptohet përdorimi i dhunës ose kërcënimi për përdorimin e saj.
Në eksperiencën historike të Perëndimit, shteti është institucioni që ka realizuar më efikasitet më të madh garancinë përballë paqartësisë dhe pasigurisë dhe që ka lejuar të dal nga ai kusht i natyrës, ku jeta humane do të ishte «e vetmuar, mjerueshme, neveritshme dhe e shkurtër» sipas definicion të ofruar nga Thomas Hobbes tek Leviatano.
Në mënyrë më paradoksale rrjedh se instrumenti i adaptuar për të përballur (që kërkon të zgjidh) problemin e sigurisë në fushën e «zonës shtëpiake» duhet të jetë i mbajtur mes burimeve kryesore potenciale të pasigurisë në «arenën ndërkombëtare». E thënë shumë thjeshtë: nëse ekzistenca e shtetit përfaqëson garancinë kryesore për sigurinë e qytetarëve përballë çdo rreziku të brendshëm dhe të jashtëm, është pikërisht prania e shumë shteteve të pavarur që vendosin në rrezik mbijetesën e personave, përmes pjesëmarrjes së tyre në aktivitetin human nga rezultatet më të paqarta dhe të pasigurta: lufta. Siguria është një ndër qëllimet parësor ku arritja është në një far mase jo një kusht i kësaj asaj lloje të jetës sociale, por i vetë shoqërisë sociale si e tillë [përderisa] të gjitha shoqëritë kërkojnë të garantojnë brenda një far mase mbrojtjen nga dhuna që mund të sillte në vdekje ose tek fyerja trupore; (...) për të siguruar që premtimet, njëherë që bëhen , duhet të mbahen, ose që marrëveshjet, njëherë që bëhen, duhet të mbahen; (...) për të siguruar që posedimi i gjërave të mbetet stabile për një far grade, dhe që nuk ka objekte kundërshtimesh konstante dhe pa limite [Bull 1977].
Deri tani shpjeguam në terma të përgjithshëm sigurinë si nocion, por në këtë punim jemi të interesuar për sigurinë kolektive. Prandaj, është legjitime të bëjnë pyetjen se të thotë siguri kolektive? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetje na leverdis të fillojmë nga ajo që shkruante juristi Hans Kelsen: Flasim për siguri kolektive, kur mbrojtja e drejtave të shteteve, reagimi kundër dhunimit të ligjit, merr karakterin e një aksioni të vendosur kolektivisht në praktikë (...) Në rastin e sigurisë kolektive, shtetet ku të drejtat e tyre nuk u janë dhunuar drejtpërdrejt, janë të detyruar që t’i asistojnë shtetit që ka pësuar dhunën; ndërsa në kushtin e self-help të parashikuar nga e drejta e përgjithshme ndërkombëtare, ato janë vetëm të autorizuar ta bëjnë [Kelsen 1948, 784].
Një definicion i qartë i sigurisë kolektive, në terma politologjike, ka qenë nga një kritik i këtij koncepti si Thompson: «Principi themelor mbi të cilin siguresa kolektive është themeluar parashikon se një sulm kundër çdo shteti do të konsiderohet si një sulm kundër të gjithë shteteve» [1953, 754-755], pra pikërisht casus foederis i pakteve të aleancave (për shembull arti. 5 i Traktatit të Paktit Atlantik).
Mbështetësit e këtij argumenti, në argumentimin e tyre, propozonin një kombinim të principit të universalizmit dhe të logjikës së frikës (e kuptuar realisht ashtu siç e kuptojnë realistët). Paqja mund të jetë e mbrojtur nëse një agresor potencial kupton se nuk mund të fitoj asgjë nëse përdor forcën; rasti perfekt i funksionimit të kësaj logjike është pikërisht ai në të cilin rreziku i përdorimit të forcës takon formimin e menjëhershëm e një kundër koalicioni të gjerë që reagon në mbrojtje të sulmuarit, dhe që posedon një nivel potence të tillë sa ta dënoj agresorin në një humbje të sigurt. Shumë studiues «realist» në vazhdim kanë mbështetur se vlefshmëria e një sistemi të sigurisë kolektive nuk varet nga realizimi i plotë i principit të universalizmit, por tashmë ka vend duke u nisur nga një aplikim parcial.
Inis L. Claude, një nga eksponentët me të mëdhenj të ashtuquajturit argument idealist, ka theksuar në veçanti lidhjen mes organizatave ndërkombëtare dhe sigurisë kolektive. Sipas këtij autori, realizimi i një sistemi të vlefshëm të sigurisë kolektive përbën objektivin kryesor dhe forcën tërheqëse të sforcimi për ndërtimin e organizatave mbikombëtare: «Siguria përfaqëson synimin; kolektivi përcakton natyrën e mjeteve; sistemi dëshmon komponentin institucional të sforcimit për të bërë që mjetet t’i shërbejnë qëllimit» [Claude 1956, 223].
Një sistem i përgjithshëm i sigurisë kolektive mbahet mbi zvogëlimin e përgjithshëm të praktikës së kufijve, dhe pra mbi një far jo legjitimiteti të përdorimit të luftës si një instrument të policy: në këtë kuadër siguria kolektive duket si një e ndërmjetme mes pikave ekstreme të anarkisë ndërkombëtare dhe të qeverisë botërore. Por siguria kolektive është një instrument i politikës ndërkombëtare të specializuar, përderisa e limituar tek qëllimi për të përballuar dhe paralajmëruar përdorimin e forcës arbitrare dhe agresive, dhe nuk synon të furnizoj një mekanizëm të enforcement për gjithë trungun e të drejtës ndërkombëtare.
Mes principeve të sigurisë kolektive është bindja, se qeveritë, ose personat që mund të gjenden në kushte për të influencuar, janë të ndjeshëm në një thirrje morale kundër abuzimit të forcës. Në këtë kuptim siç ka vëzhguar Hass [1955], sistemi i sigurisë kolektive tenton të afrohet me atë të ujdisë së fuqive, por arrin te ai aspekt themelor, një «network të jashtëzakonshëm kompleks kushtesh», subjektiv dhe objektiv. Ndër të parët, para së gjithash ka të bëj me kuptimin se rithirrja e qëndrimeve kundër luftës duhet të jetë e bashkëngjitur nga njohja, nga ana mazhorancës së madhe të shteteve, të vlerës së paqes botërore, përderisa e padukshme, dhe nga impenjimi i tyre pozitiv pasues i tendosur tek përndjekja ose mbajtja e tij. Kjo implikon në vend të parë spostimin e besnikërisë politike drejt komunitetit botëror [Claude 1956, 229], dhe pra nënrenditjen e objektivave të interesave kombëtare me ato të sigurisë kolektive.
Subjektivisht, në këto kushte është e domosdoshme që njerëzit politik dhe qytetarët e qeverive kolektive të marrin një gradë besimi dhe siguri të pa ngjarë më parë në gjykimin e besimit të mirë të shteteve të tjera të sistemit ndërkombëtar dhe që shtetet janë të gatshëm të luftojnë për të mbrojtur status quon-në. Pra, nga kjo rrjedh nevoja që sistemi të jetë i paanshëm, dhe i themeluar mbi një princip anonim: me fjalë të tjera, që çdo shtet të jetë i gatshëm të luftoj për të ruajtur integritetin e një viktime anonime nga sulmi i një agresori anonim. Në këtë princip bëhet e dukshme një diferencë themelore e sigurisë kolektive në respekt me «ujdinë» e fuqive: ky i fundit drejton aktivitetin e tij kundër një përdorimi të gabuar të fuqisë (undue power), ndërsa siguria kolektive ka si objekt çdo akt që mund të kualifikohet si agresiv (agressive policy).
Kushti i parë objektiv, në një optikë ideale, do të ishte ekzistenca e një bote e karakterizuar difuzioni i konsiderueshëm i fuqisë, në termat e efektivitetit të shpërndarjes së burimeve, i shoqëruar nga një pothuajse monopolizim i saj nga ana e komunitetit ndërkombëtar: prandaj bëhet thelbësor universalizmi i membershipit. Kushti i dytë objektiv (empirik) do të konsiderohej në realizimin e një çarmatim parcial, pra të një bote gjithmonë e më të çmilitarizuar. Në fund, kushti i fundit do të ishte prezenca e kushtit të cenueshmërisë ekonomike, që duhet të jetë edhe ai universal, dhe me një aparat legal dhe organizim të aftë që të jap shprehjen institucionale tek nënshtetasit kryesor.
Sipas kritereve të këtij argumenti, megjithatë ekziston një divergjencë e pastër mes idesë dhe ndershmërisë së sigurisë kolektive. Nëse ideja konfiguron një princip solid me reagime agresive në emër të mbrojtjes së lirisë dhe të pavarësisë së popuj në veçanti, ndershmëria e aplikimit të një principi të tij gjeneron një tendencë të rrezikshme në përfshirjen e gjithë shteteve të sistemit ndërkombëtar në të gjitha mosmarrëveshjet, duke hapur në çdo rast rrugën e një konflikti të përgjithshëm [Thompson 1953].
Tre kritika janë bërë kundrejt sistemeve të sigurisë. I pari ka të bëj me faktin se ato nuk japin një shpjegim mbi faktin, se si shtetet arrijnë të kalojnë një frike dhe një keqkuptim reciprok (teprim të vlerave normative të teorisë); në vend të dytë, sjellin respektin e kriterit shumë kompleks, mes të cilave kapaciteti i shteteve për të bërë një ndarje të qartë mes viktimës dhe agresorit, dhe refuzimi i një politike agresive; në fund, nuk është e sigurt në funksionimin e këtij sistemi institucional pikërisht kur do të ishte e nevojshme, dhe pra kur përleshja bëhet e pashmangshme (siç është konfirmuar nga një evidencë e gjerë historike).
Tek këto kundërshtime ka qenë replikuar që, në realitet, një ekuilibër i rregulluar dhe i institucionalizuar mbi idenë të «gjithë kundër njërit» ofron një stabilitet më të madh në respekt tek një pa rregulla dhe i bazuar mbi self-help dhe mbi kërkimin e vetmitar të sigurisë [Kupchan 1995].
Aspirimi «kosmopolitik» dhe «vetmitar», mbi të gjitha për sa i përket idesë së pandashmërisë së paqes, do të mbijetoj tek kriza e konceptit juridik ose sociologjik të sigurisë kolektive, duke gjetur shprehjen në breza të ndryshëm të studiuesve që duke nisur nga fillimi i viteve gjashtëdhjetë, i japin jetë shkollës së «peace research», e cila dëshiron të realizoj paqen përmes influencës së institucioneve globale. Nocioni themelor i kësaj shkolle, siç është theksuar, nuk është ajo e «sigurisë», por ajo e «paqes», ku nënvizohet vlera normative, e munguar tek security studies, ndërsa të cilët akuzohen se janë të karakterizuar nga një shtrembërim teorik me implikimin e vetë zbatimit.
Paqja duhet kuptohet në kuptimin pozitiv, pra si realizimi i gjithë kapaciteteve humane. Karakteristika themelore e këtij formulimi të konceptimit konsiston në zgjerimin e dimensioneve sociale të përfshirë në aktin e dhunës (ushtarake, politike, kulturave, ekonomike, ambientale) dhe në tentativën për të kaluar limitet e vendosura nga një koncept i dhunës si akt direkt, që kufizon analizën tek ndërveprimi i thjeshtë mes dy subjekteve të ndara, duke fshehur kështu rrënjët sociale të konfliktit [Gatlung 1964, 98-99; 1969].

MARRËDHËNIET NDËRKOMBËTARE

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 29 Sep 2009 12:10:00 +0000

Dr. Alban Daci
www.albandaci.blogspot.com

Universiteti i Genovës
Fakulteti i Shkencave Politike

MARRËDHËNIET NDËRKOMBËTARE

Të gjitha të drejtat i takojnë autorit. Ndalohet kategorisht riprodhimi e shumëfishimi i këtij materiale. Këto materiale mund të shfrytëzohen vetëm duke bërë citimin dhe referimin e duhur, sipas mënyrës së përcaktuar me ligj.

Genova 2009

Indeksi

Kapitulli I
SHTETI DHE MARRËDHËNIET NDËRKOMBËTARE

1. Definicioni i shtetit..............................................................................2

2. Interesat dhe objektivat e shtetit..........................................................5

3. Natyra e sistemit ndërkombëtar..........................................................13

a) Entitete të ndryshme
b) Ndërveprimet rregulluese
c) Forma e kontrollit

4. Teoria dhe historia marrëdhënieve ndërkombëtare.................................22

5. Sistemi politik ndërkombëtar modern...................................................26

6. Anarkia, josiguria dhe lufta.................................................................28

7. Anarkia ose anarkitë? Politika ndërkombëtare si politikë ndërshtetërore....................................................................................33

8. Sistemi ndërshtetëror si përjashtim historik..........................................37

Kapitulli II
STABILITET DHE NDRYSHIM

1. Një model për analizat e ndryshimit politik ndërkombëtar.....................39

2. Stabilitet dhe ndryshim......................................................................44

3. Llojet e ndryshimit ndërkombëtar........................................................49

4. Ndryshimi i sistemeve........................................................................50

5. Ndryshimi sistemik............................................................................51

6. Ndryshimi i ndërveprimeve.................................................................52
7. Faktorët ambiental që influencojnë ndryshimin......................................53

8. Transportet dhe komunikimet.............................................................54

9. Teknikat dhe teknologjitë ushtarake....................................................57

10. Faktorët ekonomik........................................................................64

11. Faktorët e brendshëm të ndryshimit................................................68

Kapitulli III
RRITJE DHE EKSPANSION

1. Rritje dhe Ekspansion....................................................................75

2. Cikli i perandorive.........................................................................79

3. Modeli modern..............................................................................54

4. Triumfi i shtetit kombëtar...............................................................54

Kapitulli IV
HISTORIA E TRAKTATEVE SI NJË DISIPLINË AUTONOME

1. Termi i «traktateve» dhe sinonimet e tij...............................................93

2. Historia e traktateve dhe Historia politike në përgjithësi.........................94

3. Historia e traktateve dhe Historia diplomatike.......................................95

4. Historia e traktateve në veçanti...........................................................97

BIBLOGRAFIA...................................................................100

Maqedonia, mund të jetë një precedent i rrezikshëm në Ballkan

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 22 Sep 2009 15:46:00 +0000

Dr. Alban Daci

Mora shkas për të trajtuar çështjen e Maqedonisë në një dimension më të gjerë rajonal për shkak të incidentit të radhës, siç është ai botimit të “Enciklopedisë së Maqedonisë”, e cila fatkeqësisht është e financuar nga shteti Maqedonas, ku një kontribut të rëndësishëm për ekonominë e këtij shteti, si taksa pagues japin edhe shqiptarët përderisa janë qytetarë të saj. Kjo enciklopedi e financuar nga shteti, diskriminon pikërisht qytetarët e saj, shqiptarët, duke deformuar për interesa të mirëfillta nacionaliste historinë e bërë dhe të konsumuar nga populli shqiptar, i cili është ndër më të hershmit dhe ndër të paktët popuj autokton në Gadishullin e Ballkanit.
Maqedonia me këtë akt të radhës, i ka kategorizuar dhe i ka ndarë zyrtarisht qytetarët e saj sipas përbërjes etnike, e cila është edhe një mas kriteri për ta, sepse ato që janë sllavë trajtohen si qytetarë të dorës së parë që duhet të kenë dhe të gëzojnë të drejtat e plota dhe ato që nuk janë sllavë, si për shembull shqiptarët, të konsiderohen qytetarë të dorës së dytë, duke ju mohuar të drejtat elementare, siç janë ato të kulturës, gjuhës dhe ruajtjes së traditës. Kjo e fundit nuk mund të ndahet nga historia, sepse nëse nuk njeh ose pranon të vërtetën historike të një populli nuk mund të njohësh dhe të respektosh traditën e tij dhe vetë atë.
Sërgjan Kerim në një vepër (S. Kerim, URAT E SË ARDHMES, përkthyer në shqip, Shtëpia Botuese Ideart, 2006, faqet 128-129.) të tijin do të theksonte se: “Republika e Maqedonisë mendon se e vetmja mënyrë për të arritur paqen dhe stabilitetin afatgjatë në tërë rajonin e Ballkanit është integrimi i plotë i të gjithave shteteve ballkanike në sistemin politik, ekonomik dhe atë të sigurimit evropian.
Parimi themelor duhet të jetë respektimi i të gjithave minoriteteve dhe i të gjitha të drejtave që u përkasin, ndërsa problemet që paraqiten në këtë sferë ë zgjidhen vetëm në mënyrë paqësore dhe duke respektuar plotësisht standardet evropiane. Maqedonia është krejtësisht e bindur se minoritet e bëjnë më të begatë shoqërinë dhe janë bazë dhe urë për vendosjen e marrëdhënieve miqësore dhe të fqinjësisë së mirë dhe të bashkëpunimit konstruktiv të vendeve që i takojnë rajonit”.
Politika aktuale e udhëheqjes maqedonase, nuk përputhet me asnjërin nga këto dy argumentet e nënvizuar më sipër, por i kundërshton hapur të dy ato, dhe kjo gjë nuk po ndodh vetëm tani, por që kur ajo është formuar si shtet i pavarur. Këto argumente, Maqedonia thjeshtë i ka nënvizuar në pamje të parë si kritere që mund të ndihmonin prosperitetin e saj në arenën e politikës ndërkombëtare, por që në të vërtetë kanë mbetur thjeshtë kritere të shkruara në letër, duke mos gjetur edhe hapësirën më të vogël për tu aplikuar drejtpërdrejt në politikën e brendshme të këtij shteti.
Një shtet si ai Maqedonisë, që pretendon se është demokratik, ose më saktë që përpiqet ta imitoj sa më mirë atë, nuk mund të vazhdoj të t’i ndaj qytetarët e saj sipas kombësisë, në qytetarë të shkallës së parë dhe qytetarë të shkallës së dytë.
Mendoj se Maqedonia, duke u nisur që nga fakti se nuk ka bërë përpjekjen më të vogël për implementimin e marrëveshjes së Ohrit- sipas të cilës dhe në bazë të Drejtës Ndërkombëtare në fuqi, shqiptarët si qytetarë legjitim të Maqedonisë duhet të gëzojnë disa të drejta themelore, të cilat u kanë qenë dhe vazhdojnë t’iu mohohen me pa të drejtë- nuk duhet të pranohet në asnjë nivel të bisedimeve ndërkombëtare për procesin e integrimit në NATO dhe në Bashkimin Evropian.
Maqedonia nuk duhet të pranohet në asnjë nivel ndërkombëtar bisedimesh për integrimin në zonën Euro-Atlantike, për faktin e thjeshtë, se politika e saj është një politikë nacionaliste dhe jo integruese, është përjashtuese dhe jo bashkuese. Gjithashtu, Maqedonia me politikën e saj bie hapur në kundërshtim me preambulën e Traktatit të Aleancës së Atlantikut të Veriu e cila nënvizon: “Shtete që aderojnë në Traktat, afirmojnë besimin e tyre tek qëllimet dhe principet e Statutit të Kombeve të Bashkuara dhe dëshirën e tyre për jetuar në paqe me gjithë popujt dhe me gjithë qeveritë.... Aspirojnë për të promovuar mirëqenien dhe stabilitetin në rajonin e Atlantikut qendror. Janë të vendosur të bashkojnë forcat e tyre në një mbrojtje kolektive dhe për ruajtjen e paqes dhe të sigurisë”.
Incidenti i fundit i “Enciklopedisë”, i cili diskriminon hapur një pjesë të qytetarëve të saj, vetëm për faktin se janë një të kombësie tjetër (shqiptare) e ndryshme nga ajo sllave, nxit hapur nacionalizmin e vjetër ballkanas, i cili bazohet mbi dhunën, masakrën dhe luftë e hapur. Këto akte të palës maqedonase, tregojnë edhe një herë së sa larg janë ata me vizionet e integrimit të zonës Euro-Atlantike, sepse politikat e tyre jo vetëm që nuk kontribuojnë për paqen dhe stabilitetin e brishtë të Ballkanit, (më në fund, ne, qytetarët e këtij rajoni duhet ta harrojmë luftën dhe të përqafojnë bashkëpunim real për të përballur sfidat reale të kohës globaliste) por bëhen precedent për t’iu rikthyer vizioneve të vjetra që për fat të keq nuk janë aq shumë të largëta sa për t’i harruar.
Maqedonia, duhet të jetë e bindur se nuk mund të ketë marrëdhënie të fqinjësisë së mirë dhe të bashkëpunimit konstruktiv me fqinjët, përderisa vazhdon të diskriminoj një pjesë të qytetarëve të saj vetëm pse janë me kombësi shqiptare. Ballkani me të vërtetë ka prodhuar më shumë histori se sa konsumuar, por në të njëjtin kohë ky Rajon është aq shumë i vogël dhe kompleks sa një aksion i vogël mund të shndërrohet në një aksion zinxhirë me pasoja të rënda për gjithë rajonin e ndoshta edhe më gjerë.
Maqedonia, është e qartë se po kalon një periudhë shumë të vështirë, sepse nuk po gjen identitetin e saj në raport me institucionet shtetërore, elitën politike dhe qytetarët e saj. Në zgjidhjen e kësaj situate, një rolë të rëndësishëm duhet të luajnë edhe partitë politike shqiptare të Maqedonisë, të cilat i ka zënë sëmundja e vjetër e historisë shqiptare, sepse në momente të vështira, në vend se të jenë të bashkuar me ide të qarta dhe të përbashkëta, për hir ndonjë interesi më dritë shkurtër dhe individual, përçahen dhe sulmojmë njëra-tjetrën. Ajo që dua të them është se: Maqedoni është një realitet i vogël territorial dhe nuk ka nevojë që shqiptarët të kemi njëqind parti, ku secila ka azganin e saj, elita politike shqiptare për hir të interesave që përfaqëson duhet në këto momente të jetë një dhe e bashkuar, duke paraqitur me të vërtetë një alternative partiake evropiane si dhe duhet të luftoj me mjete legjitime dhe demokratike që të drejtat e qytetarëve shqiptarë të jenë të mbrojtura dhe të barabarta me sllavët e Maqedonisë.
Gjithashtu, përderisa popullsia e Maqedonisë, përbëhet nga kombësi të ndryshme, të cilat kanë lidhje kombëtare me shtetet e tjera të rajonit të Ballkanit si dhe për faktin se ajo mund të shndërrohet me politikat që po ndjek në një faktor destabilizues në Rajon dhe më gjerë, duhet që vendet ballkanike të integruara tashmë në NATO bashkë me shtetet e bashkuara të Amerikës dhe fuqitë Evropiane Perëndimore, të organizojnë një Samit, ku të diskutohet e tashmja dhe e ardhmja e Maqedonisë. Dhe vetëm pasi të ketë dalë një raport zyrtar nga ky Samit, të vendoset se çfarë do të bëhet me procesin e integrimit të Maqedonisë në zonën Euro-Atlantike. Nuk duhet ta neglizhojmë aspak realitetin maqedonas, sepse nga historia sidomos nga ajo ballkanike jemi dëshmitarë se për provokime dritë shkurtra kanë nisur luftëra që kanë marrë jetë njerëzish të pafajshëm. Për këtë arsye, sa jemi në kohë, sistemi ndërkombëtar me instrumentet e saja duhet të ndërhyj që të gjej një zgjidhje afatgjate që garanton paqe dhe sigurinë jo vetëm në Maqedoni, por në gjithë Rajonin.

Rinia shqiptare sot!

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sat, 29 Aug 2009 15:35:00 +0000

Dr. Alban Daci

Në njëzet vitet e fundit të rinjtë shqiptarë i kanë përjetuar, pothuajse, të gjitha momentet e mira dhe të vështira, ku herë kanë qenë protagonist dhe herë kanë qenë viktima të proceseve të “baballarëve” të tyre.
Të rinjtë shqiptarë në fillim të viteve 90-të, morën guximin dhe u ngritën kundër regjimit mizor komunist, duke e përmbysur atë. Ata punuan me përkushtim dhe me zell për ndërtimin e institucioneve demokratike në vend, morën rrugën e mërgimit për një jetë më të mirë, vendosën të shkollohen jashtë për të qenë të zotë dhe të aftë për një të ardhme më të mirë personale dhe kolektive.
Të rinj shqiptarë qenë viktima të pafajshme të ngjarjeve të 97-ës, të rinjtë shqiptarët ishin ata që ngritën flamurin shqiptar në Irak dhe Afganistan me mision paqeje përkrah gjigantëve të botës, të rinjtë shqiptarë me guximin dhe besimin e tyre ndihmuan fort që Shqipëria të integrohej në NATO, të rinjtë shqiptarë bënë luftën për liri në Kosovë, duke dhënë kontributin e tyre për një shtet të pavarur sovran, demokratik dhe multietnik.
Të rinj shqiptarë u bënë promotorë të kulturës, të historisë, traditës dhe të virtyteve shqiptare nëpër botë. Ata u bënë ambasadorë të vetes, të familjeve të tyre dhe të vendit të tyre, Shqipërisë. Të rinjtë shqiptarë u ngritën kundër shtypjes dhe skllavërimit të shqiptarëve në Maqedoni.
Pra, rinia shqiptare ishte aty, ku s’kishte të drejta për t’i përfituar ato, ishin të pranishëm aty, ku mizoria mbretëronte për ta rrëzuar atë, ishin në radhët e para për të fituar dinjitet, besim, guxim, integrim dhe forcë për modernizim.
Po sot kush është rinia shqiptare? Rinia shqiptare sot është shumëngjyrëshe dhe me dimensione të gjera, që bien në kundërshtim me njëra-tjetrën. Ajo është në një moment të vështirë për të identifikuar me veten dhe me proceset që ndodhen përreth saj.
Mendoj, se rininë shqiptare duhet ta ndajmë në dy realitete të ndryshme, duke i përshkruar me kujdes ato:
1. Të rinjtë shqiptarë, herë të detyruar dhe herë me dëshirën e tyre, kanë zgjedhur të studiojnë, të punojnë dhe të jetojnë jashtë vendit.
a) Ata të viteve 90- të, të uritur për liri, demokraci, për një ëndërr më të mirë morën rrugën e largimit drejt vendeve perëndimore. Një pjesë e mirë e tyre, pas shumë vështirësive dhe mundimeve, arritën t’i bënin ëndrrat e tyre realitet, duke siguruar një standard jetese të kënaqshëm në vendet që emigruan.
b) Disa të rinj, edhe pse ishin të vendosur dhe të guximshëm për një jetë më të mirë, për fatin e keq të tyre, nuk arritën ta gëzonin lirinë e tyre, sepse ranë heronj të saj në kufijtë tokësorë, dhe detarë të Shqipërisë.
c) Shumë të rinj, duke e kuptuar emigracionin si një proces të përkohshëm, u përpoqën me të gjitha mënyrat, duke siguruar dhe mbështetjet e familjeve të tyre që të shkonin jashtë vendit jo më si emigrant, por si studentë për të përfituar sa më fort botën e dijes perëndimore, e cila nuk do të na mësonte më si më parë Marksin dhe Engelsin, por tregun e lirë, globalizimin, integrimin, bashkëpunimin mes kombeve, diplomacinë e hapur, demokracinë e votës së lirë, lirinë e individit, të shoqërisë dhe shtypit etj. Në këtë grup, kemi studentë që kanë arritur t’i mbarojnë studimet me sukses, duke u bërë edhe akademik të vërtetë në universitet, që kanë kryer studimet. Një pjesë e mirë e tyre, kanë zgjedhur si argumente shkencorë në temat e diplomave çështje që kanë lidhje të drejtpërdrejtë më shqiptarët dhe me Shqipërinë, duke i trajtuar ato me një nivel të lartë akademik dhe shkencorë. Atmosfera e brendshme e këtij grupi është e qetë, e mbushur me ide, të cilat i diskutojnë së bashku sa herë që takohen mes veti dhe finalija e këtyre ideve është Shqipëria sot dhe e ardhmja e saj nesër. Pjesa më e madhe e tyre nuk e shikojnë të përjetshëm qëndrimin e tyre në vendet, ku kanë kryer studimet dhe po vazhdojnë eksperienca jetësore, ose akademike të vazhdueshme. Ata, po përgatiten për një formim shembullor akademik dhe intelektual që më vonë në një fazë të dytë do të kthehen në Shqipëri për t’i kultivuar sipas vizioneve bashkëkohore dhe atdhetare. Për ta Shqipëria, është e ngulitur thellë në zemër dhe në mendje, sepse falë teknologjisë së lartë të komunikacionit, si interneti, çdo ditë, çdo moment dhe në çdo kohë ushqehen me informacione të freska mbi atë që ndodh në Shqipëri.
d) Ka një kategori të vogël të rinjsh, të cilët që në fillim janë dërguar me rekomandim nga elita e vjetër e politikës shqiptare për të kryer studimet e larta jashtë, të cilët sapo i kanë kryer ato janë kthyer në Shqipëri, sepse i kanë pasur hapësirat e garantuar për t’u integruar në vend. Ky numër i vogël, janë një imitim i së kaluarës, sepse ajo i ka krijuar/rritur dhe kanë ardhur në Shqipëri me mendjen jo për të bërë ndryshimin, por për të ruajtur me fanatizëm rendin e vjetër, që përfaqësohet nga interesat e “baballarëve” të tyre. Këtyre nuk intereson aspak modernizimi, liria, dinjiteti, Shqipëria, por thjeshtë një rreth me interesa mediokre personale që ndoshta disa herë janë plotësisht kundër interesave kombëtare dhe shoqërore. Megjithatë, është e rëndësishme që numri i tyre është shumë i vogël dhe i pa përfillshëm me të rinjtë që falë sakrificave personale dhe familjare kanë arritur suksese të mira akademike dhe se besojnë plotësisht tek vlerat kombëtare dhe evropiane, tek demokracia dhe tek liria e çdo kujt si një vlerë që garanton një zhvillim dhe një prosperitet të gjerë në shoqëri.

2. Të rinjtë shqiptarë që nuk kanë pasur mundësi dhe dëshirë të largohen asnjëherë jashtë vendit dhe të rinj që në fillim të viteve 90-të kanë pasur eksperienca të shkurta jashtë vendit, por që janë kthyer, tashmë, në Atdhe për jetuar përgjithmonë.
a) Një kategori e të rinjve që është, pothuajse, plotësisht e çoroditur dhe e lodhur krejtësisht nga cikli i gjatë i tranzicionit, të pa shpresë dhe të braktisur janë kthyer në parazit kafenesh të kohërave moderne. Për fatin tonë të keq, në këto vite, shoqëria shqiptare vazhdon të prodhojë rini kafenesh, e cila përfaqëson një pjesë të mirë të të rinjve shqiptarë, që nuk prodhojnë ide, nuk prodhojnë botë akademike, nuk kuptojnë proceset e kohës, nuk kanë kurajë dhe guxim për të rifilluar jetën e tyre nga e para. Baret e mbushura plotë me të rinj, që rrinë me orë të tëra për të konsumuar një kafe, tregon thellë krizën e të rinjve shqiptarë, e cila në të njëjtën kohë është pjesë e përgjithshme e krizës shoqërore shqiptare.
b) Një grup të rinjsh shqiptarë, të cilët nuk kanë asnjë trashëgimi elitare të trashëguar të tipit komunist, falë këmbënguljes, guximit, dashurisë për dituri dhe sakrificës së familjeve të tyre, kanë arritur të kryejnë studimet e larta në vend, por që të pa mbështetur, të pa implikuar me partitë politike dhe të braktisur gjenden të çoroditur dhe të varfër në rrugët e Shqipërisë me pa shpresë për punë dhe për karrierë.
c) Gjithashtu, një numër i vogël, i atyre që kanë pasur eksperienca jetësore dhe akademike jashtë vendit, janë kthyer në Shqipëri me shpresën për gjetur vendin e merituar në shoqëri. Ky numër i vogël është përballur me vështirësi të shumta, nuk ka arritur të gjejë vende pune dhe mundësi për të bërë karriere në bazë të meritës, por është përballur më një realitet krejtësisht të ndryshëm nga vendet që erdhën. Duke qenë një minorancë në vizione dhe ide, dalëngadalë po gllabërohet nga realiteti i vjetëri duke e transformuar atë në një mekanizëm të kontrolluar dhe të izoluar.
Duke konkluduar, mund të themi, se rinisë shqiptare nuk i mungon guximi, përgatitja akademike, forca dhe energjia për të qenë vetvetja. Problemi kryesorë i rinisë shqiptarë është se: ajo, në këto momente, ka mungesë bashkëpunimi, ose me terma më të saktë ajo është plotësisht e çoroditur. Bashkëpunimi ose loja e bashkëpunimit, duke u nisur që nga disiplina shkencës politike deri tek disiplina e marrëdhënies mes njerëzve dhe kombeve përbën çelësin e suksesit ose jo suksesit individual/kolektiv.
Ne, rinia shqiptare sot, jemi një forcë reale që mund t’i diktojmë politikës shqiptare hapat dhe reformat, që duhet të ndërmarr për të gjithë shqiptarët.
Ne nuk kemi nevojë që t’i nënshtrohemi politikës shqiptare që ajo të na përfshijë në mjedisin e saj, ne jemi një forcë reale dhe një botëkuptim i gjerë intelektual që mund të influencojmë përmes bashkëpunimit tonë dhe ideve tona jo vetëm në mjedisin e politikës shqiptare, por edhe më gjerë, duke përfaqësuar veten tonë.
Rinia shqiptare, sot, ka në dorë fatet e veta dhe të vendit, sepse ka një pasuri të madhe akademike dhe intelektuale, një forcë reale, të gjallë dhe freskët, një dëshirë për bërë ndryshimin, për të gjetur veten në vendin e vlerave dhe të proceseve reale njerëzore. Ajo thjeshtë duhet të ketë një nivel më të lartë bashkëpunimi, si dhe një nivel të lartë besimi për të konkretizuar të gjitha vizionet dhe idetë e saj.

Sllova dhe Mali i Korabit 2009

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 25 Aug 2009 10:26:00 +0000

A jemi një shoqëri e dhunshme

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sun, 09 Aug 2009 15:44:00 +0000

Dr. Alban Daci
Botuar me 11.08.2009
Gazeta "Tirana Observer"

Pak ditë më parë, në Durrës, ranë në krye të detyrës katër policë, të cilët po luftonin kundër krimit, devijancës, të keqes dhe jo njerëzores. Nisur nga kjo ngjarje, që është e rëndë për shoqërinë tonë dhe e dhimbshme për familjet e dëshmorëve, mendoj se ne duhet ta analizojmë në shumë plane evoluimin e shoqërisë tonë në këto vitet e fundit.
Kohë më parë, gjatë periudhës time universitare, po ndiqja leksionet e lëndës «Historia e Amerikës», të cilën na e jepte një pedagog italian, që kishte kaluar një periudhë të gjatë jetese në shoqërinë amerikane dhe që vazhdonte të mbante marrëdhënie të ngushta me shoqërinë amerikane për interesa akademike. Ai na tregoi, se shoqëria amerikane është një shoqëri e dhunshme në të gjitha nivelet dhe për të na vërtetuar një gjë të tillë na tregon një histori nga jeta e tij personale. Profesori ynë na shpjegoi se shoqëria amerikane është në origjinë një shoqëri e dhunshme, se akoma sot beson tek drejtësia individuale. Për këtë arsye edhe në ditët e sotme shumë qytetarë amerikan mbajnë armë me leje si shenjë sigurie si dhe në respekt me të drejtat individuale.
Po shoqëria shqiptare a është e dhunshme? Nëse po, përse? Vrasja e katër policëve, të cilët ranë dëshmor në krye të detyrës nuk paraqet vetëm konsumimin e një vepre penale, por një masakër, sepse e keqja jo vetëm vazhdon të jetë e pranishme në shoqërinë tonë, por shumë herë ajo vendos edhe fatet e të mirës.
Mendoj se shoqëria shqiptare është një shoqëri e dhunshme, e mbushur me probleme dhe me konflikte të të gjitha natyrave. Ajo është e dhunshme për disa arsye si më poshtë.
1. Shoqëria shqiptare në fillimin e viteve 90-të u përball me ndryshime të mëdha të panjohura më parësi si:
a) emigracionin, ku shumë shqiptarë patën kontakte të drejtpërdrejta me botën e zhvilluar perëndimore pa pasur ndonjë kualifikim konkret për të qenë koherent me proceset e saj. Prandaj, kjo kategori emigrantësh në një moshë fare të re, pa pasur eksperienca jetësore, kualifikime ose profesione të mirëfillta nuk arritën asnjëherë të bënin një integrim të mirëfilltë dhe serioz në këto shoqëri. Në këto, kushte dhe për shkak të etjes së madhe që kishin për privilegje, para dhe për krenari, e cila u kishte munguar, u munduan me të gjitha mënyrat, kryesisht të paligjshme, që të integroheshin dhe të ndjeheshin të barabartë me qytetarët e vendeve që kishin emigruar.
b) Për shkak të emigracionit, shumë të rinj nuk patën mundësi të shkolloheshin deri në nivelet më të larta të arsimit as brenda në Shqipëri dhe as në vendet që kishin emigruar. Shumë shqiptarë, që në fillim të viteve 90-të, si dhe gjatë ciklit të tranzicionit, u gjendën në një moshë që kishin nevojë të arsimoheshin dhe të edukoheshin me vlerat e qytetarisë dhe me normat e larta të moralit, por proceset e shpejta që po ndodhnin në mënyrë të ç’rregullt dhe të pa kontrolluara i privuan dhe i ushqyen me devijancë të fortë jo qytetare, si e vetmja mundësi për t’i mbizotëruar kohës bashkë me proceset e saj.
2. Për shkak të ndryshimit rrënjësor që ndodhi me përmbysjen e një regjimi të hekurt dhe mizor dhe me imitimin e një regjimi demokratik të modelit perëndimor për ta instaluar në vend, u krijuan parajsa për kultivuar të keqen, mizoren, çnjerëzoren. Mungesa e ligjit, ose e institucioneve të shtetit, krijuan një atmosferë mosbesimi tek qytetarët, të cilët filluan të silleshin dhe të jetonin sikur të ishin “Far West”, ku një pjesë e mirë e tyre u armatosën dhe të gjithë filluan të besonin tek drejtësia personale dhe tek larja e hesapeve.
3. Gjithashtu, në këto rrethana, për fatin tonë të keq, gjatë gjithë periudhës së tranzicionit edhe politika bashkë me politikanët, që mund të konsiderohen elita e një vend në një dimension të gjerë kulturor, politik dhe qytetar na dhuruan vetëm skena dhune, dy luftime, beteja të përgjakshme. Në parlamentin shqiptar, që duhet të jetë çerdhja ku ligj duhet të lind i shëndosh, të aplikohet dhe të korrigjohet, gjatë periudhës së tranzicionit kemi parë vetëm një sallë që ngjan shumë më shumë me një amfiteatër gladiatorësh, ku parlamentarët tanë përlesheshin mes tyre sikur të ishin luan të savaneve afrikane.
Në këto rrethana, shoqëria shqiptare u shndërrua një shoqëri, ku më i respektuar se sa ligji i shtetit është ligji i xhunglës. Shoqëria shqiptare mendoj se është jo vetëm e dhunshme, por mbi të gjitha një shoqëri aspak tolerante. Për ta vërtetuar këtë dua t’iu jap disa shembuj që për fatin tonë të keq janë shumë aktual në shoqërinë tonë:
1. Në Shqipëri, sot një i ri mund të vritet nga një injorant ç’njerëzor duke e akuzuar rëndomtë, se përse e shikon.
2. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse pa qëllim dhe rastësisht i gërvisht makinën dikujt.
3. Në Shqipëri, mund të vdesësh, sepse ti po udhëton me makinë dhe shikon para teje se dy makina të tjera janë ndalur në mesin e rrugës për të bërë muhabet për shtatë palë qejfe, duke shkelur çdo lloj rregullore të qarkullimit rrugor. Po t’iu kërkosh me të drejtë që të të hapin rrugën, ata të përgjigjen me breshëri armësh, duke të thënë se kush je ti që na kërkon një gjë të tillë.
4. Në Shqipëri, mund të humbësh jetën, sepse ti kalon në vijat e bardha të rrugës, dhe një rrugaç me makinë luksoze pa respektuar normat e shpejtësisë të asfalton në rrugë pa e pasur problem aspak dhe pa u shqetësuar për askënd.
5. Mund të rrezikosh jetën, sepse pa dashje, duke ecur rrugës prek në shpatull ndonjë person tjetër dhe ti i thua më fal, kurse ai të përgjigjet si një kafshë e vërtetë duke të thënë se: kush je t’i që më kërkon të falur.
Vrasja e katër policëve, të cilët ishin djem nënash, që luftuan kundër së keqes, na shqetëson të gjithëve duke na treguar se sa larg botës së civilizuar jemi. Mendoj se ka ardhur momenti që këtyre fenomeneve t’iu përgjigjemi të gjithë së bashku. Duhet të krijojmë organizata jo qeveritare, të cilat duhet të paraqesin programe dhe të veprojnë në terren që brezat e rinj të mos edukohen me ligjin e xhunglës, por të ushqehen me normat e qytetarisë si dhe të respektojnë ligjin.
Duhet ta pranojmë të gjithë se jemi një shoqëri e dhunshme dhe për të mos qenë të tillë duhet të forcojmë fortë ligjin si edhe ata që e zbatojnë atë. Mendoj, se ligji duhet të jetë i pamëshirshëm përballë çdo lloj formë kafshërore dhe ç’njerëzore, sepse vetëm në këtë mënyrë mund të jemi të sigurt. Për ta realizuar këtë shteti dhe institucionet e tij duhet të bashkëpunojnë ngushtë edhe me shoqërinë civile.

PLATFORMA E KOHËS

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sat, 01 Aug 2009 16:28:00 +0000

Botuar me date 3 dhe 6 shtator
Gazeta "BOTA SOT"

Organizata shqiptare
“Gjenerata Re Shqiptare”
gjeneratareshqiptare@gmail.com

http://www.studenti.forum-2007.com/

PLATFORMA E KOHËS
“Të guxojmë për të ardhmen”

Lëvizjet sociale, janë konsideruar forma të veçanta të organizimit politik, përkrah partive dhe grupeve të presionit, përderisa shprehja e një aksioni kolektiv me vetëdije ka ndërmend të rithemeloj mbi baza etike, shoqërinë përmes formave të solidaritetit social.
Organizata shqiptare, “Gjenerata Re Shqiptare”, është një lëvizje sociale që ka lindur nga shoqëria civile, është rritur në labirintet e sferës sociale dhe për të përkrahur më së miri interesat e qytetarëve si brenda në Shqipëri edhe jashtë, në Diasporë.

Duam t’u tregojmë një histori shumë të bukur, reale, të prekshme dhe të mbushur me plot emocione, ëndrra, sakrifica dhe shumë përkushtim. Kjo është historia e disa qindrave/mijërave studentëve shqiptarë, që kanë kaluar detin, kanë lënë familjet e tyre dhe vendin e tyre për të marrë rrugën e gjatë të formimit universitar, që të pajisen në kulturën perëndimore, të themeluar mbi vlerat e demokracisë, me perspektivën për të siguruar një të ardhme më të mirë për vetën e tyre si individ, për familjet e tyre, për vendin e tyre, si qytetarë dhe bashkëkombës të tij.
Shumë të rinj vijnë nga Shqipëria për të studiuar në Itali, sepse kanë ndjekur programet televizive italiane, sepse duan kulturën italiane, sepse gjatë formimit shkollor të ulët dhe të mesëm kanë mësuar se Italia është një vend demokratik, ku ëndrrat bëhen realitet.
Sipas disa të dhënave jo zyrtare në Itali studiojnë rreth 12.000 studentë shqiptarë, ku 400 prej tyre kanë zgjedhur pikërisht Universitetin e Xhenovës.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në Itali, janë një burim shumë i madh intelektual jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për Italinë.
Historikisht Italia dhe Shqipëria kanë një miqësi tradicionale të gjatë në kuadrin e marrëdhënieve dy paleshe, por prania e një numri kaq të madh dhe të rëndësishëm studentësh shqiptarë do të kontribuoj në përforcimin e më tejshëm të urës së marrëdhënieve të mira mes dy vendeve.
Studentët shqiptarë, që studiojnë në universitete të ndryshme italiane, janë organizuar në organizata studentore për të qenë të përfaqësuar në mënyrë demokratike në mjedise universitare dhe shoqërore, si dhe për të mbrojtur të drejtat e tyre legjitime. Kështu, më 28 nëntor të 2003, një grup i sapoardhur studentësh me iniciativën e të riut Alban Daci, i regjistruar asokohe në vit të parë në Shkenca Ndërkombëtare dhe Diplomatike, vendosën të themelojnë organizatën shqiptare “Gjenerata Re Shqiptare”. Vendosën ta quajnë kështu, sepse janë të rinj dhe nuk kanë aspak të bëjnë me të kaluarën e trishtueshme, por aspirojnë për integrimin e plotë të shoqërisë shqiptare në shoqëritë e tjera demokratike të botës.
“Gjenerata Re Shqiptare” ka qenë ndër të parat organizata që ka ngritur zërin kundër paragjykimeve të padrejta, që prej kohësh godisnin shqiptarët rezidentë në Itali. Organizata jonë ka organizuar takime, bashkëpunime, kërkime shkencore, kontakte me shtypin, aktivitete kulturore, si për shembull festa e “28 nëntorit” është organizuar për herë të parë në Xhenova brenda mjediseve të Fakultetit të Letërsisë dhe kishte objekt shkëmbimin ndërkulturor mes studentëve shqiptarë, italianë dhe erasmus (studentë nga të gjithë universitet evropiane që bëjnë pjesë në programin e ashtuquajtur erasmus, i cili ka për qëllim shkëmbimin e kulturave, ideve dhe njohurive).
Atë ditë, ishte bukur të shikoje se të gjithë komunikonin me një gjuhë të përbashkët, atë të kulturës, vëllazërisë dhe miqësisë mes popujve, ishte bukur të shikoje që studentët spanjoll mundoheshin të kërcenin vallet tradicionale shqiptare, ishte emocionuese të shikoje, që edhe pse nuk dinin shqip, studentët italianë përpiqeshin të këndonin këngët shqiptare, duke ndjekur ritmin e muzikës, ishte e paharrueshme të dëgjoje pjesëmarrësit, kur shpreheshin se “keni një muzikë të mrekullueshme”, “një kulturë të pasur dhe një gjuhë të ëmbël”.
Organizata “Gjenerata Re Shqiptare” për herë të parë në nivel kombëtar ka hartuar dhe ka paraqitur programin “Mirë se erdhët në Atdhe!” (Shteti shqiptar akoma nuk ka një program të tillë. Prandaj, do të ishte e drejtë dhe e domosdoshme që në linja kryesore të merrte për zbatim projektin e organizatës “Gjeneratës Re Shqiptare”) që ka si finalitet krijimin e oportuniteteve të drejta dhe të barabarta për të gjithë studentët shqiptarë, që pasi kryejnë studimet e larta jashtë vendit, të mund të kthehen në Shqipëri për të dhënë kontributin e tyre në procesin e integrimit të Shqipërisë në zonën euro-atlantike, përmes kompetencave të tyre intelektuale të grumbulluara në universitete, si dhe me eksperiencat e tyre jetësore të jetuara në shoqëritë demokratike perëndimore.
Ky projekt duhet vlerësuar me nota të larta pozitive dhe nga shteti italian, sepse studentët shqiptarë, që vendosin të kthehen në Shqipëri, janë miqtë e rinj të Italisë, të aftë për të prezantuar kulturën dhe modelin e shoqërisë italiane.
“Gjenerata Re Shqiptare”, ka vendosur mjaft raporte institucionale, si: marrëveshja që ka bërë me Universitetin e Xhenovës (kryesisht me Fakultetin e Drejtësisë dhe atë të Shkencave Politike) për realizimin dhe njohjen e stage-ve të studentëve shqiptarë.
Nga 2003 deri sot kanë kaluar 6 vjet dhe të gjithë ne, themeluesit e “Gjeneratës Re Shqiptare”, jemi rritur, jemi më të pjekur, më të fortë, më largpamës. Shumë nga ne janë diplomuar dhe të tjerët janë në pritje. Tani, falë punës, përpjekjeve tona, vullnetit dhe vendosmërisë tonë, “Gjenerata Re Shqiptare” është e respektuar për rolin që ka luajtur, është e nderuar për historinë që ka ndërtuar, është e domosdoshme për misionin që mbart në supe. Ajo, tashmë, është shumë e pranishme edhe në botën e pafundme të komunikacionit modern, duke pasur në rrjetin e internetit, faqen e saj zyrtare www.studenti.forum-2007.com, me mbi 1500 anëtarë (të gjithë kanë mbaruar ose vazhdojnë studimet universitare dhe pasuniversitare në universitet më të prestigjioze perëndimore), me plotë rubrika të pasura, ku publikohen materiale të karakterit akademik, kulturor, aktualitete dhe informacione mbi Shqipërinë, Italinë dhe për gjithçka që ndodh në botë.
Italia është një vend i mrekullueshëm, ku kemi jetuar rininë tonë, e respektojmë për mikpritjen dhe ndihmën që na ka ofruar dhe për këtë e falënderojmë, por ne kemi dhe një dashuri të madhe dhe të pafundme për vendin tonë që fizikisht ndodhet larg, por shpirtërisht dhe mendërisht qëndron në zemrat tona.
Ne, jemi krenar që jemi shqiptarë, sepse kemi një histori të madhe; jemi një ndër popujt më të lashtë në Ballkan dhe në Evropë, por jemi dhe të vetëdijshëm për të respektuar popujt e tjerë, duke krijuar marrëdhënie vëllazërore dhe miqësie.
Vlera me të cilat identifikohet “Gjenerata Re Shqiptare” janë: dinjiteti i personit, liria dhe përgjegjësia, drejtësia, legaliteti, solidariteti dhe susidarieteti. Këto janë vlerat e mëdha të demokracive perëndimore, të themeluara mbi pluralizmin demokratik, mbi shtetin e së drejtës, mbi jo diskriminimin, mbi tolerancën, mbi pronën private, mbi ekonominë sociale të tregut.
Shqipëria, tashmë, falë punës që ka bërë maxhoranca aktuale e ideuar, drejtuar dhe menaxhuar nga Partia Demokratike me në krye liderin e saj historik, prof. Dr. Sali Berisha, nga një vend i vogël, është kthyer në një zonjë të vërtetë që jo vetëm në muajin prill u bë anëtare me drejta të plota në NATO, por falë diplomacisë koherente, vigjilente dhe këmbëngulëse që ka realizuar në ambientet e salloneve të diplomacisë ndërkombëtare, ka arritur të mbroj me dinjitet dhe me sukses interesat tona kombëtare, duke dhënë kontributin e saj të çmuar dhe të domosdoshëm për zgjidhjen e çështjes së Kosovës, si dhe për të qenë një faktor stabiliteti dhe prosperiteti për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare” që jemi lindur në vendin tonë, Shqipëri, por që jemi burrëruar, shkolluar në Perëndim, në këto momente mjaft të rëndësishme për vendin, ku shpresat dhe aspiratat tona janë për të vazhduar ndryshimin evropian në të mirë të qytetarëve, kemi vendosur të paraqesim vizionin tonë si një botë akademike për të dhënë kontributin tonë, që shpresa të luftoj dëshpërimin, guximi të sfidoj frikën dhe të vazhdoj rruga e integrimit në zonën euro-atlantike për të treguar se ne, nuk jemi sinonimi i kaosit dhe krizës me të cilën personifikohet opozita aktuale, por jemi rinia shqiptare që duam rrugë moderne dhe me standarde bashkëkohore që shqiptarët të mos kenë më barrikada mes tyre, por të komunikojnë, të shkëmbejnë dhe përforcojnë lidhjet e tyre historike dhe kombëtare, si dhe të jenë në marrëdhënie miqësore me fqinjët dhe popujt e tjerë.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, vijmë nga bota akademike, nga shoqëria civile dhe do të përfaqësojmë interesat e qytetarëve shqiptarë në të gjitha nivelet e pjesëmarrjes politike deri në nivelet më të larta të pushtetit drejtues.
Ne, do të punojmë gjithmonë me principin se shteti dhe institucionet politike duhet të jenë në shërbim të qytetarëve duke i udhëhequr ata në rrugën e drejtë, atë të zhvillimit, sigurisë, prosperitetit, lumturisë dhe shpresës. Ne mendojmë se politika duhet të jetë në shërbim të qytetarit dhe jo qytetari në shërbim të politikës, politika duhet të themelohet mbi vlera dhe jo mbi interesa.
Ne besojmë se: politika duhet të mbështes jetën dhe aktivitet e personave, familjeve, komuniteteve ndërmjetësuese dhe jo t’i shkatërroj dhe t’i gllabëroj.
Ne besojmë që shoqëria dhe shteti duhet të jenë në shërbim të personave dhe të mirës së përbashkët. Personat dhe komunitetet duhet të kenë të drejtën të realizojnë atë që mundin falë iniciativave të tyre. Pra, atë që organizatat e përmasave më të vogla nuk mund ta realizojnë duhet të besohen tek organizatat e nivelit më lartë: enteve lokale, Rretheve, Shtetit dhe organizatave mbishtetërore. Susidarieteti është formula më e mirë dhe më efikase që garanton funksionim e këtij mekanizmi shumë të rëndësishëm.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, mendojmë se: individi- me vlerat e tij dhe me principet, me moralin dhe me arsyen për të ekzistuar dhe t’u përmisuar-është principi dhe përfundimi i çdo komuniteti politik, i vetmi burim i legjitimitetit të tij.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare” duam: një shoqëri që kujdesët për më të varfrit dhe më të dobëtit. Nuk duam një shoqëri të ndarë mes më të pasurve dhe më të varfërve, mes të fortëve dhe më të dobëtëve. Ne, duam një shoqëri, ku të gjithë të gëzojnë një nivel jetese të përshtatshme. Besojmë se është detyrë themelore, si për shoqërinë ashtu edhe për Shtetin, të ndihmoj ato që nuk arrijnë këtë objektiv.
Pa ligje dhe pa rregulla nuk mund të ketë liri. “Gjenerata Re Shqiptare” beson se: liria e vërtetë është autonomia e përbashkët me përgjegjësi, liria e vërtetë bën çdo person të përgjegjshëm për aksionet në marrëveshje pikërisht me koshencën e tij përballë komunitetit, ku bën pjesë dhe për brezat e të ardhmes.
Ne, organizata “Gjenerata Re Shqiptare”, vendosëm të bëhemi aktiv në shoqërinë shqiptare, sepse kemi mënyrën tonë për të imagjinuar. Ne besojmë se nuk mjafton të mbash/kesh një kundërshtim në nivelin e të menduarit.
Nuk mjafton të jesh vetëm kritik, në radhë të parë duhet të jemi aktiv, të reagojmë, kjo është ajo që bën diferencën sot në sferën sociale. Të kesh thjeshtë një mendim kritik, por të mos jesh kritik në praktik dhe në të jetuarin e përditshëm, pra të mos kesh kapacitetin për të transformuar zemërimin e vërtetë - në vendin e punës tënde, në familjen tënde, në ambientin tënd- është kjo që bën diferencën për të ndryshuar gjërat.
Të gjithë ne, të rinjtë shqiptarë, kemi energji dhe forcë për të dhënë kontributin tonë në realizimin e evolucionit social, që Partia Demokratike nisi në fillim të viteve 90, atëherë, kur shpresa dhe zhgënjimi ecnin paralel me njëra-tjetrën.
Ne duhet të japim kontributin tonë, që ky evolucion social të ndodh në të gjitha fushat e jetës së përditshme; në punën që dikush bën, në profesionin që dikush ushtron, në marrëdhëniet ndërpersonale dhe publike që dikush ndërton, në marrëdhëniet e barabarta dhe reciproke mashkull-femër (rëndësia për të kaluar maskilizmin, paternalizmin etj).
Gjithashtu, ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, përderisa jemi një forcë e re në moshë, mendime dhe në energji, si dhe duke njohur mirë situatën dhe nivelin e punësimit të të rinjve në vend, me anën e kësaj platforme duam të paraqesim disa pika në lidhje me këtë çështje, si më poshtë:
1. Të gjithë të rinjve duhet t’iu ofrohen oportunitete formuese, kualifikime, punësime ose Tirocinio-Stage (është formë punësimi dhe formimi, që zakonisht realizohet gjatë periudhës së studimeve të larta, ku universitet sipas programeve të studimeve realizojnë marrëveshje me institucione private dhe publike, që çdo student për një periudhë të caktuar të konvaliduar me kreditë formuese universitare mund të marrin eksperienca të drejtpërdrejta në sektor të ndryshëm punësimi). Universitetet shqiptare, deri tani, nuk kanë bërë asgjë në lidhje me këto çështje. Ne jemi të sigurt se universitet shqiptare kanë burime të mjaftueshme njerëzore për të realizuar një seri marrëveshjes si me institucionet publike dhe shtetërore, ku mund të dërgojnë studentët për të bërë praktika të drejtpërdrejta punësimi, që duhet të jetë pjesë e programit universitar (Tirocinio-Stage ose si aktivitete të tjera të konvaliduar me kreditë formues). Në Shqipëri, tashmë, ka një numër të konsideruar sipërmarrjes private që janë të gatshme të thithin në këtë formë intelektin shqiptar për t’i kthyer më vonë me kontrata të rregullta punësimi;
2. Për personat që kanë periudha më të gjata papunësie duhet t’iu ofrohet mundësia e një fillimi të ri, më në veçanti përmes një formimi vazhdues dhe një orientim në materien e karrierës në mënyrë që atyre t’iu rikrijohet mundësia për tu rikthyer në tregun e punës;
3. Personave që kanë një periudhë të paktën 5 vjeçare ose më të madhe, duhet t’u jepet mundësia për t’iu rikualifikuar sipas ofertave të kohës të punës, përmes masterave të shkurtër pa pagesë ose kurseve teorike dhe praktike;
4. Duhet të zvogëlohet taksa e braktisjes së shkollimit dhe duhet të përmirësohet sistemi ekzistues i sipërmarrjes përmes programeve të realizuar nga OJQ-të e specializuara në sektor dhe nga institucionet shtetërore.
Këto pika mund të përmbushen vetëm në se bashkëpunojnë fortë mbi bazën e interesave të përbashkëta organizatat e punësimit dhe ato të marrjes në punë (kryesisht sipërmarrjet e vogla, të mesme dhe të mëdha private) për të rritur numrin e Tirocinio-iove, mundësinë e rikualifikimeve, të përfitimit të kompetencave specifike.
Gjithashtu, tashmë, Shqipëria është bërë pjesë e sistemit Erasmus, por kjo nuk mjafton, sepse çdo fakultet i universiteteve shqiptare duhet të fillojë marrëveshjet bilaterale, unilaterale me fakultet e universiteteve evropiane. Tashmë, dy programet e rëndësishme të Bashkimit Evropian, Socrates dhe Leonardo da Vinçi, kanë promovuar me efikasitet një dimension ndërkombëtar në universitete dhe në shkollat e vendeve anëtare dhe për vendet kandidate në Bashkimin Evropian. Kualifikimet, si kompetencat linguistike dhe eksperiencat e punës në vendet e tjera, janë vitale për të ardhmen. Masat e Bashkimit Evropian janë ndërmarr për të hapur oportunitetet e sipërmarrjes për të gjithë, në Atdhe dhe jashtë, përmes partnershipit, sistemit të shkëmbimit dhe eliminimit të pengesave burokratike, që pengojnë njohjen e kualifikimeve të vendeve të tjera.
Sipas statistikave zyrtare më shumë se një milion persona kanë përfituar nga programet e promovuar nga Bashkimi Evropian. Tashmë, statusi i Shqipërisë si vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, i jep mundësi të plotë për t’u bërë anëtare e këtyre dy programeve për të realizuar eksperienca ndërkombëtare linguistike, studimore dhe punësimi.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për oportunitete të barabarta mes gruas dhe burrit në karrierë dhe në punësim, si dhe për integrimin e personave me aftësi të kufizuar motorike në tregun e punësimit. Kjo mund të realizohet si më poshtë:
1. Të ndërmerren masa për të siguruar që një numër i madh i grave të hyjë në tregun e punës dhe të kenë mundësi hyrje në të gjitha sektorët e punësimit;
2. Përmisimin e strukturave për mbrojtjen e fëmijëve dhe të asistencës së të moshuarve për të inkurajuar që gratë të qëndrojnë ose të hyjnë në tregun e punës;
3. Të hiqen në mënyrë progresive pengesat që vështirësojnë kthimin e grave dhe të burrave në punë pas një shkëputje;
4. Të konsakrohet një vëmendje e veçantë për vështirësitë që kanë takuar ose takojnë disabilit.
Ne, “Gjenerata Re Shqiptare”, jemi për mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve si më poshtë:
Të rinjtë nuk duhet të punojnë para se të kenë mbushur 15 vjeç dhe nuk mund të bëjnë punë të jashtëzakonshme ( me orare të zgjatura) para moshës 18 vjeç;
1. Punëtorët duhet të disponojnë 11 orë pushimi nga njëra ditë pune tek tjetra (ka përjashtime për disa sjellje);
2. Duhet të ndërmerren masa specifike në lëndën e shëndetësisë dhe të sigurimeve shëndetësore.
Pra, së bashku duhet të punojmë për të thyer ato kategori dominimi, që të ushqejmë jetën tonë me liri, tolerancë, respekt, mirëqenie, prosperitet, dashuri, guxim, punë, dinjitet, barazi dhe lumturi.
Ju bëjmë thirrje të gjithë të rinjve që studiojnë, ose kanë mbaruar studimet universitare dhe pasuniversitare brenda dhe jashtë vendit dhe që besojmë në idetë dhe aksionet tona e që duan të japin kontributin e tyre për të punuar për të tashmen dhe për të guxuar për të ardhmen.

Alban Daci
KRYETAR

Lumturia, Kombi dhe shqiptarët sot

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Mon, 13 Jul 2009 19:44:00 +0000

Dr. Alban Daci

Botuar me 02.08.2009

GAZETA NACIONAL

Çfarë na bën të lumtur?! Shumë do thoshin me të drejtë që nuk është e mundur t’i përgjigjen të gjithë së bashku me të njëjtin stil kësaj pyetje, sepse secili ka një vizion personal për lumturinë.
Disa të tjerët do të thoshin se lumturia nuk ekziston, që është një term pa përmbajtje identifikuese. Ndërsa disa të tjerë e pranojnë ekzistencën e saj duke e identifikuar atë me suksesin, kënaqësinë, pasurinë, me zbulimin dhe me mposhtjen e sfidave që duhet të përballim gjatë udhëtimit jetësor. Dikush tjetër që është i magjepsur fort pas moralit do e gjej atë tek një sjellje virtuoze.
Një person besimtar nuk do të përdorte mirëfilltë fjalën lumturi, por do të thoshte se: bëj një jetë në harmoni me vullnetin e Zotit. Një tjetër do të thoshte me shaka, se lumturinë e gjej kur në dimër pi një tas me çaj brenda një ambienti të ngrohtë dhe jashtë bën shumë ftohtë.
Të gjithë së bashku, kur përjetojnë një moment lumturie e kanë të vështirë ta përshkruajnë atë me fjalë: dikush do ta shprehte me një aktivitet lumturie, si për shembull duke kërcyer, kënduar, duke manifestuar sjelljet e tij për të treguar se është gjallë. Lumturia është mundur për këdo që ndodhet në gjendjen e një lirie të brendshme. Ajo është një përfitim dhe një çmim personal. Askush nuk mund të jetë i detyruar të jetë i lumtur, ajo varet nga zgjedhjet dhe nga dëshirat e çdo kujt për arritur një gjendje të tillë.
Gjithashtu, të gjithë janë dakord se: mjerimi, sëmundjet, luftërat dhe shumë të këqija që godasin njerëzimin nuk ndihmojnë të jetosh në alegori. Mendoj, se përderisa lumturia është një fenomen i brendshëm që përjetohet thellë nga koshenca jonë, vullneti ynë duhet dhe mund të kaloj/sfidoj faktorët e jashtëm që e pengojnë realizimin e saj.
Çdo të thotë «lumturi»? fjalorin italian e shpjegon si një gjendje me plotë vlerësim; në një kuptim të dytë, si oportunitet (për shembull lumturia e një ideje); ose si sinonim të kënaqësisë. Lumturia italiane rrjedh nga lumturia latine felicitas që është fjalë felix, që do të thotë «pjellor, pjellori», me të njëjtën rrënjë të fecundus, pra «pjellori».
Në çfarë konsiston lumturia? Disa deklarojnë të bindur se ajo nuk ekziston. Për një psikiatër amerikan ajo është një kusht imagjinar, që në të kaluarën të gjallët ua dedikonin të vdekurve dhe që tani të rriturit ua dedikojnë fëmijëve. Ndërsa eksperienca evropiane është e ndryshme nga ajo amerikane. Mund të takojmë persona që me të vërtetë e kanë përjetuar lumturinë dhe këto persona është e drejtë t’i thërrasim të lumtur, qofshin të rritur apo fëmijë.
Pas kësaj paranteze me karakter të përgjithshëm është interesante ta kërkojmë lumturinë tek shqiptarët, a ekziston ajo tek ata, nëse po kur dhe si mund të ketë evoluar? Patjetër që lumturia ekziston edhe tek shqiptarët, por me ndryshim me shoqëritë e tjera, shoqëria jonë është plotësisht homogjene dhe duke qenë e tillë mendoj se është ndër të paktat shoqëri në Botë, ku mund të identifikohet jo vetëm lumturia personale por edhe lumturia kolektive e përbashkët e përjetuar nga të gjithë së bashku me të njëjtin stil në një moment të caktuar.
Shoqëria shqiptare është shumë kompakte, sepse i ka rezistuar asimilimit dhe ka ruajtur origjinalitetin e saj. Kjo ka bërë që mënyra e të munduarit, të përjetuarit të jetë e njëjtë pa dallim në gjithë shoqërinë tonë. Kjo ka ndodhur edhe për faktin se shoqëria jonë është sulmuar barbarisht ndër shekuj nga shoqëritë e huaja që kanë dashur ta gllabërojnë dhe ta asimilojnë atë, për këtë arsye të gjithë anëtarët e shoqërisë tonë për të përballuar këto sulme kanë qenë të detyruara të qëndrojnë kompakt duke u sjellë si një trup i vetëm përballë së huajës.
Për këtë arsye është e vështirë të shënojmë në shoqërinë tonë kufirin mes lumturisë personale dhe asaj kolektive, sepse fati ose pjelloria e çdo kujt ishte/është në të njëjtën kohë fati dhe pjelloria e të gjithëve. Përshembull, kur në një familje shqiptare lindte një djalë, ky çast ishte një moment lumturie për këtë familje që e shprehte duke dalë në dritare dhe gjuajtur me pushkë si shenjë gëzimi dhe pjellorie duke garantuar se kjo familje do të vazhdoj të ekzistoj, sepse tashmë ajo e ka trashëgimtarin e saj.
Lindja e fëmijës ishte edhe një lumturi kolektive për gjithë shoqërinë tonë, sepse Shqipëria do të kishte një ushtar më shumë që do të luftonte kundër pushtuesve të huaj. Kjo lloj lumturie ka pësuar evoluim, sepse tashmë në ditë e sotme nuk mund të shtihet më me pushkë (mbajtja e armës pa leje dënohet me ligj), por ajo përsa i përket shprehjes së emocioneve mbetet e njëjtë, sepse shoqërohet me sjellje konkrete që shprehin një situatë të tillë si: për shembull organizimi i një darke, ku ftohen njerëzit më të dashur, nuk shtihet më me pushkë, por hidhen fishekzjarrë, ngritja e një dollie shampanje, e cila më parë nuk ekzistonte dhe vendin e saj e zinte rakia.
Lindja e një fëmije edhe në ditët e sotme, ku shoqëria është gjithmonë më globale përbën përsëri edhe një lumturi kolektive, sepse nëse shoqëria shqiptare shtohet qoftë edhe vetëm me një anëtar të ri do të thotë se: ajo ka një përqindje më të madhe njerëzore për të sfiduar proceset që lidhen me globalizimin.
Gjithashtu, dje një prindër shqiptar lumturohej, kur çonte djalin e tij ushtar, sepse ishte i bindur se djali i tij ishte burrëruar dhe mund të ishte një krah i fortë për të përballuar tashmë jetën bashkë dhe jo vetëm si më parë. Ndërsa, sot shumë prindër lumturohen kur djemtë/vajzat e tyre diplomohen duke përfunduar studimet universitare. Kjo lumturi është përsëri personale dhe kolektive, sepse nuk është i lumtur vetëm protagonisti që përjeton drejtpërdrejt atë moment, por edhe prindërit, të afërmit dhe Shqipëria, sepse kemi një përqindje më të madhe me kapacitete intelektual që mund forcoj pozicionin e Shqipërisë në nivelin ndërkombëtar.
Sot, një fëmijë shqiptar lumturohet, kur shijon një akullore dhe këtë çast e shpreh duke kërcyer, ndërsa një fëmijë i dy brezave më parë kishte të njëjtën lumturi, kur hante një misër të zier dhe këtë gëzim e shprehte po duke kërcyer në oborrin e pa shtruar të një shtëpie fshati. Megjithatë, pavarësisht për nga vlera materiale, nga ky shembull vihet re se në çdo kohë lumturia ka të njëjtin nivel kënaqësie dhe shprehet po me të njëjtën mënyrë. Kjo ndodh, sepse siç thamë më sipër ajo është pjesë e një situate të brendshme.
Gjithashtu, edhe lumturia kolektive e shqiptarëve është e njëjtë për çdo periudhë kohore, sepse ajo përfaqëson interesat vitale të secilit nga ne në shoqërinë tonë. Ne, jemi një shoqëri, ku ndër shekuj e kemi konsideruar Shqipërinë, si një vend, ku ne identifikohemi më të dhe ajo identifikohet me të gjithë ne. Pra çdo shqiptarë është Shqipëria dhe Shqipëria është e të gjithë shqiptarëve. Skënderbeu me patriotët e tij dhe popullin shqiptar të asaj periudhe ishin të lumtur, kur shpartallonin në betejë turqit, Ismail Qemali dhe patriotët e tjerë të periudhës së tij ishin shumë të lumtur, kur në Vlorë ngritën flamurin kombëtar dhe shpallën pavarësinë e Shqipërisë.
Gjithashtu edhe ne, në ditët e sotme u emocionuam dhe u lumturuam, kur pamë të ngrihej flamuri jonë historik në Selinë kryesore të NATO-s. Në këtë momente historike, lumturinë kolektive pavarësisht nga koha dhe momenti e kemi përjetuar me të njëjtën mënyrë, sepse në çdo moment ka pasur të njëjtën rëndësi, identifikimin e personales me kolektiven dhe kolektivja nuk mund të përfaqësohej pa interesat e se cilit, që në rastet tona konkrete ka qenë, krenaria e kombit, mbijetesa e tij, integrimit i tij, prosperiteti i tij. Përderisa, Kombi nuk është vetëm një person, por një populli i tërë që identifikohet me të, atëherë ai përmban brenda tij lumturinë dhe emocionet e secilit nga ne.
Siç thamë më sipër lumturia përfaqëson një ide si dhe suksesin e saj. Kjo është e vërtetë, sepse mjafton të rikujtojmë momentet, kur në vitet 90 në Shqipëri fitoj ideja demokratike e cila garantoj suksesin e shoqërisë pluraliste shqiptare. Po të pyesim protagonistët e kësaj ideje se ai shin të lumtur, kur përjetuan suksesin e saj? Unë, jam i sigurt se të gjithë me një zë do të përgjigjeshin me nostalgji se nuk kanë përjetuar momente më të lumtura në jetën e tyre se ai çast magjik. Besoj, se nuk ka pasur lumturi më të madhe për të ndjerin Pjetër Arbënori, se sa momenti që përjetoj demokracinë me sytë e tij duke fituar lirën që regjimi i kishte mohuar. Ai moment përbënte një lumturi të jashtëzakonshme për të gjithë “Arbënorët” e viteve 90-të, sepse gjithë jetën e tyre e kishin sakrifikuar për ëndrrën që gjithmonë kishin ëndërruar, të qenit i lirë dhe i respektuar për mënyrën e të jetuarit dhe të menduarit. Përsëri, lumturia e Arbënorit ishte një lumturi kolektive, sepse jo vetëm ai, por të gjithë shqiptarët fituan lirinë. Pra, kur idetë janë si demokracia që parashikon fatin dhe të drejtat e çdo kujt, suksese i saj nuk mund të jetë personal, por i përgjithshëm, sepse demokracia është një lëvizje që mbështet tek të gjithë dhe i trajton të drejtat e secilit në mënyrë të barabartë. Suksesi i një ideje të tillë personifikon suksesin e një Kombi të tërë, ku anëtarët e saj janë qytetarët.
Lumturia, është edhe një formë harmonie mes çdo anëtari të një shoqërie dhe vetës së tij. Kjo ndihmon që edhe ato anëtarë që janë në gjendje të kenë mundësinë për të ushtruar dhe përfituar pushtet në shoqërinë e tyre të jenë pozitiv edhe për lumturinë e të tjerëve. Kur një person falë lumturisë është në harmoni me vetën e tij, ai është në gjendje të krijoj dhe të garantoj lumturi edhe për personat e tjerë. Përshembull, në shekujt kur skllavëria ishte e legjitimuar nuk ka pasur pak pronar që i lironin spontanisht skllevërit e tyre. Ndërsa, sot ajo edhe pse është e ndalur me ligj, praktikohet në një shkallë të gjerë në shumë pjesë të botës që kanë si subjekt më të dobëtit, gratë, fëmijët.
Pra, nuk ka forcë më të madhe se lumturia që gëzon si individin dhe kolektivin, ku ai është anëtar. Lumturia nuk është një pjatë që mund të shërbehet, sepse atëherë mjafton të shkojmë në një restorant që ta porosisim dhe brenda pak minutash shefi i kuzhinës do e bënte gati për të na e servirur kamerieri. Lumturia, bën pjesë tek të drejtat e njeriut, dhe si e tillë çdo anëtarë apo edhe vetë shoqëria e ka të drejtë ta garantoj atë edhe nëse ekziston.
Pra, lumturia përfitohet dhe nuk mund të presësh të jetë e dhuruar. Megjithatë, duke marrë si shembull Deklaratën e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara, mendoj se Lumturia duhet të integrohet si fjalë në kushtetutën tonë, sepse vetëm atëherë nuk do të guxonte askush ta mohonte atë. Një hap i tillë, nuk e krijon atë, sepse ajo krijohet nga çastet e jetës të çdo qytetari, por e promovon dhe e mbron atë në nivel të përgjithshëm shoqëror. Një qytetar i lumtur do të thotë se shton lumturinë në familje, një familje e lumtur ndihmon që Kombi të jetë i lumtur dhe një Komb i lumtur do të thotë se ai do të ndihmoj për një rend ndërkombëtar me më shumë lumturi dhe më me pak luftëra.
Nëse bëjmë pyetjen se ky mund ta gjejnë sot shqiptarët lumturinë? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetje do ju tregoj një histori të shkurtër tibetiane: një djalosh kishte marr një udhëtim për të gjetur sekretin e jetës. Nuk le vend pa shkelur dhe pa vizituar, por sekretin e jetës nuk po e gjente dot. Pas shumë kilometrash diku në një mal takon një të moshuar që jetonte vetëm. Djaloshi sapo takon të moshuarin i shkon ndërmend ta pyes se ku mund ta gjente sekretin e jetes? Plaku i thotë se: duhet të kalosh nga ana tjetër e kontinentit dhe do të arrish në një pyll, ku nuk depërton asnjëherë drita e diellit dhe aty do të takosh një korb të zi që do të jap përgjigjen që kërkon. Ai kalon lugina, shkretëtira, akullnaja, male dhe pas gjithë këtij mundimi dhe kohës që kishte kaluar tashmë nuk ishte djalosh si në fillim. Pasi i shteruan të gjitha energjitë i sfilitur përfundon në këmbët e një peme të një pylli të dendur, ku me shumë vështirësi disa rreze dielli arritën të depërtonin mbi kokën e tij. Nga rrezet e diellit ngre kokën sipër dhe në një degë shikon korbin e zi që me sqepin e tij po pastrohej. Menjëherë iu kujtua ajo që i kishte plaku. Nuk nguron dhe pyet korbin duke gërthitur: “Korb i vjetër! Korb i vjetër!. Zogu shikon poshtë. Më thuaj kush është sekreti i jetës? Kërkoje vetë i thotë Korbi dhe pastaj largohet duke fluturuar. Ky ishte sekreti i jetës. Historia mund të tregohet njëlloj edhe për sekretin e lumturisë. Është një sekret që secili duhet ta gjej tek forcat e tij. Kjo është bukuria dhe misteri i saj. Ajo është një eksperiencë e hapur për të gjithë shqiptarët. Lumturia prezanton për ne avantazhe të mëdha respektivisht me aktivitet e tjera njerëzore: nuk sjell mjete të veçanta ekonomike, nuk presupozon një gradë të caktuar arsimimi, nuk kërkon miqësi të fuqishme. Ajo gjendet tek forcat e secilit nga ne dhe forca jonë e përbashkët mund të ndërtoj Kombin e lumtur.

Zgjedhjet e kësaj radhe janë një risi

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 10 Jul 2009 16:59:00 +0000

Dr. Alban Daci
Botuar me date 13.07.2009
Gazeta "STANDARD"

Zgjedhjet e kësaj radhe janë një risi
në politikën shqiptare

Zgjedhjet e fundit parlamentare që sapo u zhvilluan në Shqipëri, sollën disa risi përsa i përket mënyrës të menduar dhe të vepruarit në politikën shqiptare. Kjo risi u konstatua në disa elementë që dëshiroj t’i rreshtoj si më poshtë:
1. Duke përjashtuar ndonjë rast sporadik dhe të izoluar, fushata elektorale duke përfshirë edhe ditën e votimit nuk u karakterizua me raste dhune. Kjo mendoj se ka ndodhur për tre arsye:
a) Elita politike ka kuptuar më në fund se ndryshimi ose konfirmimi nuk mund të vij më përmes dhunës, por përmes konkurrimit politik të bazuar mbi rregullat e lojës në respekt të plotë me kriteret e demokracisë. Tashmë ballafaqimi ose rivaliteti politik (që arrin pikën më të nxehtë në rastet, kur qytetarët paraqiten për të dhënë virdiktin e ushtruar përmes votës së lirë për të zgjedhur përfaqësuesit e tyre legjitim), nuk konsiderohet si një betejë lufte, ku ka armiq dhe tradhtar apo miq dhe patriot, por konsiderohet si një betejë e hapur demokratike, ku armët e saj janë strategjitë, programet politike, burimet njerëzore dhe gjuha politike e përdorur përpara qytetarëve. Këtë betejë e fiton ajo forcë politike që arrin të realizoj performancën më të mirë duke i koordinuar të gjithë këto element për të pasur si qëllim kryesor fitoren e merituar. Në këto zgjedhje parlamentare, nuk ndodhi ajo që kishte ndodhur rëndomtë më parë, kur politikanët merreshin me gjërat personale të kundërshtarëve të tyre duke mos u kushtuar aspak rëndësi programeve politike, burimeve njerëzore, strategjive politike. Pothuajse e gjithë fushata elektorale e viteve të tjera ishte e përqendruar vetëm në tre protagonist kryesorë, të cilët nga mëngjesi deri në dark nuk linin gjë pa u thënë kundërshtarëve të tyre, por që nuk kishin asnjë vizion konkret se çfarë do të bënin realisht në planin e ndërmarrjes së reformave nëse do të fitonin zgjedhjet. Boshti kryesor i këtyre zgjedhjeve ishte se: të gjitha forcat politike në vend pavarësisht nga niveli përfaqësues, u munduan të paraqesin një program politik sa më real dhe aktual për të qenë sa më pranë qytetarëve, të cilët duhet të ndjeheshin të përfshirë në proces. Të fitosh zgjedhjet në një vend demokratik nuk mjafton të shkruash bukur një program politik, por të kesh kapacitete dhe gjuhën e qartë politike që ta paraqesësh sa më të besueshëm dhe real tek çdo qytetarë. Programi politik, duhet të jetë i thjeshtë, i qartë dhe i kuptueshëm nga të gjithë qytetarët, pavarësisht nga niveli arsimor. Këtë gjë e arriti më mirë nga të gjitha subjektet e tjera PD, falë favorizimit që kishte, sepse në katër vitet e fundit kishte qeverisur duke mbajtur një pjesë të mirë të premtimeve politike si dhe kapacitet, fleksibilitetin, dhe aftësinë që ka kjo parti ka për tu rinovuar dhe qenë gjithmonë koherente me proceset e kohës. Partia demokratike, këtë radhë arriti pothuajse të prezantoj një burim njerëzor krejtësisht të rinovuar me figura të reja, të cilët jo vetëm ishin plotësisht në sintoni më programin politik të kësaj partie, por ishin plotësisht në sintoni me problemet dhe nevojat e qytetarëve. Kurse, Partia Socialiste edhe përse u mundua të paraqitet si një subjekt politik i rinovuar vetëm për faktin se u ndryshua kryetari i saj, realisht brenda gjirit të saj kishte pothuajse të njëjtin burim njerëzor të konsumuar gjatë tetë viteve që ishin në qeverisje, periudhë e cila njihet si më papërgjegjshmja përsa i përket mënyrës se si u qeveris. Si brenda kësaj partie apo edhe në koalicionin që ajo kishte paraqitur, kishte persona që në të kaluarën janë akuzuar disa herë për korrupsion. Nëse kishte ndonjë element të ri tek kjo parti, ai nuk përbënte një alternativë të re, sepse kishte mangësi komunikuese, distancë të madhe mes jetës së tij dhe realitetit tonë shoqëror si dhe variacion të theksuar të identitetit të tij politik, i cili kishte ulje dhe ngritje sipas egove dhe dëshirave personale për pushtet.
b) Periudha relativisht e gjatë, ku Shqipëria është përpjekur të ndërtoj një demokraci të shëndosh, ka bërë që të rritet niveli formues/informues i qytetarëve për proceset politike në përgjithësi dhe për demokracinë në veçanti. Kjo ka ndodhur edhe për faktin se ka një numër të konsiderueshëm të familjeve shqiptare që kanë një anëtarë që ka mbaruar/vazhdon të ndjek studimet e larta në një nga vendet perëndimor ose prej vitesh është emigrant në Perëndim. Kjo ka ndikuar pozitivisht për të rritur nivelin politik dhe të proceseve demokratike në vend. Gjithashtu, një hap i dytë, që ka ndikuar në rritjen e informacionit/formacionit politik, ka ndikuar edhe fakti se Shqipëria në këto vite ka qenë një vend i hapur duke garantuar një pluralitet shkëmbimesh me vendet e tjera, si dhe për faktin që tashmë shumë shqiptarë mund t’i kuptojnë proceset demokratike duke ndjekur mediet prestigjioze të botës demokratike. Rritja e informacionit/formacionit politik tek qytetarët, bëri që qytetarët të mos ishin si më parë një turmë militantësh që ndjekin qoftë edhe me sy të mbyllur idhullin e tyre politik, por të analizojnë, vëzhgojnë me sy kritik çdo propozim politik, ku bëjnë pjesë drejtpërdrejt edhe interesat e tyre. Ky fenomen i qytetarit të edukuar u vu re në këto zgjedhje, ku për fat të mirë nuk pati kontestime dhe manifestimet të stilit barbar nëpër rrugët e qyteteve siç ndodhte me parë.
c) Një rol po aq të rëndësishëm, ka luajtur edhe fakti se tashmë Shqipëria gjendet plotësisht në kanalet e Integrimit Evropian. Për rrjedhojë ajo është gjithmonë nën vëzhgimin e organeve të Bashkimit Evropian për plotësimin e standardeve, ku më kryesori është procesi i demokratizimit i garantuar përmes votës së lirë dhe të sigurt. Për këtë arsye elita e politikës shqiptare, diku e kushtëzuar dhe diku me dëshirën dhe vullnetin e saj është e detyruar të respektoj rregullat e lojës për të garantuar një proces politik sa më demokratik në vend. Çdo politikan shqiptar është i bindur se nëse nuk zbaton rregullat themelore të demokracisë nuk është i pritur mirë nga Evropa dhe për rrjedhojë rrezikon të humb kredibilitetin e tij politik tek qytetarët. Ky rol i fortë i ndërkombëtarëve dhe sidomos ai Evropian, ku Shqipëria së shpejti shpreson të jetë anëtare me drejta të plota, janë një garanci për respektimin e rregullave demokratike në vend.
2. Këto zgjedhje, për herë të parë mund të themi se arritën të konfirmonin vetëm pak subjekte politike, duke eliminuar shumë parti që deri tani nuk kanë qenë përfaqësuese të qytetarëve, por delegat të pazareve politike. E kam fjalën por ato parti që për vite me radhë kanë pasur vetëm një anëtar dhe kryetar në të njëjtën kohë, por që falë pazareve politike të bazuara në interesa të ndryshme jo vetëm siguruan vende në Parlament, por shumë herë ishin edhe në nivel ministrash. Mendoj se ka ardhur momenti duke marr si shembull rezultatin e zgjedhjeve të fundit, që sistemi politik në vend të riformohet, ku të jenë ( sigurisht me konsensusin e zgjedhësve) dy parti kryesore të ekstremit të majtë dhe ta djathtë si dhe një ose dy parti të tjera të qendrës. Mendoj se nuk ka më vend për parti fantazma që nuk sjellin asnjë një rezultat pozitiv si në nivel përfaqësimi në Parlament ashtu edhe në nivel qeverisës, sepse nuk përfaqësojnë interesat e qytetarëve, por interesat e politikës së fshehur, jo demokratike me rregulla loje që ngjajnë më një pazar devesh të zhvilluar në oazën e një shkretëtire të thatë.
3. Këto zgjedhje na dhuruan për të herë të parë në historinë e pluralizmit politik shqiptar, një risi krejt të re dhe mjaft domethënëse për demokracinë shqiptare. Kjo risi e ka emrin koalicioni “PD-LSI”, sepse për herë të parë dy parti shqiptare, që kanë qenë gjithmonë në raport pozite/opozite, vendosën të qeverisin së bashku vendin. Ky koalicion nuk do të kishte ndodhur më parë për arsye që nënvizuam sipër. Atëherë lind pyetja se përse ndodhi pikërisht tani? Sepse, kryetari aktual i PS erdhi në krye të kësaj partie në një moment të vështirë për lidershipin e saj. Me pak fjalë, nuk ishte e qartë në këtë parti se kush ishte kryetari, ky i riu që erdhi apo hija e atij tjetrit që u largua për shkak të humbjes që pësoj në zgjedhjet e 2005. Kjo situatë, kultivoj tek kryetari aktual frikën Hobbes-ane, duke parë me dyshim çdo lëvizje si brenda dhe jashtë partisë, duke konsideruar këdo si një potencial rivaliteti që mendon nga momenti në moment ta sulmoj dhe ta eliminoj politikisht. Kjo bëri që të rris tej mase mosbesimin dhe rivalitetin e heshtur si brenda kësaj partie dhe jashtë saj tek aleatët e mundshëm, ku mund të bënte pjesë edhe LSI. Për rrjedhojë, lideri i LSI-së në këtë situatë të re të krijuar, e pa të pamundur mundësinë për të bashkëpunuar ose për të bërë koalicion me PS-në. U pa qartë edhe pas disa tentativave të bëra nga lideri i LSI-së se qeverisja ose fitorja e zgjedhjeve me PS-në ishte thjeshtë një realitet i pa mundur për tu konkretizuar. Pastaj, LSI është parti e qendrës dhe si e tillë duke u nisur edhe nga programi politik që ka mund të qeveris fare mirë me të dyja partitë e ekstremeve. Prandaj, LSI jo vetëm që nuk ka bërë mëkat që do të qeveris me PD-në, por ka bërë një zgjedhje shumë të mirë për të mos çuar vendin në krizë politike, institucionale. Ndërsa, PD për faktin se në këto zgjedhje siguroj të rikonfirmohet si subjekti më i përfaqësuar përmes votave të popullit e kishte detyrim moral dhe demokratik që të qeveriste vendin edhe për mandatin e ri. Për këtë arsye si dhe për faktin se ajo tashmë ka realizuar një seri reformash, të cilat së bashku me LSI, pretendon t’i kurorëzoj me fundin e mandatit të ri. Një ndër proceset më të rëndësishme që PD do të ketë si objektiv kryesor në katër vitet e ardhshme do të jetë modernizimi i vendit dhe anëtarësimi i plotë i tij në Bashkimin Evropian. Jam i sigurt se këto dy procese falë burimeve njerëzore që kjo parti ka, falë bashkëpunimit që do të ndërtohet me LSI-në si dhe falë mbështetjes ndërkombëtare që ka, do t’i realizoj me sukses. Përsa i përket stabiliteti të mazhorancës qeverisëse që do të krijohet, nuk do të ketë ndonjë faktor që mund ta shpërbëj atë. Qeveria e re do të jetë stabël deri në fund të mandatit të fituar pa krijuar kriza institucionale. Kjo do të ndodh, sepse PS për shkak të humbjes së zgjedhjeve, mungesës së identitetit, kohezionit dhe fleksibilitet në lidershipin e saj rrezikon të shpërbëhet dhe të përçahet si subjekt politik. Mendoj, se gjatë këtyre katër viteve PS nuk do të jetë në gjendje të jetë një subjekt i fortë politik për të ardhur në pushtet. Gjithashtu, për shkak të karakteristikave që ka LSI, ajo nuk do të bëj të bjer qeveria, sepse një situatë e tillë nuk do të sillte asnjë avantazh politik për këtë parti, por thjeshtë humbje politike duke u ri gjetur në pozicionin e opozitarit. LSI, nuk është në gjendje të fitoj zgjedhjet e vetme dhe të siguroj mazhorancën më të madhe për të qeverisur vendin. Për shkak të këtij pozicioni politik që kjo parti ka dhe për faktin se është parti e qendrës, duhet të bashkohet me njërin nga dy ekstremet për të qeverisur vendin. Në këto momente, ajo këtë gjë mund ta bëj vetëm me PD. Ky koalicion, që me të drejtë mund ta quajmë “koalicioni i integrimit” ka dy valenca:
a) Në planin kombëtar, sepse siguron vazhdimësinë e reformave në vend, garanton vazhdimin e më tejshëm të procesit të Integrimit Evropian si dhe forcimin e demokracisë etj.
b) Në planin ndërkombëtar, sepse koalicion rrit besimin tek Evropa, se politika shqiptare ka ndryshuar, sepse brenda këtij sistemi nuk ka vetëm luftëra të vërteta siç ka ndodhur deri tani, por edhe konsensus politik për të mirën e qytetarëve. Deri tani ka qenë krijuar ideja se: politikanët shqiptarë për hir të pushtetit janë në gjendje të bëjnë gjithçka përfshi edhe luftën e vërtetë, kurse këto zgjedhjet e fundit treguan se Shqipëria ka ndryshuar dhe bashkë me të ka ndryshuar edhe mënyra e të bërit politik.
Këto zgjedhje treguan se: Shqipëria ka arritur një maturi të mirë demokratike dhe që demokratizimi i vendit është një proces që sigurisht mund të ketë akoma shumë gjëra për t’i korrigjuar ose për t’i aplikuar që të funksionoj sa më mirë të jetë e mundur. Ashtu siç ka thënë Rousseau: “Nuk ka ekzistuar dhe nuk do të ekzistoj një demokraci perfekte, përsa kohë bota do të jetë e populluar me njerëz dhe jo me hyjni”. Pra, edhe në vendet më histori të gjatë demokratike nuk kemi akoma sot një demokraci perfekte, sepse ajo nuk mund të realizohet. Prandaj, ne shqiptarët, duhet të përpiqemi që të krijojmë një demokraci sa më të mirë dhe reale, ku shtylla e saj të jetë konsensusi i qytetarëve i shprehur përmes votës së lirë dhe transparenca e aksioneve që ndërmarrin përfaqësuesit për të përfaqësuar sa më mirë interesat e qytetarëve.
Këto zgjedhje janë një risi që rrisin shpresën reale tek ne qytetarët, sepse vendi ynë përjeton aktualitetin, dëshiron/meriton një të ardhme të mirë dhe nuk kthehet më mbrapa për të rikujtuar të kaluarën, që shpresoj të mbetet gjithmonë e tillë.

Zgjedhjet parlamentare të 92-shit

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 03 Jul 2009 10:15:00 +0000

Dr. Alban Daci

Botuar me date 07.07.2009

Gazeta "TIRANA OBSERVER"

Pothuajse gjatë gjithë periudhës së tranzicionit demokratik, ne shqiptarët kemi qenë dhe vazhdojmë të jemi kureshtar se çfarë mendojnë të huajt për ne, se si i analizojnë dhe i komentojnë proceset tona politike? Ky kuriozitet është më i rëndësishëm në ato raste, kur janë vendet demokratike perëndimore që flasin, analizojnë, komentojnë, pasqyrojnë, kritikojnë dhe japin alternativat e tyre për ngjarjet politike të vendit tonë.
Opinionet që vijnë nga vendet perëndimore jo vetëm kanë pasur, por vazhdojnë të kenë një impakt të fortë në politikën tonë, ku shumë herë janë marrë edhe si pika referimi që subjektet politike në vend t’iu tregojnë qytetarëve të tyre se: jemi më perëndimorë dhe më demokrat se pala kundërshtare, sepse aplikojmë dhe veprojmë ashtu si mendojnë dhe na këshillojnë demokracitë e vjetra evropiane në veçanti dhe perëndimore në përgjithësi. Po të njëjtën gjë ka bërë edhe pala tjetër kundërshtare, kur ndonjë organ i shtypit perëndimorë ka folur mirë për to, sapo ka ndodhur një gjë e tillë, subjekti politik, të cilët i është bërë lëvdata, nuk ka hezituar të dal menjëherë me deklaratë për shtyp për t’iu thënë qytetarëve ja shikoni se çfarë kanë thënë vendet demokratike për ne.
Kjo gjë u vë re madje edhe në zgjedhjet e fundit, ku njëra nga partitë politike në vend, kishte publikuar fjalë për fjalë në gazetën e saj partiake artikullin e një gazete perëndimore që fliste me nota pozitive për liderin e saj.
Pra, le të themi se pothuajse të gjitha subjektet politike shqiptare kanë bërë pak a shumë lojën e ndërtimit të imazhit të tyre politik duke ju referuar gjithmonë modelit perëndimorë. Kjo ka ndodhur dhe vazhdon të ndodh, sepse vetë këto subjekte nuk kanë pasur dhe vazhdojnë të mos kenë besim në demokracinë shqiptare, ku janë vetë aktorë të drejtpërdrejtë.
Fillimi i demokracisë shqiptare që përket më lëvizjet e viteve 1990, brezin tim e gjeti në një moshë fare të vogël, por megjithatë një pjesë e mirë e jona po kuptonte në linja të përgjithshme se çfarë po ndodhte gjatë atyre viteve në Shqipëri dhe kjo ka ndodhur për faktin se ngjarjet ishin shumë të rëndësishme dhe impakti i tyre ishte shumë i forti mbi të gjithë qytetarët.
Kurioziteti se si gazetat italiane kanë komentuar zgjedhjet tona parlamentare të muajt mars të vitit 1992, më shtyu të bëja këtë analizë në të cilën do të trajtoj argumentet që ka shkruar, pasqyruar, komentuar dhe analizuar gazeta “Corriere della Sera” .
Ky kuriozitet ka lidhje edhe me faktin se gjatë asaj periudhe në Shqipëri nuk kishte media të lira, të pavarura dhe profesionale që mund ta përshkruanin ashtu siç ishte ai realitet, pa emocione, pa maska, pa propagandë politike.
Kështu, mendova se vëzhgues me një nivel të lartë profesional dhe krejtësisht të pavarur dhe të pa implikuar drejtpërdrejt në këto zgjedhje mund të ishin vetëm mediet e huaja që kanë qenë dëshmitare duke dërguar gazetarët e tyre direkt në terren.
Një ndër gazetat më prestigjioze italiane që ju ka kushtuar një hapësirë të veçantë zgjedhjeve parlamentare të Shqipërisë të zhvilluar në muajin mars të vitit 1992 ka qenë “Corriere della Sera” që gjatë gjithë procesit të votimit ka pasur të dërguarit e saj që i dërgonin në kohë reale informacione të vërteta, të pavarura dhe të sigurta.

Zgjedhjet e marsit të vitit 1992
Për zgjedhjet e këtij viti, jam bazuar mbi atë që ka pasqyruar “Corriere della Sera” në disa artikuj nga data 22 mars deri me datë 25 mars po të njëjtit vitit.
Kjo gazetë më një artikull që daton me datën 22 mars të vitit 1992 fillimisht përshkruan situatën e përgjithshme në të cilën ndodhej Shqipëria duke cituar këto rreshta: “ Shqipëria për herë të dytë brenda vitit kërkon të vesh veshjen e demokracisë. Votohet në një vend që ekonomikisht po jep shpirt. Ushtria e të papunësuarve rritet çdo ditë, pjesa më e madhe e industrisë është mbyllur për mungesë të lëndës së parë, dyqanet janë bosh, produktet e nevojës parë nuk mjaftojnë, shqiptarët të dëshpëruar shpërthejnë magazinat për të sjellë në shtëpi ushqime sa për të ushqyer fëmijët. Nuk ka qumësht për fëmijët, mishi është një e mirë shumë e shtrenjtë, buka mungon”.
Ky artikull nuk le pa bërë dhe një pasqyrë/analizë mbi situatën politike në vend, ku thekson rëndësinë e zgjedhjeve parlamentare. Ja se si na e paraqet situatën politike: “ Vendi është në shthurje edhe në këndvështrimin politik. Në vitin e fundit, drejtimi i qeverisë ka ndryshuar pesë herë. Është tentuar edhe rruga e “solidaritetit” kombëtar: të gjithë në timon me shpresën që situata të përmisohet. Asgjë nuk ka ndodhur. Çdo marrëveshje ka dështuar dhe tani, në krye të qeverisë është një teknik, Uilson Ahmeti, me profesion inxhinier, i cili po drejton varkën në një det të trazuar. Një mijë problemet e shqiptarëve nuk kanë gjetur zgjidhje dhe shanset e fundit janë vendosur tek vota dhe tek ndryshimi total, i cili mbahet peng nga komunistët e vjetër, që rastësisht janë ngjyrosur si socialist. Opozitarët gërthasin duke thënë se: kanë ndryshuar emrin, por jo fytyrën. Nëse do të jetë për ata duhet të kthehemi mbrapa në kohë, sepse thonë se ishim mirë kur ishim keq. Megjithatë vota e sotme është historike për Shqipërinë. Nëse rezultati do të jetë i njëjti me atë të vitit të kaluar, pasojat mund të jenë katastrofike.”
Ky artikull mbyllet duke treguar situatën e shtypit të opozitës, i cili është krejtësisht i censuruar dhe i kontrolluar nga organet shtetërore. Ja si përshkruhet kjo situatë në fund të këtij artikulli: “ Gazetat e opozitën shpesh herë nuk kanë mundur të botohen dhe të dalin në treg për mungesë të letrës. Regjimi nuk e shpërndan atë. Sokol Huho, kronist politik i opozitës shprehet se: komunistët e vjetër kontrollojnë radion edhe televizionin. Pra, vendi është në udhëkryq: ose ndryshon muzika duke hyrë në Evropë më ndihmën e kombeve mike; ose kthehet në antikitet me një izolim vetëvrasës... Nëse demokracia nuk do të fitoj, përgatituni të insistoni në episode të tjera biblike, sepse njerëzit nuk mund të vuajnë më.”
Një tjetër artikull që daton po me datën 22 mars me titull “ Anatomia e një rrëzimi: nga Hoxha tek miti USA”, na e përshkruan në këtë mënyrë pluralizmin politik të sapo vendosur: “ 517 kandidat të pesë partive, partia socialiste e punës (ish PK), partia demokratike, republikane, socialdemokrate dhe e sapo rilindura partia komuniste garojnë sot për 250 mandate në Parlamentin kombëtarë. Popullsia shqiptare shkon të votoj për herë të dytë në zgjedhje të lira dhe demokratike pas rrëzimit të diktaturës në dhjetor të 1990. Regjimit komunist kishte mbijetuar për një periudhë pesë vjeçare që nga vdekja e themeluesit të tij, Enver Hoxha, që i mbajti bashkëkombasit e tij për rreth 40 vjet jashtë nga historia. Diktatori kishte ndërtuar një regjim autokratik, pa komunikim me Botën. Trashëgimia politike e Hoxhës ishte marr nga Ramis Alia që fillimisht e kishte administruar pa e modifikuar: situata ekonomike po bëhej e papërballueshme. Hapjet e para ishin shumë kaotike dhe shpejt ishin vlerësuar si të pavlefshme. Ramis Alia ishte i detyruar të merrte në konsideratë një politikë me reforma, dhe kjo kishte provokuar rrëzimin e digës: protestat për liri të shqiptarëve kishin shpërthyer papritur në fund të vitit 1990, falë iniciativës të studentëve të universitetit të Tiranës. Vdekjet dhe plagosjet shoqërojnë kalimin e Shqipërisë nga diktatura në liri. Lindin partitë e para demokratik që detyrojnë Ramiz Alinë t’i legalizoj: kontakti i parë i qeverisë komuniste me përfaqësuesit e Partisë Demokratike ndodh në Tiranë me 17 dhjetor 1990”.
Në mbyllje të këtij artikulli përshkruhet momenti i vizitës të Sekretarit Amerikan të Shtetit Baker në Tiranë. Ja se si përshkruhet ky moment historik: “me 21 mars 1991 Baker shkon në Tiranë. Të kemi pritur për dyzet vjet, duartrokasin shqiptarët dhe Baker merr titullin e qytetarit të nderit për Tiranën të dorëzuar nga kryetari i qeverisë Ylli Bufi”.
Artikulli i datës 23 mars në hyrje bën lidhjen mes shpresës së shqiptarëve dhe rrëzimit të diktaturës. Ja çfarë thuhet: “Ka një folje që mijëra shqiptarë vazhdojnë ta zgjedhojnë prej shumë javësh: foljen shpresoj. Këtu njerëzit shpresojnë që pronarët e vjetër të largohen me nxitim; shpresojnë që emrat e regjimit të zhduken përfundimisht nga pushteti; shpresojnë që demokracia të triumfoj mbi diktaturën, shpresojnë që vendi të dal nga kriza e thellë ekonomike që po e mbyt; shpresojnë që uria dhe mjerimi të mbeten vetëm një kujtim; shpresojnë që industria të rifilloj të punoj me ritmin e duhur, shpresojnë që papunësia të ndaloj, shpresojnë që Shqipëria e dashur mund të jetë pjesë integruese e asaj Evrope, ku të gjithë ndjehen pjesë e saj”.
Ndërsa më poshtë përshkruhet situata se si liderët e majtë dhe të djathtë presin rezultatin e zgjedhjeve dhe kush janë parashikimet e tyre për këtë rezultat. “Fatos Nano, një ndër komunistët e ri, nxjerr në pah qetësinë: sondazhet janë me ne, thonë se do të fitojmë, duke kaluar mbi 50. Më pak diplomatik është ish presidenti i Parlamentit Kastrio Islami, një fizikan nuklear i diplomuar në Francë, i cili ka bërë studime matematikore që kanë dhënë një rezultat të sigurt: 53.3% fitore për socialistët. Në të kundërt Eduart Selami, sekretar i përgjithshëm i Partisë demokratike deklaronte: Do të fitojmë ne me 54.8%”.
Ky artikull mbyllet duke përshkruar se në një farë mënyrë Fatos Nano dhe anëtarët e Partisë së tij tashmë të bindur se zgjedhjet i kanë humbur dhe po fillojnë ta pranojnë këtë fakt. Gjithashtu ka përshkruar me interes fitoren e Sali Berishës që në orët e paradites.
Artikulli i datës 24 me titull “Shqipëria, triumfi i demokratëve” i dedikohet krejtësisht fitores së demokratëve, dhe përshkruan më kujdes dhe me një stil mjaft origjinal çdo moment dhe çdo ngjarje të kësaj fitoreje. Ja si i përshkruan fjalët e para të Berishës para turmës në sheshin Skënderbeu: “ Vëllezër dhe motra, urime për ju. Kjo është dita e parë e demokracisë. Në sheshin Skënderbeu 100 mijë shqiptarë përshëndesin Berishën. Tashmë është e sigurt se komunizmi ka vdekur dhe njerëzit e përjetojnë këtë moment historik me gëzim, lumturi dhe shpresë. Partia demokratike ka fituar më shumë se 65% . Është një ditë pranverore në një sintoni perfekte me pranverën politike të Tiranës. Berisha është në tribun, një orë pas faljes. Një mijë, njëqind mijë duar të ngritura ngrihen sipër duke treguar gishtat në shenjë fitoreje. Këndohet himni kombëtar, të moshuarit heqin kapelet, gratë kanë sytë e mbushur me lot, të rinjtë këndojnë duam Shqipërinë pa Ramiz Alinë. Rreth mes ditës Berisha thotë se: Komunizmi është rrëzuar një herë e mirë dhe dua t’iu falënderoj, sepse së bashku do të ndërtojmë një Shqipëri ndryshe: më të lirë, demokratike. Jemi vendi më i varfër në Evropë, por duhet të jemi krenar që bëmë të mundur fitoren e demokracisë. Tani e dimë se kush do të na ndihmoj, por ndihma më e madhe duhet të vij nga vetë ne. Unë ju garantoj që do bëj një qeveri të ndershme, të ndërtuar me njerëz të ndershëm, në të cilën duhet jetuar në paqe pa hakmarrje, duke harruar të kaluarën”. Komunistët ( ose më mirë socialistët aktual) në këto zgjedhje kanë zbritur në 22% duke humbur 40 pikë. Berisha shpjegon se: pikërisht në fshatra kemi fituar betejën tonë... shqiptarët kanë kuptuar se kështu nuk mund të shkohej përpara, duke ndërruar faqen, duke besuar tek ajo që ne kishim premtuar. Mes socialistëve, ish kryeministri dhe tani kryetari i partisë, Fatos Nano ka arritur të fitoj mandatin e tij, ndërsa Sabri Godo që drejtonte republikanët nuk zgjidhet nga zgjedhësit e tij”.
Ky artikull mbyllet duke dhënë deklaratat e disa diplomatëve të huaj, në lidhje me fitoren e demokratëve si dhe çfarë do të bëhet me zonjën Hoxha. Ambasadori gjerman në Tiranë thotë se: “Unë jam i sigurt që Evropa do të kuptoj se sa nevojë ka Shqipëria për ne. Ndërsa kur një gazetare amerikane pyet Berishën se: kush do të jetë fati i zonjës Hoxha? Ai përgjigjet se: do të jetë drejtësia që do ta gjykoj”.
“Shqipëria, receta e Berishës” është artikulli i datës 25 mars, cili i dedikohet pothuajse krejtësisht liderit demokrat Sali Berisha si dhe programit të tij qeverisës.
Në hyrje përshkruhet ambienti i Partisë demokratike, figura e Berishës dhe si po e përjeton momentin e fitores dhe faktin se është i vetmi kandidat i mundshëm për President republike.
Në artikull këto element përshkruhen kështu: “ Zyra mund të jetë si ajo e çdo funksionari të zakonshëm, dy tavolina, ndonjë karrige, një divan i vjetër. Mbi portë emri dhe mbiemri dhe detyra e tij. Është ky apartamenti i varfër që Berisha ka ndërtuar partinë demokratike duke fituar zgjedhjet në Shqipëri. Është këtu që ky kardiolog 46 vjeçar, që ka filluar ngjitjen e tij në pushtet. Ai kujton duke vëzhguar në boshllëk se: kur vendosa të hyj në politikë, ishte diktatura. Nuk do të kisha menduar kurrë të arrija të formoja një parti. Faktet më kanë përgënjeshtruar dhe jam shumë i lumtur. E vetmja gjë që nuk mungon mbi tavolinën e punës së Berishës janë telefonat: janë tre telefona, me ngjyra të ndryshme si dhe një fax. Prej 24 orësh nuk flenë. E thërrasin nga çdo anë e botës, për ta uruar, për ti shtrënguar duart, për t’i thënë se: Ke shpëtuar një popull që po vdiste. Veshur ka një kostum blu elegant, një këmishë të bardh, një kollare të ngjyrosur. Jashtë tek porta, një radhë e gjatë e pret që ta takoj: miq të vjetër, miq, të afërm të largët, fotograf, operator, gazetar”.

Shqipëria, dje dhe sot

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Thu, 25 Jun 2009 19:18:00 +0000

Kohë më parë , Shqipëria ishte e mbushur plotë me bunker. Aq shumë kishte bunker dhe aq shumë ishte përhapur fara e tyre në territorin shqiptar, sa mund t’i gjeje të ndërtuar edhe në maje të malit të Korabit. Të lind pyetje, po si kanë arritur t’i ndërtojnë deri aty, ku në të vërtetë nuk ka asnjë rrugë automobilistike që të bëj të mundur transportimin e materialeve të nevojshme për ndërtimin e tyre. Në lidhje me zgjidhjen e kësaj dileme, nuk e di nëse është histori e vërtetë, apo legjendë, por jo shumë kohë më parë bisedova rastësisht me një person të nderuar që në kohën e izolimit ka punuar mësues pikërisht në zonat e thella malore, i cili më tregoj historinë se si një ditë, Partia e zonës kishte dhënë urdhër për punë vullnetare, sepse do të ndërtonin bunkerët në zonë për tu mbrojtur nga armiku. Ish mësuesi-tani në pension- më tregoj se si i kishte marrë materialet e nevojshme për ndërtimin e bunkerit në krahë dhe në shpinë duke ecur në këmbë rrëzës së malit deri sa i kishin dërguar në vendin e duhur. Ai tregon se: në fillim të rreshtit për dhënë shembull personal për dashurinë e Partisë dhe “Atdheut” ishte vetë kryetari i partisë për rrethin, të cilit po i dilte shpirti nga ngarkesa dhe lodhja, por që nuk kishte guxim të thoshte se u lodhëm dhe kemi nevojë për pushim, sepse i dinte pasojat që e prisnin (komunisti i vërtetë nuk lodhet asnjëherë, nuk ndalet para asnjë pengese dhe sakrifikon gjithçka për Partinë).

Sot, në fushën e atij mali, blegërojnë bagëtitë e zonave për rreth, të cilat kullosin të qeta dhe të lira, pa pasur frikë se do të kalojnë pa dashje kufirin dhe do të shpallen armike të Partisë dhe për këtë do të dënohet dhe internohet çobani që po i ruante, sepse i ka ndihmuar të arratisen. Delet, kullosin të qeta, sepse edhe po të kalojnë “kufirin” nuk ka asnjë incident shtetëror, sepse matanë për fat të mirë, tashmë do të takojnë delet motra kosovare të cilat të lira dhe forta kullosin me plot krenari në fushat e tyre.
Kohë më parë, një malësor për të ardhur në Tiranë, duhet të rrinte në radhë të gjata për të blerë një biletë autobusi (kishte vetëm një autobus që bënte një herë në ditë rrugën për Tiranë) dhe duhet të zgjohej me natë ( autobusi nisej në katër të mëngjesit), duhet të bënte një udhëtim me orë të gjata, me plotë kthesa, ku rruga i përshtatej natyrës si pas relievit.
Sot, malësori mund të shkoj në Tiranë, kur të dojë, sepse makina ka në çdo moment dhe të lusin sikur t’i duash, rruga është autostradë moderne, me bare anash, krejt e drejtë, me tunele të gjata dhe me drita ( gjëra të tilla për malësorin ishin krejt të panjohura dhe të pa imagjinueshme, kurse tani janë realitet) ku për pak orë, arrin si kokrra e mollës në kryeqytetin tonë. Madje, nëse e ka me ngut, pasdite mund të rikthehet përsëri në shtëpi për qenë pranë familjes.
Dje, biri i një intelektuali jo komunist nuk gëzonte as një të drejtë elementare si ajo e mundësisë për tu shkolluar, kurse sot djali i tij, me krenari lundron në sallonet e dijes perëndimore, duke ngritur lart vlerat e familjes dhe të vendit.
Sot, ai është më i lirë se kurrë më parë dhe i vendosur të realizoj ëndrrat e tija individuale, por edhe ato të familjarëve të tij, të cilët për faj të sistemit mizorë nuk munden t’i bënin realitet dhe ndonjëherë pa arsye rrezikuan jetën e tyre, sepse ato ishin më para në kohë dhe në mënyrë të menduarit se sa shtresa injorante drejtuese e asaj kohe.
Shqiptarët, në fillim të viteve 90-të ishin në sheshet e qyteteve kryesore të Shqipërisë duke thirrur “Liri dhe Demokraci”, për të mposhtur dhe shembur regjimin më mizor që kishte njohur njerëzimi në shekullin e fundit. Parulla “Liri dhe Demokraci” ishte një thirrje e fuqishme që dilte nga zemra e çdo shqiptari, që kishte përjetuar tmerrin individual, familjar, shoqërorë dhe kombëtar. Kjo thirrje ishte një shpresë, një domosdoshmëri për ne shqiptarët, ishte një nevojë për brezat e ri që besonin shumë në të ardhmen e lirë që do të ndërtonin.
Sot, në Shqipëri përsëri nëpër sheshe të rinj dhe të reja thërrasin “Liri dhe Demokraci”, por me ndryshim me të djeshmen, sot ato kanë pjekuri, e njohin mirë fenomenin, dhe nuk thërrasin për të ndërtuar diçka për herë të parë, të pa njohur dhe përjetuar, por flasin me bindje se: Demokracia është e pacenueshme dhe duhet ta forcojmë akoma më shumë për ta bërë model pozitiv edhe për vende të tjera që në këto momente po përjetojnë të njëjtat situata që ne përjetuam kohë më parë.
Ato dalin në sheshe për t’iu dhënë kurajë vendeve të tjera që po luftojnë për të mposhtur diktaturat dhe për të ndërtuar Demokracinë, që të mos mposhten, por ta çojnë deri në fund iniciativën e tyre, sepse po luftoj për një kauzë të drejtë dhe të domosdoshme.
Dje, në të largëtin vitin 90-të, Ministri i Kulturës i asaj kohe, kur shkon në Qytetin Studenti, të takohej me studentë që ishin të “uritur” për liri dhe demokraci, nuk zbret nga makina derisa shoqëruesit e tij i vendosin ca dërrasa që të mos i bëheshin pis me baltë këpucët e tija llustrafine.
Sot, i njëjti personazh shkon përsëri tek Qyteti Studenti, për të bërë një miting elektoral duke ju premtuar studentëve, se ka ardhur për të bërë ndryshimin. Me siguri me ndryshimin e ka fjalën, që përsëri ai të jetë ministër, që studentët të jenë përsëri në lëvizje për liri dhe demokraci, dhe kur të shkoj për ti takuar, të mos të zbres nga makina pa u siguruar mirë që këpucët nuk do ti bëhen me baltë.
Dje, liderët e të njëjtës familje, të njëjtës parti, për lojëra interesash personale, për egoizëm karriere nuk lanë gjë pa i thënë njëri-tjetrit, për pasoj vendosën të ndahen, më i forti dhe më i madhi qëndroj për pak kohë drejtues tek familja e madhe dhe historike, kurse ky tjetri më i prapi dhe i pabinduri u larguar për të krijuar një familje të re dhe logos së familjes i shtoj ca element të vegjël për të ruajtur origjinalitetin.
Familja e vjetër nuk gjeti përsëri qetësi, sepse biri i radhës, që kishte qëndruar në Perëndim, ku ishte mësuar pa rregulla, duke bërë një jetë endacaku, nuk mund të qëndronte për nga karakteri dhe natyra i qetë dhe për rrjedhojë nuk kishte qejf urdhrat dhe udhëzimet e të vjetrit. Ai vendosi të revoltohej, por këtë radhë ky ishte më i vendosur, më kokë carë se vëllai tjetër për ta sfiduar deri në fund babën. Kështu, familja e vjetër përsëri nuk gjeti qetësi, derisa i vjetri i lodhur dhe i pa fuqishëm pranoj humbjen dhe vendosi për pak kohë të shkoj me pushime për tu qetësuar dhe për të reflektuar se si të qetësoj fëmijët e tij dhe si mund të rifitoj respektin e tyre, që ta respektonin ashtu siç kishin bërë më parë.
Sot, pas shumë kohësh, djali i madh i ribën përsëri thirrje për ndihmë babës, se vëllai tjetër po i nxjerr shumë probleme dhe po i prish interesat personale. Babai, krejtësisht i relaksuar nga periudha e gjatë e pushimeve, ku reflektoj gjatë se djalë i madh nuk është aq shumë problematik sa rebeli i vogël, i përgjigjet pozitivisht për të rifilluar një betejë të re në familje me shpresën me rifituar prestigjin e mëparshëm. Pra, kemi të bëjmë me një luftë brenda llojit që duket se nuk ka paqe, shpresoj që të mos jetë me pasoja për ne qytetarët e lirë e të thjeshtë që nuk kemi qenë, nuk jemi dhe nuk do të jem anëtarë të asaj familje.
Dje, djem nënash, për një jetë më të mirë, udhëtonin me gomone në ujërat e ftohta të detit drejt Italisë, ku ndonjëherë të braktisur nga zoti dhe Shteti, humbitnin jetën duke u fundosur në ato ujëra me imazhin e nënës, të djalit, babës, nuses dhe të fëmijëve të dizenjuar në qiell duke ju thënë se bën gjithçka për të bërë një jetë më të mira, por fati nuk deshi...
Sot, shqiptarët shumë shpejt do të kenë mundësinë të lëvizin të qetë dhe të lirë në botën perëndimore, jo vetëm për të kërkuar punë, por për turizëm, për marrëveshje ekonomike, për të realizuar shkëmbime akademike dhe shoqërore. Kjo do të ndodh, sepse Shqipëria ka ecur shumë, mandej me vrap në procesin e plotë të integrimit në zonën-euroatlantike. Prandaj, edhe Evropa paksa e habitur për ndryshimet që Shqipëria ka bërë për një periudhë të shkurtër, është e bindur se shqiptarët e duan Evropën dhe janë të vendosur me çdo kusht për tu bërë pjesë e saj.
Dje, Kosovarët, vëllezërit tanë, vuanin në robëri, vriteshin, dhunoheshin, keqtrajtoheshin, vetën për faktin se historia ju kishte dhënë identitetin shqiptarë, me gjuhë, kulturë, histori, traditë, dhe pse zoti i kishte zgjedhur të lindnin dhe të rriteshin në tokën e tyre, Kosovë.
Sot, ato janë të lirë, të pavarur, të qetë, të fortë të vendosur për të qenë të denjë në botën perëndimore për të cilën identiteti i tyre shekullor ka dhënë një rol të rëndësishëm. Ata, sot më në fund janë të bashkuar në të gjitha kuptimet me vëllezërit e tyre që nuk kanë pasur kurrë më parë mundësi që t’i takonin.
Dje, Shqipëria ishte e “vogël” dhe izoluar nga bota, kurse sot është pothuajse me përmasat e saja natyrore, e lirë, krenare dhe e fortë për sfidat e të ardhmes.
Dje, ishim në diktaturë të egër dhe çnjerëzore, sot jemi në Demokraci, me liri dhe të drejta, të integruar në NATO dhe shumë shpejt do të integrohemi edhe në Evropë.
Dje, Shqipëria nuk njihej në Botë, kurse sot të rinjtë e saj me inteligjencë, promovojnë shumë mirë imazhin e saj në universitet më të mira perëndimore, në shoqëritë civile të tyre.
Dje, Shqipëria, ishte një vend me bukuri të mrekullueshme natyrore, historike dhe kulturore të pa zbuluara, kurse sot ajo është një vend i reklamuar deri tek kanali televiziv amerikan CNN, që më parë e kishim ëndërr ta shikonim dhe jo më ishin protagonist për të promovuar para syve të Botës, bukuritë tona të mrekullueshme natyrore, kulturën tonë të magjishme dhe historinë tonë që nis me fillimet e para të shfaqjes së njeriut në tokë dhe deri tek ditët tona e mbushur plotë me sakrifica, beteja, fitore, zhgënjime, dredhia, pabesi, suksese etj. Shqipëria është një pamje e virgjër që ia vlen të shikohet, është një mozaik kulturash që ja vlen të zbulohet, është një vend me qytetarë të mrekullueshëm që janë karakterizuar gjithmonë me tre fjalë: bujari, besë dhe mikpritje.
Shqiptari, gjithmonë ka ditë të pres dhe të respektoj edhe kur ka qenë në vështirësi, ka ditë të ofroj bukë edhe kur nuk ka pasur për vete, ka ditur të dhuroj dashuri edhe kur ka qenë në hidhërim, ka mundur të jetë guximtar kur jeta e tij ka qenë në rrezik, ka ditë të fal kur padrejtësia ishte e pafalshme, të bisedoj për paqen edhe kur lufta ishte e pashmangshme, të jetë i fortë edhe kur forca po i shteronte, ka ditur të ec gjithmonë me kohën edhe kur koha është përpjekur me çdo kusht ta lerë mbrapa, ka ditur të ruaj identitetin e tij edhe kur të tjerët me dhunë janë përpjekur ta asimilojnë ose ta zhdukin.
Për të gjitha këto, shumë popuj të tjerë do të ëndërronin të ishin si ne, të ndërtonin shembullin e tolerancës tonë fetare në shoqëritë e tyre, të kishin optimizmin dhe shpresën tonë për të projektuar të ardhmen, do të ëndërronin të kishin popullsinë e re të mbushur me djem dhe vajza të reja ashtu siç e kemi ne, të karikuar me energji të pashtershme me një dëshirë të jashtëzakonshme për të qenë gjithmonë një hap me kohën.
Shqipëria, në krahasim me dje dhe sot është ndryshe, dhe ky ndryshim është aq i madh sa ai i djeshmi me të sotmin. Ky ndryshim do të jetë po aq i rëndësishëm nëse nuk do të lejojmë që e djeshmja të bëhet përsëri e sotme. E sotmja është aktualja që më shumë munde dhe sakrifica e kemi ndërtuar, kurse e djeshmja ishte diçka e pashmangshme për shumë arsye, por nuk duhet të jetë më e përsëritshme. Ajo, është një dhimbje që na jep forcë për të sotmen që kemi dhe për të nesërmen që na pret. Ne e kemi në dorë të zgjedhim mes të djeshmesh që nuk kishte asgjë të gëzueshme dhe të kënaqshme dhe të sotmes që do të shërbej edhe për të nesërmen. E sigurt është se një ardhme më e mirë na pret nëse do të vazhdojmë të bëjmë hapa të mëdhenj dhe të sigurt për të përmisuar kushtet e jetesës sonë.

Albania Oggi

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sun, 21 Jun 2009 18:48:00 +0000

Kete video mund ta shikoni edhe tek you tube duke klikuar ketu: http://www.youtube.com/watch?v=gngqPXpqc4w

Votoni me mendje dhe jo me hamendje

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 16 Jun 2009 12:01:00 +0000

Të dashur miq, bashkatdhetarë, qytetarë, vëllezër, motra, besoj se të gjithë jemi të vetëdijshëm se jemi në zonën e nxehtë të fushatës elektorale, sepse pak ditë na ndajnë nga zgjedhjet e përgjithshme parlamentare.
Dikush nga ju është përfshirë drejtpërdrejt në këtë atmosferë politike si militant, si simpatizant i ndonjë subjekti politik, si vëzhgues indiferent, ose nuk është përfshirë aspak duke mbajtur pozicion krejtësisht indiferent mbi betejën politike që po zhvillohet në këtë periudhë.
Të dashur qytetarë, zgjedhjet e përgjithshme për rinovimin e parlamentit janë shumë të rëndësishme për disa arsye:
- përbëjnë bazën e funksionimit ose mosfunksionimit të demokracisë liberale
- ndërtojmë të drejtën tonë themelore sociale dhe politike, mundësinë për të ushtruar votën e lirë
- na ofrojnë mundësinë të zgjedhim me kujdes alternativën dhe programin më të mirë politik në treg
- janë shumë të rëndësishme, sepse na jepet mundësia të konfirmojmë se ne shqiptarët jemi popull demokrat dhe demokracia për ne tashmë është një proces që duhet të vij në perfeksionim
- të ritheksojmë përmes ushtrimit të votës së lirë se ne shqiptarët jemi të vendosur të ecim në rrugën e integrimit dhe zhvillimit në rajonin e Ballkanit, në Evropë dhe pse jo edhe në Botë
- na jepet shansi t’i rikujtojmë vetës dhe të tjerëve se fati është në duart tona dhe vetëm ne mund ta rindërtojmë atë në mënyrë të suksesshme me anën e ushtrimit të votës së lirë
- ushtrimi i votës me vullnet të lirë, është arma më e mirë në një demokraci për të shmangur kthimin mbrapa në kohë, vizione, në mënyrë të menduarit dhe të vepruarit
- vetëm me ushtrimin e votës së lirë do të ndjehemi të përfaqësuar, të identifikuar dhe të përfshirë me drejta të barabarta në ndërtimin dhe zbatimin e projektit që do të projektoj të ardhmen tonë ashtu siç e kemi menduar ne dhe jo të diktuar/imponuar nga të “tjerët”
- ushtrimi i votës së lirë me dinjitet, moral dhe vullnet të lirë do të na sjellë si pasojë një konsensus të përgjithshëm mbi vizionet dhe sfidat që na presin në arën kombëtare dhe ndërkombëtare

Të dashur qytetarë, ne nuk kemi një histori të gjatë në bërjen e zgjedhjeve të lira, periodike dhe demokratike, por në të njëjtën kohë ky cikël që kemi përjetuar në dy dekadat e fundit nuk është fare i vogël sa për të mos kuptuar se sa të rëndësishme janë këto zgjedhje.
Prandaj, unë do ju bëja thirrje të merrni pjesë masivisht në procesin e votimit, sepse fati, dëshira dhe ëndrra e secilit përfaqësohet nga vota që do të hidhni në kuti si dhe fati ynë i përgjithshëm si popull dhe si shtet do të varet nga votat tona të bëra të gjitha së bashku në numër sipas preferencave të mençura që kemi bërë.
Ju bëj thirrje të votoni duke përdorur logjikën, analizën, moralin, identitetit tuaj duke e konsideruar votën jo si një mall që ka vlerë vetëm për një ditë, një javë apo një muaj, por si aksion kryesorë politik dhe demokratik nga ku do të varet e ardhmja juaj dhe brezave që do të vijnë pas jush.
Nuk duhet ta konsideroni votën si mundësi për të fituar një thes miell, sepse vota e lirë përfaqëson zgjedhjen tuaj, burrërinë tuaj, mendjen tuaj, të ardhmen tuaj dhe unë sinqerisht nuk jam dakord se të gjitha këto mund të kenë vlerën e një thesi miell.
Nuk duhet t’ia lejoni vetes të votoni për persona që kanë vendosur të bëjnë sukses në politik, edhe pse kanë pasur dhe vazhdojnë të kenë sjellje jo civile dhe të pëlqyeshme në komunitet, sepse ashtu do të jetë ose edhe më keq sjellja e tyre edhe në jetën politike nga ku varen fatet e të gjithëve.
Nëse dikush si qytetar ka qenë imoral i tillë do të jetë edhe në jetën politike ose parlamentare.
Nëse dikush ka qenë dhe vazhdon të jetë i papërgjegjshëm për aksionet që ka bërë si individ ashtu do të jetë edhe nëse zgjidhet deputet, ku duhet të përfaqësoj me siguri një komunitet të tërë.
Nëse dikush nuk ka ditë të ndërtoj një familje të shëndoshë, ose e ka ndërtuar, por nuk ka mundur ta shoqëroj me sukses deri në fund, nuk do të jetë në gjendje të mbaj as premtimet e bëra dhe të zgjedh problemet dhe hallet tuaja.
Nuk duhet të votoni pa analizuar mirë faktet, sepse mund të ketë persona që në mandatet e mëparshme ju kanë kërkuar votën dhe ju ja dhatë, sepse i besuat për ato që ju premtoj, por sapo u shpall fitues nuk u bë i gjallë që t’iu ofronte qoftë edhe mundësinë për ta takuar nga afër dhe jo më t’iu realizonte ato që ju kishte premtuar.
Para se të vendosni se për kë do të votoni duhet të shikoni e rishikoni me
shumë kujdes programet politike, subjektet që i përfaqësojnë dhe i kanë hartuar, si dhe të shikoni në tashmen dhe në të kaluarën kush nga këto subjekte politike ka mbajtur në shumicë premtimet e saja përball jush dhe për ju.
Prandaj, ju bëj thirrje të votoni masivisht me mendje dhe inteligjencë, me moral dhe vendosmëri duke zgjedhur alternativën më të mirë që ju ofron tregu politik, sepse vetëm në këtë mënyrë do të jenë në gjendje të vazhdoni të ecni në rrugën e zhvillimit politik, ekonomik dhe demokratik, të integrimit në Evropë, të modernizimit infrastrukturor, të përmisimit të kushteve të jetesës.
Mos u mashtroni nga i mazhi, por besoni në vlerat që dikush mund t’iu ofroj.
Mos votoni persona që nuk janë në gjendje të mbajnë një ligjëratë, që nuk dinë të shkruajnë dhe të lexojnë në shqip, të hartojnë një projekt politik, një propozim, të ngrejë zërin në kuvend për diskutuar për hallet dhe nevojat tuaja.
Mos votoni për ato persona që politikën nuk e shikojnë si shërbim, por si një mundësi për pasuruar shpejt duke abuzuar në kurrizin tuaj.
E rëndësishme është të votoni të gjithë, të zgjidhni alternativën më të besueshme, më reale, më të realizueshme, më të mirë sepse kjo është e vetmja mënyrë demokratike që garanton të ardhmen që meritojmë.
Këto zgjedhje do të jenë në gjendje t’i tregojnë Botës se shqiptarët janë udhëtarë që po ecin me hapa të mëdhenj në rrugën e Integrimit Evropian dhe se shumë shpejt jam i sigurt që do të arrijnë në Finishin e ëndërruar ndër shekuj duke u anëtarësuar me dinjitet dhe me krenari në Bashkimin Evropian.
Nëse ju e keni kuptuar se kush ju ka ofruar me pranë Evropës dhe Botës Perëndimorë se kurrë më parë, atëherë jam i sigurt se ju do të dini të bëni konfirmimin e fuqishëm me anën e votës tuaj të lirë për t’i dhënë mundësinë vetës dhe kombit që ky proces të jetë sa më i shpejt dhe i plotë në kompleksitet.
Besoj se ju e keni kuptuar, sepse jeni dëshmitar okular se si tashmë natyra nuk është më pengesë për komunikimin tonë, ne atë e kemi mundur dhe e kemi bërë një faktor të papërfillshëm në zhvillimin tonë shoqëror dhe kombëtar.
Besoj se të gjithë ju, keni dëgjuar në dokumentare, apo në libra ose e keni takuar drejtpërdrejt kafshën çakall ( çakejtë jetojnë në kope dhe jetojnë mbi bazën e përfitimit oportun) të cilët kohë më parë livadhisnin për shtatë palë qejfe në Shqipërinë tonë të dashur duke përfituar mbi kurrizin tonë. Prandaj, ne me votën tonë të lirë nuk duhet të lejojmë që hijet e tyre me lëkurën dhe stilin e vjetër të shfaqen përsëri fuqishëm në vendin tonë duke kontrolluar dhe abuzuar mbi jetën dhe ëndrrat tona.
Ne duhet të votojmë me përgjegjësi dhe me bindje të palëkundur që nesër brezat e ri që do të vijnë do të jenë krenar për të ardhmen që ne ju krijuan dhe do të thonë se ne jemi vend demokrat nga zgjedhjet e zgjuara që bënë etërit tonë.
Bota pret me sy hapur se çfarë do të ndodh në Shqipëri, kurse ne shqiptarët me mençuri duhet t’i themi Botës që thjeshtë realizuam zgjedhjet politike, ku rikonfirmuam dhe forcuam demokracinë dhe riformuam bindjen se e ardhmja e jonë ka të njëjtin fat me tuajin atë të zhvillimit, të konsensusit dhe të integrimit dinjitoz në arenën ndërkombëtare.

Durrës-Morinë, rruga që përfaqëson të ardhmen tonë

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Sat, 16 May 2009 11:10:00 +0000

Dr. Alban Daci
Botuar me 18.05.2009 tek gazeta "55" dhe
me 19.05.2009 tek gazeta "Standard", me 18.05.2009 tek gazeta "Bota Sot"

Në Shqipëri, po ndërtohet një rrugë me interesa të mëdha kombëtare, me vlera të larta për integrimin ekonomik, politik, për sigurinë, stabilitetin, paqen, demokracinë, prosperitetin që do nxis zhvillimin e marrëdhënieve bilaterale dhe multilaterale mes popujve të Ballkanit.
Kjo rrugë falë dy skajeve të trajektores që përshkon, me të drejtë quhet ndryshe edhe rruga Durrës-Morinë, sepse lidhë këto dy skaje mjaft të rëndësishme, që janë përkatësisht Durrësi, porti më i madh në Shqipëri (në ta ardhmen e afërt kam përshtypjen se do të jetë një ndër portat më të rëndësishme në Mesdhe, fal pozicionin gjeostrategjik që ka) si dhe Morinën, që ka simbolizuar në të kaluar e afërt ndarjen e padrejtë dhe të dhimbshme shekullore të popullit shqiptar.
Me këtë artikull, do të përpiqem si shqiptar i ushqyer me kulturë dhe formim intelektual perëndimor, por jo si përfaqësues apo i implikuar në ndonjë subjekt/ent politik shqiptar, në pozicion krejtësisht të pavarur politik, të shpjegoj rolin e kësaj rruge duke e analizuar në spektrin e interesit kombëtar, që është i lidhur drejtpërdrejt edhe me interesin e ngjarjeve ndërkombëtare në rajon.
Kjo rrugë është me mjaft rëndësi si në planin kombëtar dhe në atë rajonal për disa arsye:

1. Për zhvillimin ekonomik të vendit tonë, sepse ndërtimi i kësaj rruge ka punësuar qindra punëtorë që janë banorë kryesisht të zonave të thella veriore, ku kalon edhe trajektorja e kësaj rruge. Para se të fillonin punimet e rrugës, banorët e këtyre zonave të thella veriore nuk kishin asnjë mundësi reale punësimi, dhe për rrjedhojë ndodheshin në kushte ekonomike familjare shumë të vështira deri në një skamje të vërtetë.
Gjithashtu, ndërtimi i kësaj rruge, ka një rol mjaft të rëndësishëm në modernizimin dhe zhvillimin ekonomik të vendit tonë, sepse Shqipëria bëhet një aktore e rëndësishme e tregtisë ndërkombëtare në rajon edhe më gjerë, ku nuk do të jetë vetëm dipendente siç mund të ketë qenë deri tani, por një partnere indipendente me fuqi gjithmonë e në rritje.
Falë kësaj rruge, Shqipëria do të ketë një rol mjaft të rëndësishëm në menaxhimin dhe promovimin e tregtisë transitore, duke shfrytëzuar portet e saja që janë të lidhura me portet e tjera të Mesdheut si dhe trajektoren e kësaj rruge me parametra moderne për të realizuar një lidhje të shpejt dhe të sigurt mallrash dhe personash me Ballkanin Perëndimor dhe me Evropën Qendrore.
Kjo rrugë do të ketë rol shumë të rëndësishëm edhe për të promovuar Shqipërinë në turizmin Evropian dhe Botëror, ku popuj të ndryshëm, falë infrastrukturës moderne rrugore, do të kenë shumë më shumë mundësi reale, të zbulojnë pëllëmbë me pëllëmbë të gjitha bukuritë e mrekullishme që vendi ynë ka.

2. Kjo rrugë simbolizon demokracinë e vërtetë në vend. Pak personave ju ka shkuar ndërmend, se ndërtimi dhe realizimi i kësaj vepre mjaft të rëndësishme për infrastrukturën e vendit tonë, ka një rol të rëndësishëm edhe për të përforcuar dhe çuar me hapa përpara demokracinë në vend. Çdo vend edhe pse ka aplikuar formën demokratike të qeverisjes, nëse ka një infrastrukturë jo moderne dhe bashkëkohore nuk mund të konsiderohet Demokraci liberale,
Mungesa e infrastrukturës moderne, pengon pjesëmarrjen e qytetarëve në vendimmarrjen politike, dhe bën që pakicat e legjitimuara të realizojnë vetëm strategjitë e tyre politike, të cila në shumicën e rasteve nuk përfaqësojnë interesin e përgjithshëm qytetarë.
Kjo rrugë, ndihmon/përshpejton realizimin e një ndër faktorëve më të rëndësishëm të funksionimit të demokracisë, atë që quhet përfshirje kolektive në vendimmarrje politike dhe hartimin e strategjive të përbashkëta me interes të përbashkët duke parandaluar në të njëjtën kohë atë që quhet faktori përjashtues, që deri tani për shkak të limiteve që natyra na kishte ofruar, jo vetëm ka qenë i pranishëm, por ka qenë edhe aktiv dhe i pranuar në formë de facto si i aplikueshëm.
Falë kësaj rruge, të gjithë banorët e zonave të thella veriore , që më parë kanë pasur mungesë informacioni, shkollimi, komunikacioni, zhvillimi ekonomik, varfëri, që nuk kanë ndjerë forcën e ligjit/shtetit (në disa raste për arsye nevoje, kanë aplikuar forma primitive demokratike për të gjetur zgjidhje për problemet e tyre shoqërore), tashmë do të jenë qytetarë modern në të gjitha aspektet, sepse të drejtat e tyre të aplikuara në terren do të zgjerohen shumë më shumë se më parë, duke u nisur që nga e drejta e lëvizjes së lirë, që do të bëhet me e thjeshtë dhe më e shpejtë, jo vetëm me zonat e tjera të Shqipërisë, por edhe më gjerë.

3. Kjo rrugë ka vlera të jashtëzakonshme kombëtare, sepse përfundimi i saj është dhe inaugurimi i bashkimit të shqiptarëve jo vetëm shpirtërisht siç ka qenë gjithmonë pa pësuar lëkundje ndër vite, por edhe fizikisht, ekonomikisht, politikisht dhe ndoshta në të afërmen e shpejtë edhe ushtarakisht.
Gjermania u bashkua, pasi u shemb muri i Berlinit, i cili ishte kthyer një barrikadë e vërtet fizike, politike, ushtarake dhe ideologjike që ndalonte çdo lloj kontakti personal mes gjermanëve lindor dhe atyre perëndimorë, përjashtuar rastet kur ishin të veshur me pektën e burokracisë për të përfaqësuar shtetin dhe interesa e tij.
Mendoj se: Shqipëria dhe Kosova edhe po të kishin arritur të bashkoheshin më parë mbi bazën e një marrëveshje politike legjitime dhe demokratike që do të njihej si e tillë edhe nga e Drejta Ndërkombëtare dhe kjo rrugë nuk do të ishte ndërtuar, ato nuk do të mundin të realizonin një bashkimi të plotë dhe uniformë, sepse për shkak të distancës dhe relievit malor, do të kishte mos koordinim koherent të pushtetit mes qendrës dhe periferive.
Në një situatë të këtillë, do të rritej gradienti i forcës, që është rritja e taksës së forcës për çdo njësi distance që largohet nga qendra drejt periferisë. Nëse terreni është edhe malor në të njëjtën kohë, kjo taksë dyfishohet derisa forca qendrore dobësohet aq shumë, saqë nuk ka më asnjë efekt mbi periferinë. Kjo rritje takse jo vetëm nuk e ndihmon dhe e forcon bashkimin, por krijon mundësi shkëputje duke krijuar entitet të pa kontrolluar dhe administruara nga qendra.
Prandaj, në këtë drejtim kemi pasur një ndër limitet më të vështira të bashkimit kombëtarë, atë që quhet pengesa e natyrës (kufijtë e natyrës) që më parë për shkak politikave që kemi pas ndjekur si dhe zhvillimit ekonomik dhe teknologjik që dispononim, nuk do të mundnim kurrë ta mposhtnim.
Besoj, se Kosova dhe Shqipëria sipas rendit aktual të marrëdhënieve moderne ndërshtetërore dhe sipas optikës aktuale të analizës së politikave të jashtme, janë të bashkuar me inaugurimin e kësaj rrugë, pasi “kufiri” administrativ që i ndan nuk ka kuptim dhe forcë parandaluese dhe përçarëse si dhe të vetmin kufi real të natyrës që kishim e mposhtëm me politikat e zhvillimit kombëtare. Falë kësaj rruge, një qytetar nga Tirana, Vlora, Durrësi, Elbasani dhe nga e gjithë Shqipëria për pak orë udhëtimi me makinë në një rrugë me standarde evropiane, mund të shkoj në Prishtinë qoftë edhe vetëm për një kafe me miqtë. Gjithashtu, çdo qytetar i Prishtinës apo i gjithë Kosovës mund të vij në Shqipëri dhe në plazhet e mrekullueshme që ajo ka, për të pushuar vetëm në fundjavë nëse është i zënë me punë dhe nuk ka kohë për më shumë ditë pushimesh.

4. Kjo rrugë ka vlera të jashtëzakonshme për sigurinë, paqen dhe stabilitetin në rajonin e Ballkanit, sepse rrit kontaktet ekonomike, politike ndërmjet shteteve/kombeve, duke rritur mes tyre edhe interdipendencën ekonomike, e cila simbolizon rritjen e nivelit të shkëmbit tregtar ndërveti. Për rrjedhojë shtetet e rajonit do të mund t’i sigurojnë të ardhurat për të cila kanë nevojë falë shkëmbimit tregtar, pa pasur nevojë për t’i siguruar me konflikte të nxehta, duke paguar kosto mjaft të shtrenjta dhe të pa nevojshme.
Sipas Rosecrance: “ shkaku për të ndërmarr një luftë është i munguar nga momenti që shtetet kuptojnë ose njohin se mund ta bëjnë më mirë zhvillimin ekonomik të brendshëm, të mbështetur nga tregjet globale për prodhimet e tyre, se sa duke kërkuar për të pushtuar dhe asimiluar porcione të gjëra territoresh”.

Për të gjitha këto arsye, rruga Durrës-Morinë, është dhe do të jetë një ndër veprat më të rëndësishme të Shqipërisë për shekullin që sapo kemi nisur. Kush do qoftë ai që nuk e vlerëson kështu këtë vepër, ose të paktën me optikë pozitive, para së gjithash nuk është shqiptar, nuk e don Shqipërinë si dhe paqen dhe stabilitetin në rajon, por përfaqëson ato interesa të errëta që gjithmonë kanë dashur një Shqipëri të “vogël” dhe të “lodhur”, dhe e kanë parë luftën në rajonin e Ballkanit si një mundësi për të shfrytëzuar popujt të tjerë, për tu rrëmbyer territoret e tyre të legjitimuar nga zoti.
Jam i sigurt, se nëse nuk do të ishte maxhoranca aktuale si dhe forca dhe roli i liderit të saj, kjo rrugë ndoshta nuk do të ishte ndërtuar asnjëherë, ose të paktën në një të afërt të mundshme.
Ndërtimi i kësaj rruge ka ndryshuar njëherë e mirë politikën e jashtme që Shqipëria ka pasur gjer tani, nga një vendi që preferonte të qëndronte i “vogël” dhe i strukur në strofullin e tij, pa qenë i interesuar për fenomenet politike, ekonomike, ku ishte përfshirë rendi i marrëdhënieve ndërshtetërore, në një zonjë të vërtetë në nivelin ndërkombëtar që falë integrimeve politike-ushtarake që ka realizuar në zonën atlantike, jo vetëm nuk e ka problem të garantoj sigurinë e saj, por të jetë edhe një faktor i rëndësishëm për promovimin dhe ruajtjen e stabilitetit në rajonin e Ballkanit

Liria dhe Demokracia

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 24 Apr 2009 10:28:00 +0000

Dr. Alban Daci

Është e vërtetë që tek demokracitë duket se populli bën atë që dëshiron: por liria politike nuk konsiston të bësh atë që dëshiron. Në një Shtet, apo në një shoqëri, ose në një organizatë duke u nisur tek një shembulli që kam marrë, studiuar dhe analizuar në një artikull të botuar pak ditë më parë, pra në ato forma organizative ku ka ligje dhe rregulla, liria mund të konsistojë vetëm në pushtetin për të bërë atë që duhet bërë, dhe jo në të qenin i detyruar për të bërë atë që nuk duhet bërë.
Liria është e drejta për të bërë atë që ligjet të lejojnë (normalisht ligjet duhet të jetë bërë me miratimin e qytetarëve, të cilët duhet të kenë dhënë alternativën e tyre, ndryshe këto ligje nuk përfaqësojnë vullnetin e qytetarëve dhe për rrjedhoje as nuk mund të respektohen. Mjaftojmë të analizojmë rrugën që ndjekin ligjet derisa bëhen të detyrueshëm për të gjithë, në sistemet jo demokratike).

Ka tre forma lirie:

1.liria fizike që konsiston në mungesën e pengesave materiale të çdo specie. Prandaj, mund të themi: qiell i lirë, horizont i lirë, ajër i lirë, fushë e lirë, një vend i lirë, elektricitet i lirë, vendbanim i lirë, shtyp i lirë. Koncepti i lirisë është kallëzues i të qenit “kafshë”, ku pronësia konsiston në faktin që lëvizjet e tyre, rrjedhin nga vullneti dhe janë të vullnetshme. Ky koncept lirie, në këtë kuptim origjinal, të menjëhershëm dhe popullor, thjeshtë implikon fuqinë për të reaguar, mungesën e pengesave fizike në aksion. Për këtë arsye thuhet se zogu është i lirë në ajër, kafsha e egër është në pyll, njeriu është i lirë për nga natyra. Vetëm njeriu i lirë është i lumtur. Thuhet se një popull është i lirë, kur qeveriset nga ligjet që ai vetë ka dhënë. Pra liria politike duhet shoqëruar me lirinë fizike;

2.liria intelektuale konsiston pikërisht në kapacitetin për të ushtruar lirisht vendimin, në ushtrimin e kapacitet për të arsyetuar në mënyrë diskutuese dhe me argumentuar me mjete logjike;

3.liria morale, që sipas konceptit empirik të lirisë, do të thotë: “Unë jam i lirë, nëse mund të bëj atë që dua”; e me këto fjalë, “atë që dua”, liria është tashmë e përcaktuar. Ndërsa Kanti e përcakton Lirinë në këtë mënyrë: “ Liria është aftësia për të filluar vetë një seri ndryshimesh. Faktikisht, me fjalën “vetë” në kuptimin e vërtetë të saj, do të thotë “ pa shkaqe paraprijëse;

Çfarë kanë të përbashkët qielli i lirë, fusha e lirë, liria e shtypit? Qielli është i lirë nëse nuk ka re, fusha është e lirë nëse nuk ka ndërtime, persona ose makina që mund të pengojnë, shtypi është i lirë nëse asnjë organ politik ose juridik nuk ndalon shprehjen e opinioneve të lira. Pra, të përbashkët kanë faktin se nuk kanë pengesa materiale për të vepruar dhe reaguar.
Jashtë shpjegimit terminologjik të demokracisë se “pushtet i takon popullit” ose “qeverisja e popullit”, në rrokullisjen e ngjarjeve historike janë të pranishme dy modele shumë të ndryshme: demokracia e “antikëve” dhe ajo e “modernëve”.
Modeli i parë ka karakteristikë qytet-shtetet (siç citon me të drejtë Sartori komunitete-qytete) e Greqisë klasike, dhe në veçanti siç kemi analizuar, eksperienca e Athinës në shekullin e V-IV para lindjes së Krishtit, aty ku vendimet merreshin nga qytetarët e mbledhur në asamble (Ecclèsia) dhe ekzekutoheshin nga Boulè, ose Këshilli i pesëqindëve, ku anëtarët ishin zgjedhur ose seleksionoheshin me short duke zbatuar rregullin e rotacionit mes gjithë qytetarëve.
Pra, kishim të bënim me një demokraci direkte të bazuar mbi pjesëmarrjen e menjëhershme të qytetarëve pa pasur asnjë lloj ndërmjetësimi, politik ose burokratik. Kjo formë ishte edhe një demokraci monistike, sepse e mira e përbashkët ishte fruti i harmonisë, që nuk pranonte pozicione të ndryshme për interesat e përbashkëta dhe ndarjen në pjesë (grupe) dhe kërkonte dedikimin të plotë në gjënë publike të çdo qytetari, që nuk kishte një sferë private të ndarë me atë publiken. Kjo lloj demokracie ishte e realizuar vetëm në territore me hapësira të vogla.
Demokracia pasi u aplikua fillimisht në këto komunitete-qytete, për një periudhë të gjatë, me formimin e kombit dhe themelimin e shteti, ajo humbet, sepse, distancat u rritën, territoret u shumëfishuan, popullsia u shtua, komunikimi mes persona u zvogëlua. Për rrjedhojë qytetarët hasën më shumë pengesa për të krijuar në nivel Shteti-kombëtar strategji të përbashkëta për të realizuar në bazën e principit të oportuniteteve të barabarta, të mirën e përbashkët.
Në epokën moderne nuk mungon teorizimi i demokracisë direkte si forma më e rëndësishme në shpjegimin dhe aplikimin e konceptit të demokracisë. Në veçanti Rousseau tek Kontrata Sociale (1762) ka konfirmuar pamundësinë për të përfaqësuar “vullnetin e përgjithshëm” të popullit, që duhet të shprehet direkt mbi të gjitha ligjet.
Vetë Rousseau, më vonë do të nënvizonte se: “vetëqeverisja e popullit e ka të pamundur ushtrimin e funksionit ekzekutiv, por është krejtësisht i realizueshëm për legjislativin” (vetëm në një Shtet me dimensione të vogla dhe ku njerëzit janë faktikisht të barabartë dhe që nuk kanë shumë pasuri).
Demokracia e modernëve prezanton karakteristika që për disa arsye janë të kundërta me atë të antikëve duke qenë një demokraci përfaqësuese, pluraliste dhe e themeluar mundësisht mbi shtrirjen e gjerë të konceptit të shtetësisë. Vendimet politike ndërmerren nga organet përfaqësuese dhe vetëm në disa raste të parashikuara merren drejtpërdrejt nga trupi elektoral. Arsyet e natyrës përfaqësuese të demokracisë moderne janë të ndryshme:

1. historik, i dhënë nga roli themelor i realizuar nga përfaqësia parlamentare për të garantuar shembjen e Shtetit absolut dhe afirmimin e principeve liberal-demokratike;

2. praktik, si pasojë e zgjerimit territorial dhe demografik të Shtetit-komb dhe të karakterit gjithmonë e më kompleks të natyrës së vendimmarrjeve;

3. teorike, të rrjedhura nga natyra pluraliste dhe heterogjene e demokracisë, nga njohja e gjerë e të drejtave politike të personave, nga afirmimi i rolit të partive politike dhe të organizmave të ndërmjetëm, nga strukturat artikuluese dhe poliarkike të sistemit të qeverisjes.

Njohja e pluralizmit implikon se: qytetarët janë normalisht të interesave konfliktuale dhe organizohen për t’i bërë të vlefshëm, duke bërë ndarjen e sferën private nga ajo publike dhe në veçanti nga ajo politike.

Demokracia sigurisht është një sistem me rregulla procedurale, por është edhe një sistem me principe dhe me vlera të korporuara, që zakonisht janë të përcaktuara me kushtetutë.
Demokracia është edhe një sistem që garanton të drejta. Të drejtat janë elementët më themelor dhe ndërtues të qeverisjes demokratike. Përshembull çdo qytetarë, duhet të gëzoj të drejtën themelore për të votuar dhe për të parë që votat e tij shkojnë në konsideratën e duhur. Në Shqipëri kjo e drejtë edhe nëse nuk është mohuar në një mënyrë apo në një tjetër, duke pasur parasysh dhe mungesën e një infrastrukture rrugore moderne, ka hasur pengesa për tu ushtruar krejtësisht në mënyrë të vullnetshme.
Opinioni im është se: qytetarët do ta gëzojnë plotësisht këtë drejtë vetëm, kur Shqipëria do të ketë një infrastrukturë moderne, në mënyrë që distancat dhe koha e udhëtimit të mos jenë pengesa për të marrë pjesë në aksione politike direkte siç janë votimet, por edhe indirekte në forma të ndryshme edhe përfaqësuese.
Të sanksionosh të drejtat vetëm në bazë të ligjit, ose në kushtetutë nuk mjafton. Të drejtat duhet të aplikohen në praktikë nga qytetarët. Nëse këto të drejta nuk aplikohen në praktikë, sistemi politik nuk është demokratik, edhe pse qeveritarët mund ta konfirmojnë atë.
Në Shqipëri, mendoj se shumë të drejta themelore, duke u nisur nga mungesa e formimit shkollor, mungesa e informacionit, mungesës së infrastrukturës, vetëm mbeten thjeshtë të sanksionuar në ligje dhe nuk gjejnë hapësirë për tu aplikuar. Në këto rast jo vetëm që nuk kemi demokraci të mirëfilltë moderne, por mund të gjejmë forma primitive demokracie, ku tributë, ose grupet e personave të mbyllur dhe të izoluar me botën nga kufijtë natyror, thjeshtë aplikojnë akoma asambletë si në Athinën e lashtë (ose pleqërinë që nuk ka asnjë bazë juridike) për të zgjidhur çështjet e përbashkëta si dhe për të pasur të mira të përbashkëta mbi principin e barazisë në grup.
Kjo që thamë lidhet edhe me një argument tjetër mjaft themelor mes asaj që quhet demokraci ideale dhe demokraci reale.
Pothuajse të gjithë jemi dakord se demokracia është alternativa më e mirë e qeverisjes, sepse krijon kushte, oportunitete, të drejta të barabarta për të gjithë, por nuk duhet të jemi dakord se në Shqipëri kemi një demokraci shumë të mirë. Më e drejtë dhe krejtësisht e saktë do të ishte se demokracia shqiptare po përmisohet dhe se aspiron për t’u perfeksionuar. Një vend nuk bëhet demokratik brenda limiteve të caktuara kohore, nëse ka pasur një të kaluar totalitare, vetëm se ka aplikuar institucione, teori dhe rregulla demokratike.
Një vend është demokratik nëse ka krijuar edhe një kulturë demokratike. Të gjithë ne, jemi të vetëdijshëm se kur flasim për kulturë, kuptojmë një seri sjelljesh, kostumesh, traditash, dhe rregullash që vijmë krejt natyrshëm për vite me radhë në një shoqëri derisa sa bëhen pjesë integrale dhe reale e imazhit të saj.
Kultura demokratike shqiptare, ishte pothuajse inekzistente dhe komplet e panjohur më parë për qytetarët e saj, mjafton të përmendim se shumë persona nuk dinin se kush ishin të drejtat e tyre personale dhe jo më të kërkonin të drejtat e përbashkëta të komunitetit.
Megjithatë, vitet e tranzicionit kanë ndërtuar bazat e shëndosha për të krijuar një kulturë origjinale demokratike shqiptare duke hedhur premisat për të realizuar një qeverisje të vërtetë demokratike gjithëpërfshirëse, ku aksioni i çdo qytetari jo vetëm është i domosdoshëm për të hartuar strategjitë e përbashkëta për të ardhmen, por është edhe i detyrueshme për krijuan kushtin e të mirës së përbashkët.
Le të jemi dëshmitarë të drejtpërdrejtë të këtij imazhi të ri demokratik shqiptarë, ku personi të vlerësohet si një qenie që ka lindur me të drejta të pamohueshme si jeta, liria dhe lumturia dhe që aspiron me oportunitete të barabarta bashkë me anëtarët e tjerë të komunitetit për bërë që demokracia të jetë e shëndoshë, suficiente dhe reale në të gjitha mjediset e shoqërisë.

Demokracia, historia dhe evoluimi

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Tue, 21 Apr 2009 10:39:00 +0000

Dr. Alban Daci
Botuat me 22 prill 2009
Gezeta NDRYSHE

Për të kuptuar se çfarë pretendojmë dhe presim nga demokracia, si fillim është e rëndësishme të përcaktojmë fjalën “Demokraci”,- të kuptojmë kuptimin e kësaj fjale. Fjala greke demokratia është e përbërë nga demos, që do të thotë “popull” dhe nga kratos, që do të thotë “pushtet”. Prandaj, e përkthyer në fjalorin politik modern do të thotë “pushteti i popullit”.
Nëse është kështu, , demokracitë “duhet të jenë” sisteme dhe regjime politike në të cilët është populli ai që komandon.
Pra së gjithash kush është populli? Që nga shekulli i pestë – katërt para lindjes së Krishtit. Fjala demos ka pasur interpretime të ndryshme.
Për grekët kjo fjalë kishte katër kuptime:
1. plethos, që ishte plenumi, i gjithë trupi i qytetarëve. Në këtë rast populli janë të “gjithë”.
2. Hoi polloi, “të shumtët”. Sa të shumtë janë suficient për të bërë një demos?
3. Hoi pleiones, më të shumtët. Ky është një përjashtim themelore, sepse demokracia, themelohet mbi rregullin mazhoritar nga i cili rrjedh.
4. Ochlos, “turma”. Në Athinë turma ishte e rëndësishme, sepse ishte një demokraci direkte.

Duke lënë greket, diskutimi bëhet akoma më kompleks sapo demos konvertohet në latinisht populus, sepse romakët- dhe akoma më shumë me kulturën mesjetare- me populus kuptojmë një koncept juridik, një entitet organik.
Faktikisht duhet të rikujtojmë një kuptim që pjesërisht është aristotelian (demos janë të “varfrit”) dhe pjesërisht është marksist (populli është “proletariati”).
Në këtë optikë populli është pjesë e demosit, ajo më e varfra, ose ajo më numërore. Kështu fjala “demokraci” siç duket, përdorej nga aristokratët në një përjashtim kritikues, si një lloj epiteti, për të shprehur mosmarrëveshjen kundrejt popullit të përbashkët që i kishin hequr të drejtën për të qeverisur.
Për një periudhë të gjatë qeniet njerëzore janë mbledhur në grupe që jetonin nga gjuetia, mbledhja e frutave dhe të prodhimeve të tjera spontane, të cilët duhet patjetër të kenë zhvilluar , ndonjëherë ose shpesh herë, një sistem, ku një sasi e mirë e anëtarëve të grupit, të dashuruar nga logjika e barazisë- të vjetrit ose më ekspertët- merrnin pjesë në çdo vendim të domosdoshëm për grupin. Pra, mijëra vjet me parë, patjetër ka ekzistuar ndonjë lloj forme demokracie primitive që shumë mirë mund të ketë qenë sistemi politik më natyral.
Në çdo rast, fjala “demokraci” përdorej nga athinasit dhe nga grekët e të tjerë për të përcaktuar qeverinë e Athinës dhe të shumë qyteteve të tjera të Greqisë.
Demokracia e Athinës, ka qenë për një periudhë të gjatë më e rëndësishmja dhe më e dëgjuara atëherë edhe sot: ka luajtur një rol të pazëvendësueshëm mbi filozofinë politike dhe shpesh herë ka qenë cituar si shembulli i parë i pjesëmarrjes së qytetarëve ose siç do ta cilësonte dikush si demokracia e pjesëmarrjes.
Demokracinë, mund ta konsiderojmë si një formë qeverisje që ka evoluar që nga antikiteti grek, 25 shekuj më parë, duke u pjekur dhe kristalizuar, si një farë e vogël që ishte, deri në momentet aktuale, që ka arritur të përhapet në të gjitha kontinentet duke përshirë një pjesë të konsiderueshme të humanizmit.
Historia e demokracisë shfaqet si trajektorja e një udhëtari që kalon një shkretëtirë të pafundme, e ndërprerë vetëm nga ndonjë kodër e zhveshur, para se të arrijë në pikën ku fillon dysheza e gjatë e kulmit aktual.
Çfarë është sot Demokracia? Të gjithë ne kemi qëllime që nuk mund t’i realizojmë vetëm. Duhet të bashkëpunojmë me individ të tjerë më të cilët ne i ndajmë.
Supozojmë, pra, se për të arritur disa përfundime të përbashkëta, ne dhe shumë persona të tjerë biem dakord për të formuar një organizatë.
Shkojmë akoma më tej me hipotezën tonë. Në mbledhjen e parë anëtarë të ndryshëm sugjerojnë që organizata ka nevojë për një Rregullament, Statut, Kushtetutë. Opinioni juaj është në favor për këtë sugjerim, sepse mendoni se zotëroni një far kompetence për një çështje të ngjashme. Dikush të propozon që të jesh ti për të hartuar Kushtetutën, që do ta prezantosh në një mbledhje të radhës, për të qenë e ekzaminuar nga anëtarët e tjerë.
Propozimi është i aprovuar unanimisht.
Duke pranuar detyrën që të kanë besuar, mund të shprehesh pak a shumë në këtë mënyrë: “Besoj të njoh qëllimet tona të përbashkëta, por nuk jam i sigurt se si duhet të marrim vendimet”. Përshembull, duam një kushtetutë që beson tek më të aftët dhe të informuarit, autoritetin për të marrë të gjithë vendimet më të rëndësishme? Ky sistem nuk mund të garantoj zgjedhjet më të urta.
Për të kënaqur të gjithë anëtarët, kushtetuta që të kanë besuar ty për ta hartuar duhet konfirmohet në një princip elementar: të gjithë anëtarët duhet të konsiderohen (në basë të saj) të barabartë në gjendje që të marrin pjesë në procesin e vendimmarrjes përsa u përket strategjive që organizata do të ndërmarr.
Është e mundur që në hapësirën e pafundme të ideve mbi demokracinë, të identifikojmë disa kritere që qeveria e një organizate duhet të nderoj për të kënaqur nevojën e një të drejte të barabartë për të gjithë anëtarët që marrin pjesë në vendimmarrje mbi strategjitë. Ekzistojnë të paktën disa kritere të kësaj natyre.
Pjesëmarrje efektive. Para se një strategji të zbatohet nga një organizatë, të gjithë anëtarët duhet të kenë oportunitete efektive dhe të barabarta për të komunikuar opinionet e tyre për një lidhje të tillë.
Barazi të votës. Në momentin kur të ndërmarr më në fund vendimin, çdo anëtarë duhet të ketë oportunitetin e votës efektive dhe të barabartë me të tjerët, të gjitha votat duhet të konsiderohen të barabarta.
Të drejtën në informim. Brenda limiteve të arsyeshme të kohës, çdo anëtarë, duhet të ketë barazi dhe efektivitetin e oportunitetit për të njohur alternativat kryesore të strategjive dhe konsekuencat e mundshme.
Kontrollin e rendit të ditës. Të gjithë anëtarët duhet të kenë oportunitetin për vendosur prioritet dhe nëse duan, argumentet që duhet të vendosen në rendin e ditës.
Universalizëm të sufraxhit. Totalisht, ose të paktën pjesa më e madhe, e të rriturve që qëndrojnë pandërprerë në një territor duhet të gëzojmë plotësisht të drejtat e treguar nga katër kriteret e para. Deri në shekullin e XX kjo pikë ishte e papranueshme për pjesën me të madhe të mbështetësve të demokracisë.
Fare mirë mund të lind pyetje se përse këto kritere? Përgjigja është e thjeshtë: secili është i domosdoshëm nëse duhet që anëtarët të jenë politikisht të barabartë për të përcaktuar strategjitë e organizatës.
Përshembull, nëse disave ju jepen më shumë oportunitete për të shprehur opinionin e tyre, strategjitë e tyre, do të kenë më shumë mundësi për t’i mbizotëruar. Në limit, duke eliminuar mundësinë për të diskutuar propozimet e rendit të ditës, një minorancë e vogël, mund, në fakt, të përcaktoj strategjitë e organizatës. Kriteri i pjesëmarrjes efektive shërben për mënjanuar këtë efekt.
Gjithashtu, edhe principi i barazisë politike përcakton se të gjithë anëtarët janë të gjithë të barabartë në konkurrencën e pjesëmarrjes në vendimmarrje në paktin, që të kenë oportunitetin, para se të asocohen, të njohin çështjet duke i analizuar dhe diskutuar.
Në vitin 431 para lindjes së Krishtit, lideri athinas Perikliu, në një nderim për të ngushëlluar të rënit në betejë thotë këto fjalë: “ Përkujdesja e interesave private vazhdon për ne me të njëjtin hap me aktivitetin politik, edhe nëse secili merret me aktivitete të ndryshme, arrijmë, para së gjithash me pasur një koshencë të çështjeve publike”...
Për derisa i analizuam deri tani këto kritere duke marrë si shembull një organizatës, që edhe pse është e ndërtuar me persona, të cilët duhet të ndërtojnë strategjitë të përbashkëta, duke respektuar kriteret e mësipërme për të realizuar një formë demokratike qeverisje mes tyre. A mund t’i aplikojmë këto kritere në një shtet? Përgjigja është po, sepse teoritë demokratike për një periudhë të gjatë kanë pasur si objekt analizues shtetin. Për të realizuar dhe aplikuar këto teori, duhet të thellohemi mirë në realitetin politik, ku duam bëjmë një numër të konsiderueshëm gjykimesh teorike dhe praktike.
Një kriter tjetër po aq i rëndësishëm si ato që rreshtuam më sipër që jo vetëm është i domosdoshëm, por tashmë është plotësisht i aplikuar në shumë organizata, dhe shtete që konsiderohen demokratik, është edhe e drejta e të shprehurit.
Kjo e drejtë mund të themi se ka plotësuar dhe kristalizuar funksionin modern të termit demokratik, sepse qytetarët mund të marrin pjesë në mënyrë efektive në jetën politike. Anëtarët e një organizate, qytetarët e një shteti duhet të dëgjojnë se çfarë të tjerët kanë për të thënë. E drejta e të shprehurit nuk sjell vetëm të drejtën për të qenë i dëgjuar, por edhe për të dëgjuar të tjerët atë çfarë ato kanë për të thënë.
Për të formuar një kompetencë politike, qytetarët kanë nevojë të shprehin opinionet e tyre; të kuptojnë njëri-tjetrin, të diskutojnë dhe të reflektojnë së bashku; të lexojnë dhe të dëgjojnë këshilla dhe t’iu bëjnë pyetjeve ekspertëve, kandidatëve, opinionistëve të njohur; të kuptojnë përmes mjeteve të tjera të lidhura me lirinë e të shprehurit.
Në fund, pa liri të shprehuri, qytetarët do të kumbisnin shpejt kapacitet për të influencuar mbi prioritet e qeverisë. Me qytetar të heshtur, janë nënshtetasit e një qeverie perfekte autoritare; ndërsa për demokracinë kjo do të ishte një katastrofë me pasoja të rënda sociale.
Edhe pse ndoshta me ndonjë të metë, duhet të theksojmë arsyet se përse aktualisht pothuajse në gjithë Botën, demokracia është bërë më e dëshirueshme se çdo alternativë tjetër:
1. demokracia ndihmon qeveritë që të ndalojnë autokratët e egër dhe të pamëshirshëm;
2. demokracia ju garanton qytetarëve të saj një numër të konsiderueshëm të drejtash themelore që sistemet jo demokratike nuk garantojnë dhe nuk mund ta garantojnë;
3. demokracia ju siguron qytetarëve të saj një gamë më të gjerë të drejtave personale respektivisht se çdo alternativë tjetër;
4. demokracia i ndihmon individët që të mbrojnë interesat e tyre themelore;
5. vetëm një qeveri demokratike mund t’i furnizojë individët me oportunitetin maksimal për të ushtruar vetëvendosjen, ose të jetojnë sipas ligjeve të zgjedhur po nga vetë ata;
6. demokracia favorizon zhvillimin njerëzor më shumë se çdo alternativë tjetër;
7. vetëm një qeveri demokratike mund të favorizoj një gradë relativisht të lartë të barazisë politike;

Për të gjithë këto përfitime, pjesa më e madhe e jona zgjedh dhe duhet të zgjedh demokraci se sa ndonjë alternativ tjetër të mundshme.
Demokracia, u lind si domosdoshmëri në formë natyrale nga gjiri i shoqërisë, ajo filloj të rritej në komunitete-shtete duke filluar të nxjerr gjethet si një bimë e re që po rritej dal nga dalë, por më vonë për një periudhë relativisht të gjatë jo vetëm që nuk u rrit më, por i filluan ti binin dhe ato gjethe të shëndosha që kishte duke shkuar drejt tharjes së plotë, u dashtën që të ndodhnin fenomene si Kushtetuta amerikane, revolucioni francez, luftërat e ndryshme civile, që të vij një pranverë e begatë që kjo bimë jo vetëm të ringjallet, por të rritet dhe të na jap fruta të pjekura, duke garantuar mirëqenie, prosperitet, vazhdimësi dhe garanci që jeta njerëzore të vazhdoj të jetoj në qetësi dhe zhvillim të kënaqshëm social.

Intervista e Dr. Alban Daci

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Wed, 15 Apr 2009 15:15:00 +0000

Intervista e Dr. Alban Daci, kryetar i organizatës shqiptare “Gjenerata Re Shqiptare”, pas përfundimit të Konferencës që kjo organizatë kishte organizuar në Universitetin e Genovës, me rastin e anëtarësimit të Shqipëri në NATO.

Kete intervist mund ta shikoni edhe ne youtube duke klikuar ne: http://www.youtube.com/watch?v=Bd7g5awWRFc&feature=channel_page

Demokracia, liberalizmi dhe qytetari

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Mon, 13 Apr 2009 09:54:00 +0000

Dr. Alban Daci
Botuar me 13 prill 2009
Gazeta NDRYSHE dhe me 16 tek

Gazeta REPUBLIKA

Sipas Anthony Arblaster- demokracia është term që jashtë kuptimit preciz, përfaqëson gjithmonë një princip politik, një ideal, një pasion dhe është motivi për të cilin do të jetë gjithmonë e vështirë që të akordohet mbi një kuptim të pajtueshëm nga të gjithë. Studiuesi anglosakson shton edhe më tej duke theksuar se : "në bazë të gjithë definicioneve të demokracisë, megjithatë më rafinuese dhe komplekse, qëndron ideja e një pushteti popullor, të një shteti ku pushteti, dhe ndoshta i njëjti autoritet, gjendet tek populli".
Sot, mund të thuhet që nuk ka më pothuajse asnjë regjim politik mbi Tokë, që nuk spirohet- të paktën me fjalë, në shpalljen solemne zyrtare dhe në kushtetuta- në legjitimitetin demokratik.
I vetmi autoritet që sot mund të jap në një qeveri, një asamble, një leaderi karizmatik pushtetin e komandimit, disponim të burimeve njerëzore dhe materiale të pranishme në një kolektivitet dhe aftësinë për ti rregulluar, organizuar, për t’i vënë në përfundime të mira është pikërisht populli.
Demokracia është një stil mendimi- akoma para se të jetë një doktrinë dhe një ideologji-që:
si liberalizmi, ekzalton të drejtat e pa parashikuara të individit kundër çdo tentimi totalitar, por në diferencë me liberalizmin, nuk beson në dorën e padukshme të tregut, nuk jep rendësi të tepruar në rregullat kushtetuese (për shembull në ndarjen e pushteteve) dhe mbi të gjitha nuk jep dorëheqje në "etikën e projektit", pra në primatin e politikës, e bindur që shoqëria civile ka shumë privilegje dhe ndotje dhe për këtë arsye duhet riformuar, duke u mbështetur në kontrollin e aparateve publike.
si socialdemokracia, është e impenjuar për të parandërtuar kushte konkrete të ekzistencës që bëjnë të ndjehen mirë të gjithë qytetarët, por në ndryshim të socialdemokratëve, refuzon materializmin e shoqërisë së konsumit.
Një shembull kuptimplotë të termit Demokraci, me një shifër të lartë teorike na e ofron përkthimi intelektual i Norberto Bobbio. Në zërin "Demokracia" të shkruar për Fjalorin politik të UTET, studiuesi nga Torino kupton, me terminin, atë demokraci liberale që sot duket sikur nuk do të ketë më armiq, mbi të gjitha në Perëndim. Për ta përcaktuar, faktikisht, janë rregullat e lojës- ose procedurat universale- që përcaktojnë mënyrat, format, me të cilat duhet të arrihet në vendimet kolektive, ndërsa asgjë nuk thuhet për sa u përket përmbajtjeve të saja të mundura.
Për sa i përket Demokracisë, Bobbio këshillon nëntë procedura universale që i duken më të rëndësishme:
Organi maksimal politik, që i është dorëzuar funksioni legjislativ, i cili duhet të jetë i përbërë me anëtarë të zgjedhur direkt ose jo direkt , me zgjedhje të gradës së parë ose të gradës së dytë, nga populli;
Përkrah organit suprem legjislativ duhet të jenë edhe institucione të tjera me drejtues të zgjedhur, si entet administrative lokale ose kryetari i Shtetit ( siç ndodh në Republika);
Zgjedhësit duhet të jenë të gjithë qytetarët që kanë moshën madhore pa dallim race, feje, dhe seksi.
Të gjithë zgjedhësit duhet të kenë votë të barabartë.
Të gjithë zgjedhësit duhet të jenë të lirë të votojnë sipas opinionit të formuar pak a shumë lirshëm, pra në një garë të lirë të grupeve politike që garojnë për të formuar përfaqësimin kombëtar.
Duhet të jenë të lirë edhe në kuptimin që duhet të vendosen në kushte për të pasur alternativa reale;
Si për zgjedhjet e përfaqësuesve si për vendimet e organit të tij suprem politik vlen principi i mazhorancës numerike, edhe pse mund të përcaktohen forma të ndryshme mazhorancash sipas kritereve të përcaktuara;
Asnjë vendim i marrë nga maxhoranca nuk duhet të limitoj të drejtat e minorancës, sidomos të drejtën për tu bërë në kushte të barabarta mazhorancë;
9. Organi i qeverisjes duhet të ketë besimin e parlamentit ose të kryetarit të pushtetit ekzekutiv që është i zgjedhur nga populli.
Mbi bazën e konsideratave të zhvilluara deri tani, pikat e nënvizuara nga Bobbio, nuk përcaktojnë Demokracinë në përjashtimin e fortë të saj, por liberalizmin e bashkëkohorëve.
Termi liberalizëm është i lidhur, të paktën historikisht me elitën politike, me një stil politik të limituar, si në anën objektive (ligji nuk mund të disiplinoj çdo fushë njerëzore) si dhe në anën subjektive (vota dhe qeveria janë funksione që u përkasin pak personave që kanë në dorë kapacitet e parashikuara me ligj).
Në qendër të teorisë që po analizojmë janë gjithmonë të drejtat e individëve- në traditën më të mirë liberale- por vlera e tyre dhe zona janë aq shumë të hapura derisa bëhen të panjohura për një jurist që do hartonte kushtetutat e tetëqindtës: brezat e të drejtave janë (deri më sot) tre- civile, politike dhe sociale- dhe këto të fundit nuk janë më pak të rëndësishme se të tjerat por përcaktojnë një kusht të rëndësishëm.
Pjesë e pandarë pa të cilën nuk do të kishte kuptim as demokracia e as liberalizmi janë qytetarët dhe kompetencat që ato kanë. Në një vend me tranzicion dhe në demokratizim e sipër, ku qytetarët sapo kanë filluar të mësojnë artin e të qeverisurit vetëm, problemi i kompetencës prezantohet me urgjencë dhe ka një rëndësi të veçantë teorike për tu vënë në praktikë. Por, edhe vendet që prej kohësh kanë institucionet demokratike të konsoliduara na paraqesin se kanë limite të rënda për sa u përket kompetencave të qytetarëve.
Sipas vizion klasik, qytetarët duhet të ndjekin të mirën kolektive, të kuptuar si një e mirë e përgjithshme, interes publik, mirëqenie e vendit, kombit etj.
Nga aplikimi i një koncepti në demokracitë moderne del në dritë portreti i "qytetarit të mirë": i interesuar për gjërat publike në jetën politike; i mirinformuar mbi problemet, mbi kandidatët dhe partitë, i impenjuar me qytetarët e tjerë për zgjidhjen e çështjeve të interesit kolektiv; që merr pjesë aktivisht përmes votës, asambleve dhe kanaleve të komunikimit në formimin e vendimeve qeverisëse; i motivuar në aktivitet e tij nga dëshira për të arritur qëllimin e mirëqenies kolektive.
Rezulton shumë qartë se: në praktikë pak qytetarë edhe ata të vendeve demokratike të afirmuar janë në gjendje të kënaqin këtë portret ideal.
Por ky ideal është akoma sot kaq i rëndësishëm? Koncepti klasik kur aplikohet në sistemet moderne demokratike, tregon një dobësi të rëndë: duke i trajtuar qytetarët sikur të ishin anëtarë të një entiteti politik. Sot, përkundrazi, ekzistojnë shumë entitete kolektive, ku qytetarët mund të bëhen pjesë, nga qyteti, kombi deri tek gjithë humanizmi. Në këtë kuptim vizioni klasik nuk i ndihmon qytetarët të kuptojnë të mirën se cilin publik duhet të ndjekin.
Një vizion shumë i ngushtë dhe koherent me individualizmin modern është ajo sipas së cilës çdo qytetar duhet të reagoj mbi bazën e interesit të tij, ku (të tijën) përfshin edhe interesin e atyre që ai ndjehet më afër: miq, familjarët, e kështu me radhë.
Sipas këtij koncepti, në versionin e tij më të përhapur, e mira publike përbëhet nga shuma e interesave individuale, të integruara mbi bazën e ndonjë principi të justifikuar, si rregulli i mazhorancës.
Vizioni modern e ndan shumë shpirtin dhe sostancën me vizionin klasik. Të përqafosh një koncept të tillë nuk do të thotë faktikisht të mohosh që individët kanë interesa për të avancuar të mirën kolektive ku bëjnë pjesë, përkundrazi vëzhgimi i përbashkët është se: ata ndonjëherë kërkojnë ta promovojnë atë të mirë.
Duke i dhënë rëndësi jetës politike, një vizion i tillë nuk përjashton të paktën një nivel të lartë të pjesëmarrjes aktive të qytetarëve.
Nëse interesi i disa qytetarëve është në kundërshtim me të mirën kolektive nuk do të thotë patjetër të reagosh për ndjekjen e saj.
Edhe ata që mbështesin se qytetarët ndonjëherë caktojnë si prioritare të mirën e përgjithshme në krahasim me interesin personal, konkordojnë mbi faktin se nxitësit për të vepruar si altruistë janë më të dobët se sa ata që reagojnë si egoistë.

Mirë se erdhët në Atdhe

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 10 Apr 2009 10:45:00 +0000

Organizata shqiptare

“Gjenerata Re Shqiptare”

www.studenti.forum-2007.com

gjeneratareshqiptare@gmail.com

Projekti: Mirë se erdhët në Atdhe

Projekti " Mirë se erdhët në Atdhe" ka për qëllim kthimin në Shqipëri, pas përfundimit të studimeve dhe integrimin e tyre në vendet e punës sipas shkallës së kualifikimit, jo vetëm të studentëve, por të gjithë intelektualëve që për arsye ekonomike dhe ato të tranzicionit ndodhen aktualisht jashtë Shqipërisë.

Të gjithë këta shqiptarë që për arsye të ndryshme sot janë jashtë vendit, kanë mall dhe dashuri të madhe atdhetare që të kthehen, të investojnë dhe të punojnë në atdheun mëmë, Shqipërinë.

“Gjenerata Re Shqiptare” do të jetë ura lidhëse mes qeverisë shqiptare dhe studentëve shqiptarë që studiojnë jashtë vendit. Në punën e gjatë e të palodhur për implementimin e këtij projekti ne e konsiderojmë veten partner të Qeverisë dhe partner të studentëve.

Organizata mbarë shqiptare "Gjenerata Re Shqiptare", duke pasur në gjirin e saj një numër të madh të studentëve që studiojnë në universitet më të mira në Botë, si dhe e vetëdijshme për nevojën që ka vendi ynë, dhe dëshirën e madhe që kanë këta studentë për t'u kthyer në Atdhe, ideoi këtë projekt si proces të domosdoshëm dhe të pa shmangshëm, nëse vendi ynë ka dëshirën e mirë për të ecur në rrugën e prosperitetit dhe zhvillimit ekonomiko-social, politiko-organizativ dhe intelektual-kulturor .

Aktualisht, mendohet se jashtë vendit studiojnë rreth 25000 studentë, të cilët me eksperiencat jetësore dhe profesionale-intelektuale mund të sjellin një frymë dhe koncept të ri kryesisht perëndimor për sa u përket reformave të domosdoshme në proceset e zhvillimit nëpër të cila po kalon vendi.

Ky projekt duhet të mbështet në dy kolona:

1) Kolona e parë janë studentët që studiojnë jashtë

2) Kolona e dytë është Qeveria Shqiptare

Ndërmjetësuese, ose urë lidhëse do të jetë organizata "Gjenerata Re Shqiptare", sepse pikërisht "Gjenerata Re Shqiptare", është organizata e parë që e ka ideuar këtë projekt.

Gjithashtu, është e para dhe e vetmja organizatë që ka një shtrirje të madhe (konkretisht në disa kontinente, aty ku bota shqiptare është e pranishme dhe zëri i saj duhet të dëgjohet mbi bazën e vlerave universale të drejtave të njeriut, demokracisë, paqes dhe marrëdhënieve miqësore ndërmjet kombeve).

Është e para dhe e vetmja organizatë që ka dhe një faqe web-site me më shumë se 1440 anëtarë, ku pothuajse të gjithë janë shqiptarë që punojnë ose studiojnë jashtë Shqipërisë dhe mesatarisht 700 vizita ditore nga vende të ndryshme të botës.

"Gjenerata Re Shqiptare", ka punuar me përkushtim të madh dhe kjo vërtetohet nga rruga që kemi ndjekur që nga akti i themelimit deri sot.

Ne kemi qenë të parët në Diasporë që kemi ngritur zërin kundër diskriminimit racor dhe fizik që është ushtruar, me dashje apo pa dashje, kundër shtetasve shqiptarë.

Ne, si organizatë kemi realizuar një numër të madh tubimesh para Selisë së Kombeve të Bashkuara në New York. Kemi qenë të parët që kemi organizuar protesta masive në Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe në vende të tjera kundër keqqeverisjes, korrupsionit që bëhej në Shqipëri para se të ndodhte ndryshimi i madh me zgjedhjet parlamentare të vitit 2005, etj.

Madje ne kemi qenë ata që kemi dhënë kontribut të çmuar për të sjellë ndryshimet e shumëpritura pozitive duke e menduar Shtetin në shërbim të qytetarëve dhe jo qytetarët në shërbim të shtetit dhe shtetarëve.

Jemi e para dhe e vetmja organizatë shqiptare, brenda dhe jashtë vendit, që kemi marrë letër falënderimi nga Presidenti Bush, për rolin që kemi luajtur në marrëdhëniet dypalëshe mes Shqipërisë dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Kemi organizuar një numër të madh aktivitetesh, ku përfshihen edhe aktivitetet ndërkulturore të organizuara nga "Gjenerata Re Shqiptare" në Itali, për shembull: për herë të parë në qytetin Genova kremtuam festën e 28 Nëntorit, pikërisht në ambientet universitare.

Në këtë kremtim kanë marrë pjesë jo vetëm studentë dhe emigrantë shqiptar, por edhe mjaft studentë nga vende të ndryshme të botës, si dhe dashamirës, të cilët së bashku me ne kanë kënduar himnin kombëtarë dhe kanë kërcyer vallen e vjetër tironse, napolonin.

Qëllimi i kësaj feste kremtuese ishte ngritja lart e vlerave kulturore dhe parimeve të shoqërisë shqiptare si një shoqëri me prejardhje nga qytetërimi i moçëm Ilir.

Unë, Dr. Alban Daci, në rolin e kryetarit të "Gjeneratës Re Shqiptare" në Itali dhe më gjerë kam marrë pjesë dhe kam përfaqësuar të gjithë të rinjtë shqiptarë, në Kongresin e Parë të Diasporës Shqiptare organizuar në Rimini të Italisë në muajin maj të vitit 2005 .

Jemi e para organizatë shqiptare në Itali që kemi bashkëpunuar me qendrën Mesdhetare të Emigracionit, si dhe me Fakultetin e Informacionit në Genova, për kryerjen e një studimi statistiko-akademik mbi familjet emigrante shqiptare. Unë, Dr. Alban Daci pas një eksperience të gjatë dhe intensive intelektuale studiuese si dhe pas një eksperience të drejtpërdrejtë duke jetuar për rreth gjashtë vjet rresht në qytetin e Xhenovës krah për krah me emigrantët shqiptarë, kam bërë një studim të vërtet jetësor dhe akademik mbi Komunitetin shqiptar që është vendosur në këtë qytet dhe më gjerë prej rreth 10 faqesh (format A4), i cili është botuar në vijueshmëri në disa numra në një gazetë ditore të shtypit shqiptarë në Shqipëri si dhe në një gazetë të rëndësishme shqiptare në Itali. Ky punim shkencorë është i pari në llojin e tij jo vetëm këtu në Itali, por edhe më gjerë, sepse shkruhet nga një intelektual shqiptarë dhe përjetues i drejtpërdrejtë në të njëjtën kohë dhe që ka për objekt studimi po shqiptarët.

Gjithashtu jemi po të parët dhe të vetmit që kemi ngritur zërin kundër procedurave burokratike të lejeve të qëndrimit, të cilat mbanin peng ardhjen e studentëve shqiptarë për festat e fundvitit pranë familjeve dhe të dashurve të tyre.

Madje për këtë kemi përpiluar edhe një letër të hapur drejtuar Presidentit z. Alfred Moisu, gjatë kohës që ishte Presidenti i Republikës së Shqipërisë . Kjo letër është botuar tek gazeta ditore shqiptare "Koha Jonë". "Gjenerata Re Shqiptare", ka mbrojtur jo vetëm interesat e studentëve në veçanti, por edhe të emigrantëve në përgjithësi.

Kjo mund të konfirmohet në shumë raste dhe çështje të ndryshme, por më domethënëse ishte pjesëmarrja e gjithë stafit drejtues, si edhe mjaftë studentëve në përvjetorin e vdekjes të një punëtori shqiptar, i cili humbi jetën gjatë punës për ndërtimin e muzeut të Marinës Detare, tek Porti Antik në Genova. Dr. Alban Daci, kryetari i “Gjeneratës Re Shqiptare”, ka bërë edhe një artikull të veçantë për jetën e këtij djaloshi që u sakrifikua për një jetë më të mirë, për një ëndërr më të bukur, për një të ardhme më të mirë. Artikulli është botuar në sitin e organizatës, në mjaft mail-lista shqiptare si dhe në një gazetë të përditshme shqiptare. I kemi dedikuar një rëndësi të veçantë këtij rasti, sepse bëhej fjalë për jetën e një djaloshi shqiptar që kishte shumë ëndrra për të ardhmen, por që u shuan në një ditë shiu. Ai simbolizon jo vetëm sakrificën e tij personale, por sakrificën e shumë shqiptare, që kanë lënë gjithçka mbrapa me shpresën për të ndërtuar diçka më të bukur dhe më të mirë në të ardhmen.

Në përkujtim të tij "Gjenerata Re Shqiptare" si përfaqësuesja e studentëve shqiptarë dhe e emigrantëve, ka mbajtur një rol mjaft kritikues mbi kushtet e punës, si dhe shfrytëzimin që bëhet jo vetëm kundrejt emigrantëve shqiptarë, por dhe kundrejt çdo qenie njerëzore që shfrytëzohet dhe ndjehet e pa përkrahur .

Politika të rëndësishme të programit për zgjerim të aktivitetit tonë sublim dhe njerëzorë kanë qenë artikujt e shumtë, intervistat e ndryshme të realizuar si në media ashtu dhe në të përditshmet shqiptare, konferencat e realizuar, takimet zyrtare të bëra, bashkëpunimet me institucionet italiane, me trupin diplomatik shqiptar të akredituar në Itali, me mjaftë organizata jo qeveritare dhe jo fitimprurëse .

Pra, jemi krenar për të gjitha këto, si dhe për në hartimin dhe realizimin e këtij projekti që është i pari lloj tij dhe që mban firmën e Dr. Alban Daci, kryetari i organizatës "Gjenerata Re Shqiptare" në Itali.

Jemi të vetëdijshëm se një strategji e tillë nuk rezulton të jetë strukturuar deri më sot as nga strukturat administrative të Shtetit shqiptar.

Prandaj, i bëjmë thirrje qeverisë që të na jap të gjithë përkrahjen e duhur, si dhe të vejë në lëvizje të gjithë mekanizmat shtetëror për integrim real në punë dhe në shoqëri të gjithë atyre studentëve shqiptarë që kryejnë me sukses studimet jashtë vendit.

E shohim të arsyeshme që kthimin dhe integrimin e studentëve ta konsiderojmë si strategji kombëtare për realizimin e kthimit të trurit të emigruar.

Të jesh shqiptar është nder, ta ruajmë këtë nder e kemi për detyrë.

Ne, "Gjenerata Re Shqiptare" jemi krenar që jemi shqiptarë dhe ketë krenari do ta mbajmë dhe do ta mbrojmë me të gjitha metodat demokratike.

Do të punojmë pa reshtur për të përmisuar imazhin e Shqipërisë dhe të shqiptarëve në botë, për të treguar vlerat e larta kulturore dhe njerëzore që zotërojmë ne në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Në këtë drejtim kemi planifikuar dhe do të ndërmarrim një seri fushatash sensibilizuese nëpër qytetet evropiane.

Elementët përbërëse të kësaj fushate do të jenë:

1) Bashkëpunimet që do të bëhen me organizatat ndërkombëtare në aktivitete ndërkulturore, historike, integruese si dhe binjakëzime.

2) Pjesë e pandarë e këtij procesi do të jenë edhe seminaret dhe konferencat që kemi ndërmend të organizojmë në bashkëpunim me universitet perëndimorë për të pasqyruar dhe informuar qytetarët e botës mbi çështjet dhe proceset nëpër të cilat po zhvillohet Shqipëria.

3) Do të promovojmë artin shqiptar në botë, duke ndihmuar në realizimin e ekspozitave të talenteve të rinj shqiptarë që aktualisht kanë mbaruar ose janë në rrugë e sipër të studimeve universitare.

4) Do të mundohemi, me sa do të na jepet mundësia, për promovimin e turizmit shqiptar, për t'i treguar botës që Shqipëria është vend i mrekullueshëm, me bukuri të rralla natyrore që mund të eksplorohet nga turistët nga e gjithë bota. Shqipëria është një vend demokratik, me një rend të normalizuar që jo vetëm mund të vizitohet për turizëm, por fare mirë krijon mundësia të shkëlqyera investimesh në drejtime të ndryshme ekonomike.

5) Imazhi i shkëlqyer i Shqipërisë në botë mund të përfaqësohet dhe të promovohet nga studentët shqiptarë që studiojnë jashtë, të cilët kanë sjellje shembullore, si dhe rezultate shumë të mira, për sa i përket në drejtim të studimeve si para, gjatë dhe pasuniversitare. Pra, ne do t'i tregojmë botës se kush jemi dhe do t'i krijojmë përshtypjen Evropës që integrimi i saj nuk do të kishte kuptim pa përfshirjen dhe pjesëmarrjen tonë, sepse ne bashkë me kombet e tjera kemi dhënë kontribut të vyer në krijimit e civilizimit të sotëm Evropian.

Organizata "Gjenerata Re Shqiptare" ju bën thirrje gjithë organizatave shqiptare që kanë statute, qëllime dhe ide të ngjashme me tonat të bashkëpunojnë me ne, duke dhënë kontributin e tyre në dobi të ardhmes sonë të përbashkët me plotë lumturi, prosperitet, të drejta, liri dhe detyrime që kemi ndaj Shqipërisë.

Jo gjithmonë duhet të presim se çdo të bëj Shqipëria për Ne, por çdo të bëjmë Ne në të ardhmen për Shqipërinë tonë të dashur.

Ne, nuk pranojmë dhe nuk do të lejojmë në asnjë mënyrë që qëllimet politike t'i vendosim mbi qëllime kombëtare.

Ju bëjmë thirrje të gjitha organizatave shqiptare të bashkëpunojnë me ne, pa dallime ngjyrimesh politike që mund të kenë, sepse Shqipëria është një dhe shtetasit e saj janë shqiptarët që sot, o kurrë, kanë nevojë për mbështetje dhe përkrahje.

Ne nuk jemi të pavdekshëm dhe nuk pretendojmë të jemi të tillë, e pa pavdekshme dhe e përjetshme është Shqipëria.

Ne jemi për bashkëpunim, sepse ai sjellë ide dhe idetë sjellim zhvillim dhe prosperitet.

Ne, "Gjenerata Re Shqiptare" mendojmë se ky bashkëpunim mund realizohet:

1) në emër të shqiptarizmit t'i bashkëngjitmi familjes së madhe "Gjenerata Re shqiptare". Të gjitha organizatat që do të pranojnë t'i bashkëngjiten organizatës "Gjenerata Re Shqiptare", aspak nuk do t'iu kufizohet imazhi i tyre.

Do të ruhet me rigorozitet autonomia e tyre. Për veprimtari të rëndësisë veçantë që kërkon një mbështetje masive dhe gjithëpërfshirëse, me seriozitet të lartë, në bazë të rregullave të lojës, do të përfaqësohemi bashkërisht nën drejtimin e përgjithshëm të "Gjeneratës Re Shqiptare".

Pra, do të punojmë dhe do të krijomë një konfederatë të madhe organizative të bazuar në të drejtat dhe liritë universale të njeriut, si dhe në respektimin marrëdhënieve miqësore ndërmjet kombeve.

Këtë konfederatë kemi menduar ta quajmë Konfederata "Gjenerata Re Shqiptare"

2) Shkëmbim linkesh, letrash, falënderimesh, ndihmesash, idesh dhe mendimesh

3) Pranojmë edhe bashkëpunime në nivel individësh. Këtu kemi parasysh personazhe mjaft të spikatura të Diasporës shqiptare, që deri më sot nuk e kanë gjetur vetëm e tyre në asnjë formë organizative, por që kanë kapacitet e duhura dhe janë të gatshëm të japin kontributin e tyre në ndihmë të zgjidhjeve më të mira për sa i përket çështjes së Shqipërisë dhe shqiptarëve.

Ne, e konsiderojmë vendimtar rolin e "Qeverisë shqiptare", pa ndihmën dhe bashkëpunimin e saj projekti ynë nuk mund të realizohet.

Organizata "Gjenerata Re Shqiptare" dëshiron të bashkëpunoj me qeverinë aktuale për të realizuar kthimin e një numri të konsiderueshëm studentësh në Atdhe dhe punësimin e tyre në të gjitha nivelet e administratës.

Ky kthim do të bëhet mbi baza vullnetare, sepse konsiderohet vendim personal. Ne mendojmë dhe propozojmë se :

1) Qeveria Shqiptare duhet te krijoi një grup pune për të shqyrtuar kërkesat për punësim nga studentët që studiojnë jashtë "Gjenerata e Re Shqiptare" do t'i jap asaj të gjithë informacionin e duhur dhe mbështetjen e nevojshme në lidhje me politikat që do të ndiqen në dobi të vendit dhe të 25. 000 studentëve ( numër gjithmonë në rritje) që studiojnë jashtë.

2) Kërkojmë që Ministria e Arsimit të bëj reformë të vërtetë lidhur me njësimin e diplomave, duke eliminuar plotësisht zvarritjet burokratike dhe vonesat e pa justifikuara. Për njësimin e diplomave procedurat duhet të jenë sa më të thjeshta dhe praktike, që nuk kërkojnë kohë dhe burokraci. Duke përfunduar shpreh bindjen, se më përkrahjen dhe mbështetjen e Qeverisë, “Gjenerata Re Shqiptare” do të realizoj me sukses projektin e saj ambicioz "Mirë se erdhët në Atdhe".

Jemi të bindur se Atdheu ynë ka nevojë për të gjithë ne. Të gjithë së bashku do të bëjmë një Shqipëri të zhvilluar demokratike, me shqiptarë të lumtur, të ditur dhe të kualifikuar.

Prandaj, ju bëjmë thirrje të gjithë të rinjve shqiptarë që kanë mbaruar studimet jashtë që të kthehen në Shqipëri, sepse ajo ka ndryshuar, por ne mund të japim kontributin tonë që ky ndryshim të vazhdoj akoma më tej me hapa të sigurt dhe të shpejt.

O vëllezër, motra, o Rinia shqiptare, Shqipëria është vendi ynë, ajo ka shumë nevojë për ne, dhe ne kemi shumë dashuri për të.

Prandaj, për hir të dashurisë tonë të madhe që kemi për këtë vend, ku kemi lindur ne dhe të parët tanë, ku është luftuar për të mbrojtur flamurin me shqiponjën dy krenare, ku është sakrifikuar për të ruajtur gjuhën tonë shqipe, le të kthehemi që ajo të jetë një zonjë e vërtetë dhe krenare për Rininë e saj që ka.

Ka ardhur momenti, që të shkundim pesimizmin, të shërojmë shpresën dhe të guxojmë për të ardhmen që na pret. Pasiviteti nuk është simboli i Rinisë dhe i shqiptarizmit, kuraja është ajo që duhet të ndez vullnetin dhe forcën që ne të gjithë të rinjtë që jemi larguar për të shkolluar, të rikthemi në Shqipëri, sepse nëse idetë tona nuk do të kultivohen në tokën shqiptare, ato nuk do të kenë asnjë vlerë kombëtare.

Ju, bëjmë thirrje vëllazërore të gjithë të rinjve shqiptare, t’i bashkëngjiten projektit “Mirë se erdhët në Atdhe”, sepse “Gjenerata Re Shqiptare”, ka përfaqësuar dhe do të vazhdoj të përfaqësoj idetë e reja, vizionin e ri.

Ngjarje e madhe: Shqipëria zyrtarisht anëtare e NATO-s

noreply@blogger.com (Dr. Alban Daci) — Fri, 03 Apr 2009 14:53:00 +0000

Me rastin e anëtarësimit të Shqipërisë në NATO,
organizata shqiptare “Gjenerata Re Shqiptare” organizoj një Konferencë në Universitetin e Xhenovës, me titull “ Shqipëria po ndryshon, le ta zbulojmë së bashku”.
Kjo konferencë u ideua dhe u drejtua nga dr. Alban Daci, Kryetari i organizatës “Gjenerata Re Shqiptare”.
Konferenca ishte ideuar në dy pjesë:
1. Në pjesën e parë ishin foto të shoqëruar me komente, të cilat përfaqësonin imazhin e Shqipërisë së ndryshuar. Hapja e kësaj pjese fillonte me imazhin e Gjergj Kastriotit Skënderbeu, heroit tonë kombëtar, por me famë ndërkombëtare. Pastaj në vazhdimësi ishin imazhe dhe momente nga hapat që Shqipëria ka ndjekur për realizuar anëtarësimin në NATO, si dhe imazhe mbi organizatën “Gjenerata Re Shqiptare”, që tregonin për historikun e saj, aktivitetet që ka realizuar deri tani si dhe fushatën që po ndërmerr me titullin “Të guxojmë për të ardhmen” për të promovuar imazhin e Shqipërisë dhe të shqiptarëve në Botë.
Shqipëria, po ndryshon, sepse nuk prodhon më, vetëm emigrant, por edhe vlera njerëzore intelektuale, që përfaqësohen nga mijëra të rinj që kanë zgjedhur universitet më të mira perëndimore për të kryer studimet e larta.
Kryetari i “Gjeneratës Shqiptare”, dr. Alban Daci, deklaroj se ky është vetëm fillimi, ne kemi kurajë dhe guxim për të ecur përpara, për të ndërtuar të ardhmen tonë që meritojmë. Nuk mjafton vetëm të kritikojmë, por edhe duhet të reagojmë, kjo është ajo që bën diferencën sociale.
Gjithashtu, ai shpjegoj se anëtarësimi në NATO nuk është vetëm në rolin e konsumatorit, por që edhe duhet të japim. Në gjithë këto vite, Shqipëria ka ditur të jap, të jap siguri dhe stabilitet, të jetë një faktor i rëndësishëm dhe pozitiv në Rajonin e Ballkanit. Prandaj, Shqipëria dhe shqiptarët e meritojnë plotësisht këtë anëtarësim.
2. Në pjesën e dytë dhe të fundit u transmetua një filmim për rrugën Durrës-Kukës-Morinë.
Dr. Alban Daci, Kryetari i “Gjeneratës Re Shqiptare”, ju deklaroj të ftuarve se ky aks rrugorë do të jetë një ndër rrugët më moderne në Evropë. Ai theksoj se kjo rrugë ka një rëndësi të jashtë zakonshme kombëtare, se do të intensifikoj akoma më shumë raportet mes shqiptarëve të Kosovës dhe Shqipërisë duke fshirë çdo lloj kufiri natyror. Gjithashtu ka edhe një vlerë ekonomike pasi Shqipëria falë kësaj rruge, do të jetë më shumë e ekspozuar në fushën e turizmit.
Kjo rrugë ka dhe një vlerë shumë të madhe ndërkombëtare, sepse është një garanci për stabilitetin dhe sigurinë në rajon, duke i afruar akoma më shumë popujt e Ballkanit Perëndimor, sa më shumë popujt do të kenë kontakte mes tyre, aq më pak konflikte do të ketë.
Për realizimin e kësaj rruge, duhet falënderuar edhe maxhoranca aktuale, e cila ka qenë e vendosur për ta përfunduar brenda afateve kohore.
Të pranishëm gjatë punimeve të Konferencës ishin edhe Giovani Firera, Konsull i Nderi i Shqipërisë për Piemonten, Giuseppe Maria Durazzo, Konsull Nderi i Shqipërisë për Liguri-an si dhe Hajri Kaci, biznesmen shqiptarë që ka arritur sukses në qytetin e Torinës dhe që ka përkrahur mjaft shqiptarë sidomos studentë.
Konferenca u mbyll duke deklaruar se rruga jonë është e gjatë dhe të gjithë jemi udhëtarë që “Guxojmë për të Ardhmen që meritojmë” .